Кіріспе

Комикстердегі суперзұлым Монгул ( /m//ɒ//ŋ//g//əl/ ) – DC Comics баспасында жарық көрген комикстердегі суперзұлым. Жазушы Лен Вайн және суретші Джим Старлин кейіпкердің алғашқы нұсқасын жасады, ол DC Comics Presents #27 (қараша 1980 ж.) санында тұңғыш рет пайда болды. Джерри Ордвей кейіпкердің екінші нұсқасын жасады, ол алғаш рет The Adventures of Superman #454 санында Warworld әміршісі ретінде көрінді. Кейіннен Питер Томаси мен Скотт Итон оны Showcase '95 #8 санында одан әрі дамытты. Ол моңғол империясын құрған Шыңғыс хан мен оның ізбасарларының бейнесінде жасалған, сондықтан оның аты осылай аталады. Персонажға оның авторы Джим Старлин мен суретші Говард Портер, кейіпкерді дамытуға атсалысқан жазушыларға құрмет ретінде Green Lantern #23.2 санында шығу тарихы берілді. Комикстердің қола дәуірінде дебют жасаған Монгул, DC Comics таңбасымен шыққан басқа да өнімдерде де пайда болды, мысалы, анимациялық сериалдарда, бейне ойындарда, тікелей DVD фильмдерде, сондай-ақ әрекеттік фигуралар мен коллекциялық карточкалар сияқты тауарларда.

Жариялану тарихы

Моңғұл DC Comics Presents басылымында тұңғыш рет пайда болды және оны жазушы Лен Вайн мен суретші Джим Старлин жасады. Старлин көбінесе кейіпкердің авторы деп есептеледі, бірақ Вайн сұхбатында: "Монгулдың Старлин салған суреттері болды, бірақ оның идеясы менікі" деді. Вайн Монгулды Суперменге физикалық тұрғыдан қарсы келетін жау ретінде ойластырғанын айтты.

Қола дәуірі (19801985)

Моңғол өзінің бейтаныс ғарыш нәсілінің билеушісі болды, бірақ оның халқы мен қасиетті Архимандрит есімді адам төңкеріс жасады. Осылайша, Монғол өмірін сақтап қалу үшін тақтан қашуға мәжбүр болды. Алғашқы рет пайда болғанда, Монғол Суперменнің достарын – Лоис Лейн, Джимми Олсен және Стив Ломбардты – ұрлап алып, егер батыр оған Ларгас деп аталатын, құрып кеткен Уорзон нәсілінен қалған кілтті әкелмесе, оларды өлтіремін деп қорқытты. Құрып кеткен нәсілдің жалғыз аман қалған өкілі Марс аңшысымен келісім жасасып, Соғыс әлемін іске қосатын кілтті қорғауға міндеттенді. Супермен кілтті алып келгеннен кейін, оны қорғап тұрған Марс аңшысымен күресуге мәжбүр болды, сосын Монғол Соғыс әлемін іске қосты. Басқару жүйесімен психикалық байланыс орнатып, Монғол Супермен мен Суперқызды жоюға тырысты. Басқару құралдарын пайдаланудың салдарынан туған ауыр психикалық күштен Монғол есінен танып, бірақ батырлар Соғыс әлемін жойғанша қашып үлкерді. Енді Суперменнен кек алуды қалаған Монғол бақылаушыны өлтіріп, Күнді жейтін жұмырқын ұрлап, Жердің Күнін жоюға көшті. Американың Әділет Лигасы мен Супер Батырлар Легионы Монғолмен шайқасқанда, Супермен оны жеңіп, ал Легион Күнді жейтін жұмырқын жойды. Соңынан Монғол Суперменнің туған күнінде оған шабуыл жасап, оны "Қара мейірімділік" – құрбанның "био-аурасымен" қоректенетін және қарсы тұруға мүмкіндік бермейтін, оның орнына өзіншегіс "арман әлемі" көрсететін шегіндіргіш өсімдікпен тұтқындады. Осы уақытта Монғол әйелдердің теңдігі туралы ойларын мазақтап, Чудо-әйелді өлтіруге жақындады. Ақырында, Бэтмен, Робин және Чудо-әйелдің көмегімен Монғол сол өсімдіктің құрбаны болды, ол ғаламның билеушісі болғанын көріп тұрды.

Қазіргі заман (1985 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

12 санынан тұратын «Кризис шексіз жерлерде» сериясынан кейін DC Comics кейбір маңызды кейіпкерлердің тарихын заманауи көрермендерге бейімдеу үшін өзгертті. Монғол туралы бастапқы оқиғалар енді үздіксіздікте болмады, ал кейіпкер Соғыс әлемінің билеушісі ретінде қайта таныстырылды – Монғол азаматтарды гладиаторлық ойындармен көңілдікке бөлейтін ғарыш империясы. Монғолдың кемесі Жерден қуылғаннан кейін ғарышта адасқан, өліп бара жатқан Суперменді ұстайды, және Монғол оны ойындарда пайдалануға шешім қабылдайды, бірақ Супермен шетелдік жауынгер және Монғолдың чемпионы Драагамен бірігіп, Монғолды қашуға мәжбүр етеді. Содан кейін Монғолды Киборг Суперменге қызмет етуге, Суперменнен кек алу және Жерді тағы бір Соғыс әлеміне айналдыруға көндіру үшін азаптау арқылы итермелейді. Осы процесте Грин Лантерн Хал Джорданның үйі, Жағалау қаласы, қиратылады, бұл оны Супермен мен оның одақтастарына қосылып Монғолды жеңуге итермелейді. Жеңіліске ұшырағаннан кейін Монғол галактикалық қылмыскерлерге арналған түрмеге қамалады, бірақ бүлік кезінде қашып шығады. Оның алғашқы нысаны – Грин Лантерн; ол Кайл Рейнердің бұрынғы қарсыласы емес екенін біледі. Монғол жеңіледі, егер Кайлдың жүзігі сары түске сезімтал болмаса. Монғол қайтадан тұтқынға алынады. Монғол Ай жазалау колониясынан қашып шығып, ондағы барлық адамды, тіпті ғарыш кеңістігінде өлуге тасталған тұтқындарды да өлтіреді. Оның кемесі жапқыштай қирап, өлімге жуықтап келеді; оны бір планетаға телепорттап құтқарады. Қарсылығында ол планетаны басып алады, бірақ тұрғындары вирустан өлуді оның тираниясынан артық көреді, сондықтан ол вирустан иммунитеті бар екі нәрестені табады (оқиға Showcase '95 #7-де басталады, екі нәресте Showcase '95 #8-де пайда болады; DC Universe Special: Superman #1-де қайта басылды). Кейіннен Монғолды Жерде Уолли Уэст (Флэш) жеңеді, Монғол Кейнстон қаласының астында Даркстардың жауынан қалған жұлдыз кемесін табуға тырысқанда. Флэш Монғолды оңай жеңеді. Флэш Монғолды өзінің жаңа күштерін сынау үшін пайдаланғандай көрінеді. Шайқас барысында Уолли алып Монғолдан бір рет ғана соққы алады. Флэш өзінің супер жылдамдығын Монғолды шатастырып жеңу үшін пайдаланады және оны супер зұлымдарға арналған Slab түрмесіне қамап қояды (The Flash (vol. 2) #102, DC Universe Special: Superman #1-де қайта басылды). Underworld Unleashed кроссовері кезінде әйгілі Нэрон әртүрлі супер зұлымдарға (Монғолды қоса) жандарын құрбан ететін болса, күшті күшейтуді ұсынады, барлығы соққан қара шамды жағып. Монғолдың мақтанышы оны ұсыныстан бас тартып, Нэронды қорқытуға итермелейді. Жауабында Нэрон Монғолды оның қарсылығы үшін өлтіріп, оның жанын алып қояды.

Моңғұлдың ұлы

Монгулдың ұлы, сонымен қатар Монгул деп аталады, Империекс келгенге дейін Суперменге көмектесіп, оқытады. Бұл Монгул әкесінен гөрі күштірек көрінеді. «Біздің әлемдер соғысы» атты өткелде ол өлтірілгендей болып көрінеді, бірақ «Шексіз дағдарыс» кезінде Десперодан Әділет лигасы жойылғанын естіген соң қайта оралады. Оның ниеті – олардың Қадағалау мұнарасын тонау, бірақ ол Бэтменмен, Суперменмен және Керемет әйелмен шайқасады. Телепорт арқылы қашып құтылуға тырысқанда Керемет әйел оған дерлік жеңіліс сыйлайды. Телепортация оны Жерге, жаңадан оралған Жасыл фонарь Халь Джорданға қауіп төндіруге жеткізеді, ол оған және Жасыл жебеге Қара Мейірімді қолданады. Осы уақытта ол отбасылық дауларды шешу үшін әпкесі Монгалды іздейді. Батырлар бостандыққа шығып, Монгул мен Монгалды туған планеталарына телепорттайды. Отбасын әлсіздік деп есептеп, Монгул Монгалды бір соққымен өлтіреді. Монгулдың өмірбаяны оны әкесіне ұқсағысы келген бала ретінде көрсетеді. Ол саяхаттар жасап, әкесінің Суперменмен және оның одақтастарымен соғысқандағы, сондай-ақ Жағалау қаласының қирауы туралы бейнежазбаларын тамашалайды. Ол әкесінің іс-әрекеттерін қайталап, Аркимандритке құлаған ғарыш кемесіндегі шетелдіктер тобына тап болып, оларды құлдарына айналдырады. Монгулдың әкесі оралып келіп, ұлының құлдарын көріп, шетелдіктерді өлтіріп, оған планетада тек бір ғана құлшылыққа лайық екенін айтады. Монгул өліп бара жатқан Синестро корпусының мүшесінің мойнын сындырып, Сары күш сақинасын алады (кейінгі жарнамалық суретте Монгулдың Сары және Жасыл фонарь корпусының сақиналары бар екені көрсетілген). Монгул Синестро корпусына қабылданған жаңа мүшелеріне таңдау ұсынады: оған қызмет ету немесе өлу. Ол бас тартқандардың барлығынан сақиналарын алып тастайды және бір кезде қосымша бес сақинаға ие болады. Содан кейін ол Арисия мен Содам Ятқа Қара Мейірім өсімдіктерімен шабуыл жасап, оларды тұтқынға алады. Ол өзінің сақинасын мыңдаған Қара Мейірім тұқымдарын жіберуге пайдаланады, олар генетикалық түрде құрбандардың армандарының орнына ең үлкен қорқыныштарын ояту үшін жасалған, оларды күмәнсіз планеталарға жібереді. Жасыл фонарь корпусының бірнеше мүшесімен болған қақтығыста Монгул, фонарьға ұқсас ұшқан Бззд көзінен өтіп, Қара Мейірім планетасына құлатылады. Ол соңғы рет топыраққа көмілген, Қара Мейіріммен тамақ ретінде пайдаланылады, бірақ көп ұзамай бостандыққа шығып, планетадан қашып кетеді, сақиналары мен оң қолын сақтайды. Сол қолы осы оқиғада сынған, бірақ Монгул сақиналарының күші арқылы оны басқара алады. Ол тамақ алу үшін жақын маңдағы кемеге шабуыл жасап, ұшқыштың күйеуін өлтіреді. Бұл әйелді Жұлдызды Сапфирлердің алғашқы мүшесіне айналдырады, күлгін Қуат сақинасы оның жоғалтуынан туған жүрегіндегі бос орынға тартылады. Монгул сол қолын Даксам планетасына басып кіру үшін пайдаланады және оны өзінің басшылығындағы Синестро корпусының жаңа мекені ретінде жариялайды. Аркилло оның басшылығына қарсы шығады. Аркиллоны жеңген соң, Монгул оның тілін алып, одан әшекей жасайды. Осы процесте ол Аркиллоға адал Синестро корпусының фракциясының адалдығын және Даксам планетасын толық билеуді алады, бірақ Арисия мен Содам Яттың, Ионның Даксамит қожайынының назарын өзіне аударады. Арисия мен Ят келгенде, Синестро корпусының бірнеше мүшесі Яттың қолынан жеңіліп, қаза табады, бірақ оның Супермен сияқты күші Даксамның қызыл күні астында жоғалады. Күшін жоғалтуына және Монгулдың керемет күшіне қарамастан, Ят онымен шайқасып, Ион күшін пайдаланып, Монгулды қысқа уақытқа ғарышқа ұшырады, содан кейін Даксамның күнін өзгертіп, оны қызылдан сарыға айналдырады, бұл барлық Даксамиттерге супер күш береді. Даксамиттердің күшті шабуылы Монгулды Синестро корпусын Даксамды тастап кетуге мәжбүр етеді, ал деспот басқа планетаны өздерінің базасы ретінде құруды жоспарлайды. Монгул Синестро корпусын Синестроның туған жері Коругарға алып барады, онда тұрғындарды көшелерге іліп қояды. Ол сондай-ақ Сары фонарьларды өзінің атымен – «Монгул корпусы» деп атауға шешім қабылдайды. Бірақ көп ұзамай Синестро Коругарға келді және Монгулмен бетпе-бет кездеседі. Алдымен, Монгулдың сақинасына енгізілген бұрыштамаларды пайдаланып, Синестро оны жеңіп, Синестро корпусын қайтарып алады. Содан кейін ол Монгулды Корпустың орталық батареясына қамап, Қара шамдар корпусымен айналысқаннан кейін оны өлтіруді жоспарлайды.

Жаңа 52

The New 52-де, DC Comics ғаламжарының 2011 жылғы жаңаруында, Монгул планеталық қоршау машинасы Уорверлдтің әміршісі және иесі ретінде қайтадан таныстырылады. Оның алғашқы көрінісінде ол бағындыруға дайын тұрған планетаны қиратып жатыр, қарсылық көрсеткен генералдың кемесіне алып келді, оны өлтіріп, туған жерінің қирағанын көрсеткен соң, оның қалдықтарын Уорверлдтегі трофей бөлмесіне қосты. Монгул «Супермен: Қиямет» оқиғасының желісінде қысқаша пайда болады. Ол Нон сияқты өте күшті жаулармен бірге Фантом аймағынан қашуға тырысып, Жерге шабуылға дайындалады. Брейниак Жерге келгенін естіген соң, Монгул қорқып, дереу Фантом аймағына қайта оралады. Кейін Wonder Woman Фантом аймағына кіріп, оны Ақиқат Арқанымен тұтқынға алады, содан кейін Монгулдың Уорверлдін Брейниактың кемесіне шабуыл жасауына бұйрық береді. Тұтқыннан кейін біраз уақыт өткен соң, Монгул Уорверлдпен бірге Фантом аймағынан қашып, Синестро мен оның Қорқыныш корпусына бұрынғы жарақаттары үшін кек алуды көздейді. Ол оларды соғысқа шақыру үшін, қалған корпусын пайдалану үшін, Синестроны қара қорқыныш арқылы қорғалған Коргуриялық беженшілерге сүйреп, оның сақинасын Relic-тің ескі ғарыштық қалдықтары арқылы күшсіздендіруге тырысады. Монгул оны Уорверлд жүйесіне енгізген. Ол оны келісім шарты ретінде пайдаланып, оның корпусын басшысын құтқару үшін соғысқа шақырады, оларды қайтадан өзінің қызметіне бағындыру үшін, сондай-ақ жек көретін қарсыласынан – Parallax эмоционалдық құбылысын ашыққа шығаруға тырысады, барлығын Sinestro Corps-ты қайтадан бақылауға алу үшін. Оның жоспары осы уақытқа дейін қатесіз жүріп келеді, тіпті New Gods-тың Беккасының уақытылы келмеуі де қажетті көмек көрсетті. Бірақ Апекс Лигасы, ол жалдаған жалдамалылар тобы, Монгулдың тұтқыны энергияны кері сорғаннан кейін, Синестроның кеңесі бойынша оған қарсы шықты. Содан кейін ол шабуылдаушысын сары сақина сынықтарымен қапталған металл сынықтарына тұтқындап, оны терең ғарышқа лақтырады, бұл жарқын және жылтыр илек Pale Vicors-ты тартады. Жұлдызаралық соғыс әміршісі Пэлингтің құлы ретінде қайта пайда болады, оның жаңа қожайындары Жерге шабуыл жасағанда, олардың маршалдың шақыруымен. Енді эмоцияға қарсы күресте, Монгул Синестромен бұрынғыдан да күшті күрес жасауға оралды, сонымен бірге адамзатты бағындыруға көмектесті. Соғыс қызу жүреді және Синестро планетаның көптеген адамдарын қорғауға өз корпусына шақырады; ақырында, сары фонарьларға тағы бір қосымша - Қара Адам оны соғыстан шығарады. Бұл оның қарулы бауырына Монгулға және Пэлингтің басшысы - Pale Bishop-қа соққы беру үшін жеткілікті уақыт береді. Соғыстан кейін, Синестро өз корпусының бақылауын өзінің қызы Сораникке берді, ал Sinestro Corps мүшелері Жерді қайта құруға көмектесті. Монгул зомбиге айналған күйінен оянып, оны Жәшік Викторларға бергені үшін Синестродан кек алуға бел буды. Алайда, ол Manhunters-пен қоршалғандықтан, уақытын күту үшін Жерге тез қашып кетуге шешім қабылдады.

DC қайта тууы

Монгул "Троицада" басты жау ретінде пайда болады, онда ол "Жасылдың" күшін пайдаланып, Уытты Айвиге Суперменді, Бэтменді және Ғажайып әйелді тұтқындауға және олардың балалық шақтарына қатысты көріністерді көруге себеп болады. Үшеуі ақырында Монгулдың басқа әлемге жасаған ықпалын азайтады. Монгул Суперменнің кек алу жасағының жаңа құрамына қысқа ғана уақытқа қосылады, онда генерал Зод, Металло, Киборг Супермен, Эрадикатор және Бланк та бар. Супермен уақытша соқыр болғаннан кейін, Лекс Лютор, Суперқыз, Супержанна, Конг Кенан және Стил Суперменге көмекке келгенде олар жеңіледі, ал Зод өзінің жеке мақсаты үшін команданың қалған бөлігін сатқандықтан, олардың арасындағы сенім бұзылады. Кейін Монгул түрмеден қашып, Барбатосты зерттеп жатқан Әділдік Лигасын галактикалық аренаға қамап қояды. Олар Монгулдың жаратылыстарынан механикалық құрылым салып, оны қорқытып қуады, бірақ Жерге қайтқаннан кейін Барбатос оны тонағанын біледі.

Күштері мен қабілеттері

Комикстердің қола дәуірінде Монгул Суперменнен де күшті және зиянға мүлдем төтеп бере алмайтын болған. Кал-Эл бірде оны Дарксейдтей күшті деп айтқан; бұл оның Жаңа Құдайдың қолдауымен келген Сары Фонарьлардың толық бригадасымен күресіп, өзінің күшін көрсеткен бірнеше жағдайда расталды. Ол тіпті бірнеше рет, қосымша күшсіз де, ұшу қабілетін көрсетті. Жеке бостандығының құнына зор күш ие болған Пейлинг Монгулды көзге көрінбейтіндей күшті етті. Барлық жаңа күштері мен қабілеттерінің арқасында ол Синестро сияқтыларды оңай жеңіп, Сары Сақинамен күшейтілген Қара Адамды да жеңіл жеңді, тіпті сол кезде Синестро Корпусының мүшесі Ранкс бақылауында болған Соғыс Әлемінің (Warworld) өрттік күшін тоқтатып та қойды. Паил Виктор ретінде Монгул осымен бірге келген барлық табиғи күштерге ие болды; найзасымен қаруланған ол эмоционалды спектрдің күшін жоятын бейжай күшті шығара алатын, осы арқылы Фонарь Сақинасына ұқсас құрылымдар жасауға мүмкіндік алатын, бірақ басқа сезімтал тіршіліктердің қайғы-қасіретін пайдаланып, олардан эмоцияны шығарып, зардап шеккендерді сезімсіз, бос қабыққа айналдыратын еді. Ол сондай-ақ оның күшін пайдаланып, барлық Пейлингті қорғайтын қорғаныш аурасы сияқты энергияны жоятын әсері бар энергиялық оқтарды жіберуге және ұшуға қолдана алатын.

Фильм

Монгул «Супермен/Бэтмен: Қоғамдық жаулар» фильмінде пайда болады, оған Брюс Тимм дауыс берген. Монгул «Супермен қайтып оралды» фильмінде пайда болады, оған Тодд Уильямс дауыс берген. Монгул «Бэтмен: Батыл және әрекетті» видео ойынында да пайда болады, оған Гари Энтони Уильямс тағы да дауыс берген. Монгул «LEGO DC Super Villains» ойынында ойналатын кейіпкер ретінде пайда болады, оған Фред Татасиор дауыс берген.

Қабылдау

2009 жылы Монгул IGN сайтының барлық уақыттардағы ең ұлы 41-ші комикс кейіпкері-жау ретінде бағаланды.