Кіріспе
Вермонт штатындағы округ, АҚШ. Читтенден округі – АҚШ-тың Вермонт штатындағы ең көп халқы бар округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша, округтің халқы 168 323 адамды құрайды. Округ орталығы – Вермонт штатының ең көп халқы бар муниципалитеті, Берлингтон қаласы. Округ Вермонт штаты халқының төрттен бірін қамтиды және Вермонт штатының екінші ең көп халқы бар округі – Ратлендтің халқынан екі еседен астам. Сондай-ақ, округтің халық тығыздығы Вермонт штатының екінші ең тығыз округінен екі еседен астам. Округ Вермонт штатының алғашқы губернаторы және тәуелсіз республика және кейін АҚШ штаты ретінде конституциясын жасаған Томас Читтенденнің құрметіне аталған. Округ Вермонт штатының ең қарқынды өсіп келе жатқан муниципалитеттерінің көп бөлігін қамтиды. Бұл округ, сонымен қатар Франклин және Гранд-Айл округтерімен бірге, Бёрлингтон қалалық аймағын құрайды, олар тиісінше солтүстік және солтүстік-батысқа орналасқан. Вермонт штатының ең ірі университеті – Вермонт университеті, сондай-ақ оның еншілес мекемесі – UVM медициналық орталығы (Вермонт штатының ең ірі ауруханасы және университетпен бірге штаттың ең ірі жұмыс берушісі) осы округте орналасқан. Вермонт штатының ең ірі жеке жұмыс берушісі (GlobalFoundries) және ең үлкен әуежайы (Патрик Лихи Берлингтон халықаралық әуежайы) тиісінше Эссекс-Джанкшн және Оңтүстік Берлингтон елді мекендерінде орналасқан. Вермонт армиясының Ұлттық гвардиясы Колчестер қаласындағы Джонсон лагерінде дислокацияланған. Вермонт әуе ұлттық гвардиясы Оңтүстік Берлингтон халықаралық әуежайы аумағындағы Берлингтон әуе ұлттық гвардиясының базасында орналасқан.
Chittenden County ('/tʃ//ɪ//t//ən//d//ən/) is the most populous county in the U. S. state of Vermont. As of the 2020 census, its population was 168,323. The county seat is Vermont's most populous municipality, the city of Burlington. The county has over a quarter of Vermont's population and more than twice the population of Vermont's second most populous county, Rutland. The county also has more than twice the population density of Vermont's second most dense county, Washington. The county is named for Vermont's first governor and one of the framers of its constitution as an independent republic and later U. S. state, Thomas Chittenden. The county has most of Vermont's fastest growing municipalities. It is one of the three counties that comprise the Burlington metropolitan area, along with the counties of Franklin and Grand Isle to the north and northwest, respectively. The University of Vermont, Vermont's largest university, is located in the county, as well as its affiliated hospital, the UVM Medical Center (which is Vermont's largest hospital and collectively forms the largest employer in the state along with the university). Vermont's largest private employer (GlobalFoundries) and largest airport (Patrick Leahy Burlington International Airport) are in the localities of Essex Junction and South Burlington, respectively. The Vermont Army National Guard is based at Camp Johnson in the town of Colchester. The Vermont Air National Guard is based at the Burlington Air National Guard Base on the grounds of the international airport in South Burlington.
География
АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 619 шаршы миль (1603 км2) құрайды, оның 83 шаршы милі (215 км2) (13%) су жамылған. Бұл Вермонт штатындағы ауданы бойынша үшінші кіші округ. Алғашқыда Читтенден округіне басқа округтердің де бөліктері кірген. Оған бүгінгі Франклин, Гранд-Айл және Ламоилл округтерінің барлығы, сондай-ақ бүгінгі Орлеанс, Вашингтон және Аддисон округтерінің бір бөлігі де кірген. Читтенден округіндегі Андерхилл қаласында штаттың ең биік нүктесі – Мансфилд тауы орналасқан, оның биіктігі теңіз деңгейінен 4393 фут (1339 м) құрайды.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы санақ бойынша округте 156 545 адам, 61 827 шаруашылық және 36 582 отбасы тұрды. Халық тығыздығы ... болды. Шаруашылықтардың орташа тығыздығы ... құрады. 61 827 шаруашылықтың 28,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 46,4%-ы некеде тұратын жұбайлар, 9,1%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, 40,8%-ы отбасы емес, ал барлық шаруашылықтардың 27,7%-ы жеке адамдардан тұрады. Шаруашылықтың орташа мүше саны 2,37, ал отбасының орташа мүше саны 2,92 болды. Медианалық жас 36,2 жасқа тең.
Of the 61,827 households, 28.8% had children under 18 living with them, 46.4% were married couples living together, 9.1% had a female householder with no husband present, 40.8% were not families, and 27.7% of all households were made up of individuals. The average household size was 2.37, and the average family size was 2.92. The median age was 36.2 years.
Үкімет
Вермонт штатының барлық округтеріндегідей, кішкентай атқарушылық функция көбінесе штат деңгейінде біріктірілген, округ шерифі және округ шерифтерінің бөлімі бар. Сайланған шериф – Дэниел Гамелин. Қалған округтік басқару сот құзыретіне жатады. Аймақта "округ салықтары" жоқ. 2007 жылы округтегі мүліктің орташа салығы 3 809 долларды құрады, бұл оны 20 000-нан астам халқы бар елдегі 1 817 округтің арасында 265-орынға қойды. Бұл Вермонт штатындағы ең жоғары көрсеткіш.
Соттық
Сайланған мемлекеттік прокурор Сара Джордж.
Жеке табыс
АҚШ халық санағы мәліметтері бойынша, 2007 және 2011 жылдардағы орташа отбасылық табыс 62 260 долларды құрады. Осы кезеңдегі жан басына шаққандағы табыс 32 533 доллар болды. 2010 жылғы АҚШ халық санағы бойынша округтегі үй шаруашылығының орташа табысы 63 989 доллар, ал отбасының орташа табысы 59 460 долларға тең. Ер адамдардың орташа табысы 38 541 доллар, ал әйелдердің 27 853 долларды құрады. Округтың жан басына шаққандағы табысы 33 281 доллар болды. Отбасылардың 4,90 пайызы және халықтың 8,80 пайызы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 8,00 пайызы және 65 жастан асқандардың 8,20 пайызы.
Өнеркәсіп
Эссекс-джонкшн қаласында GlobalFoundries компаниясының Бурлингтон дизайн орталығы мен 200 мм диаметрлі пластиналарды өндіру зауыты орналасқан. GlobalFoundries – Вермонт штатындағы ең ірі жекеменшік жұмыс беруші, онда шамамен 3000 адам жұмыс істейді. 2008 жылы Burton Snowboards компаниясында 500 адам жұмыс істеген, олардың жалпы жалақысы 28 миллион долларды құрады.
Бөлшек сауда
Экономикалық белсенділіктің бір көрсеткіші – бөлшек сауда. 2007 жылы Читтенден штаттағы салық есептері бойынша сатудың 29% құрап, көшбасшы болды. Бұл 1,52 миллиард АҚШ долларына тең. Штаттың үздік бес аймағының ішінде төрт жергілікті қала болды: 1 – Уиллистон, 2 – Оңтүстік Берлингтон, 4 – Колчестер және 5 – Берлингтон.
Жылжымайтын мүлік
2008 жылы кеңселердің бос тұру деңгейі 11%-ға жетіп, "тарихи" деп есептелді.
Жоғары білім
Читтенден округі Вермонт университеті мен Шамплен колледжіне мекенжай болып табылады, олар Берлингтон қаласында орналасқан. Сент-Майкл колледжі, Оңтүстік Нью-Гэмпшир университетінің Вермонт орталығы және Албани фармацевтика және денсаулық сақтау ғылымдары колледжінің филиалы (Вермонт штатындағы алғашқы фармацевтика мектебі) Колчестер қаласында орналасқан. Вермонт қауымдастық колледжінің филиалы Винооскиде, ал Вермонт техникалық колледжінің спутниктік кампусы Уиллистонда орналасқан.
Жеке денсаулық және қауіпсіздік
Роберт Вуд Джонсон қоры мен Висконсин университетінің 2010 жылғы алғашқы ұлттық сауалнамасында Вермонт штаты денсаулық көрсеткіштері бойынша елде бірінші орынға шықты. Вермонт штатындағы үздік округ – Читтенден округі.
Инфрақұрылым
Жаңа Англияның қалған бөлігімен және Вермонт штатындағы басқа округтермен үйлесімді, округтың формалды округтік басқаруы шамалы. Округ көлемінде қызмет ететін агенттіктердің саны аз. Олардың бірі – Читтенден округінің қатты тұрмыстық қалдықтарды басқару ауданы. 2008 жылы бұл аудан қоқыс тасымалдаушылардан қайта өңдеуге берілетін әр тоннаға 17 доллар алынатынын хабарлады. Бұрын әр тоннаға 7 доллар төленетін. Әлемдік экономиканың салдарынан қайта өңделетін материалдарға деген сұраныс төмендеді.
Жолдар
Interstate 89 Читтенден округіне бастапқыда шығыстан батысқа қарай өтеді, содан кейін Оңтүстік Берлингтонда солтүстікке бұрылып, Шамплен көлінің жағалауымен солтүстікке қарай созылады. Жолдың толық бағыты көбінесе оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай бағытталған. Округ ішінде жеті айрылыс бар; төртеуі АҚШ 2-жолына тікелей қол жеткізуді қамтамасыз етеді, ол округтің көп бөлігі бойында тас жолға параллель өтеді. Округтың негізгі солтүстік-оңтүстік бағытындағы АҚШ 7-жолы да екі айрылыстан тікелей қолжетімді. Читтенден округінің қалалық жоспарлау ұйымы көлік қозғалысын өлшейді, жол жағдайын талдайды және федералдық және мемлекеттік қаражатты тиісінше бөледі.