Кіріспе

Сингапурлық футболшы Фанди бин Ахмад (1962 жылғы 29 мамырда туған) – Сингапурлық кәсіби футбол менеджері және бұрынғы ойыншы. Қазіргі уақытта Малайзия Суперлигасының «Шри Паханг» клубының техникалық кеңесшісі және бас бапкері. Кәсіби карьерасында ол негізінен шабуылшы, сонымен қатар кейде жартылай қорғаушы ретінде ойнады. Сингапур Футбол Ассоциациясымен (FA) бірге ол Малайзия Кубогының «Куала-Лумпур FA» және «Паханг FA» командаларында ойнады. Ол 1992 және 1994 жылдары екі рет «дубль» жасап, 1988 жылы «Алтын бут» жүлдесін жеңіп алды. Фанди Индонезияның «Niac Mitra», Нидерландының «Groningen» және Сингапурдың «Geylang United» және «SAFFC» клубтарында да ойнады. Халықаралық аренада Сингапур құрамасы сапында Фанди 101 матч өткізіп, 55 гол соқты, бұл көрсеткіш бойынша ол бүгінге дейін рекордты сақтап тұр. Сондай-ақ ол 1993 жылдан 1997 жылға дейін құрама капитаны болған кезеңде үш Оңтүстік-Шығыс Азия ойындарының (SEA Games) күміс медалін жеңіп алды. Футболдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін 2000 жылы бұрынғы клубы «SAFFC»-тің бас жаттықтырушысы болып жұмыс істеді, содан кейін Индонезияның «Pelita Raya» және Малайзияның «Johor Darul Takzim» клубтарына көшті. Ол көптеген рет ұлттық құраманың көмекші жаттықтырушысы болып қызмет етті және жеке «Фанди Ахмад академиясын» басқарды. Фанди Сингапурдың ұлттық құрметіне лайық аңыз ретінде танылады. 1994 жылы ол Еуропада ойнаған алғашқы Сингапур футболшысы, алғашқы Сингапур миллионері спортшы және алғашқы Сингапур спортшысы болғаны үшін «Pingat Bakti Masyarakat» (Халыққа қызмет көрсету медалі) сыйлығымен марапатталды. Оның әйелі – Оңтүстік Африкалық модель Венди Джейкобс, олардың бес баласы бар. Әкесі – Ахмад Вартам, бұрынғы ұлттық құрама қақпашысы. Фанди 1999 жылы «The Straits Times» газетінің «Ғасырдың 50 ең үздік спортшысы» тізімінде алтыншы орынға ие болды. Оның балалары – Ихсан, Ильхан және Ирфан да кәсіби футболшылар.

Ерте өмір

Фанди кішкентай кезінде футболға құмар болған және көп уақытын допты тебумен өткізген. Оның отбасы Хоугангтағы екі бөлмелі мемлекеттік тұрғын үй пәтерінде тұрған. Фандидің әкесі Ахмад Вартам 1960 жылдары ұлттық құраманың қақпашысы болған. Фанди қақпашы ретінде ойнай бастады, бірақ Ио Чу Канг бастауыш мектебінде оқығанда мұғалімінің кеңесімен орта алаңға ауысты.

12 жасында ата-анасы ажырасып, ол Jalan Eunos-тағы кампонгта әкесі мен әкесінің ата-анасымен бірге тұрды. Серангун Гарденс орта мектебінде Фанди мектептік футбол командасында ойнады, бірақ оқуын ұмытып, бір жылға қалды. Содан кейін Сингапур кәсіптік институтына ауысып, 3-дәрежелі Ұлттық сауда сертификатын алды. Ол әуесқой Ұлттық футбол лигасының «Каки Букит СК» командасында ойнады, онда Сингапур Футбол қауымдастығының жаттықтырушысы Себастьян Яп оны байқады. 15 жасқа келгенде Фанди Сингапур жастар футбол құрамасының тұрақты ойыншысы болды. 1977 жылы Фанди «Арыстан қаласы» жастар турнирін жеңіп алған Сингапурдың 17 жасқа дейінгі ұлттық құрамасының вице-капитаны болды. 1978 жылы ол «Арыстан қаласы» кубогын сақтап қалған команданың капитаны болды. Сол жылдың тамызында Фанди Ресейдегі жаттығу сапарына аға ұлттық құрамаға шақырылып, Сингапур құрамасынан ең жас футболшы атанды.

ФК Гронинген

1983 жылы Фанди Нидерландыға көшіп, "ФК Гронинген" клубымен екі жылдық келісімшартқа қол қойды. Достық ойында алған жамбас жарақаты оны он аптаға алаңнан шығарды, бірақ "Эредивизи" турниріндегі алғашқы матчында "Go Ahead Eagles" командасына қарсы өткен ойында 2:0 есебімен жеңіске жетіп, екі гол соқты. 1983 жылғы 19 қазанда Фанди УЕФА кубогының екінші турындағы бірінші ойында итальяндық "Интернационале" командасына қарсы ойнады және 2:0 есебімен жеңіске жеткен кезде екінші голды соқты. Тағы бір голды Эрвин Куман соқты, бірақ жауапты ойында "Гронинген" 1:5 есебімен жеңіліске ұшырады. "Интер" құрамында Джузеппе Барези, Джузеппе Бергоми, Алессандро Альтобелли, Эваристо Беккалосси, Риккардо Ферри, Фулвио Колловати және қақпашы Уолтер Зенга сияқты әйгілі ойыншылар бар еді. "Гронинген" жанкүйерлері Фандини сол маусымдағы ең танымал және ең шебер ойыншы деп таныды; ол 29 ойында 10 гол соқты, голланд клубына "Эредивизи" турнирінде тоғызыншы орыннан бесінші орынға көтерілуге көмектесті. "The Straits Times" газеті 1 сәуірде әзіл ретінде "Манчестер Юнайтед" Фандиге қол қойды деген мақала жариялады. Екінші маусымында жамбас жарақаты қайталанып, бас жаттықтырушымен дауға түсті. Ол сол маусымда бар болғаны екі толық ойын өткізді және "Гронинген" оған жаңа келісімшарт ұсынбады. Нидерландыдағы уақытында Фанди "Гронинген" үшін 36 лига матчында 11 гол соқты. "Гронинген" құрамындағы Фанди Ахмадтың командаластары, кейіннен әлемдік деңгейде танымал болған Эрвин Куман, Рональд Куман, Адри ван Тиггелен, Ян ван Дейк және Рон Янс болды.

Куала-Лумпур әуе компаниясы

Фандидің келесі ойнаған клубы Малайзия кубогының «Куала-Лумпур ФА» командасы болды, ол 1987 жылы алғашқы Малайзия кубогын жеңіп алды. Келесі маусымда олар тағы да Малайзия кубогының чемпионы атанды; Фанди 21 гол соққандықтан «Алтын бут» жүлдесін жеңіп алды. «Куала-Лумпур ФА» сапындағы үшінші маусымында команда үшінші рет қатарынан Малайзия кубогын жеңіп алды.

Крит КОҚ

Фанди 1990 жылы грек клубы ОФИ Критпен екі жылдық келісімшартқа қол қойды. Бірақ, оның халықаралық трансфер сертификатымен мәселелер туындағандықтан, ол Крит үшін ойнай алмады және екі айдан кейін Грекияны тастап кетті.

Паханг ФА

Содан кейін Фанди «Паханг ФА» клубына қосылды, онда жасы ұлғайғандықтан негізінен жартылай қорғаушы ретінде ойнай бастады. Фанди өкше мен жамбас жарақаттарынан бірнеше ай ойынға қатыса алмады, ал 1992 жылы «Паханг ФА» клубының Малайзия кубогы мен Малайзия лигасының екі дүркін жеңісіне көмектесу үшін үш гол соқты. Сол жылы ол карьерасы бойында бір миллион сингапур долларынан асып түскен (инфляцияға түзетілмеген) алғашқы сингапурлық спортшы атанды. Ол сондай-ақ «Пингат Бакти Массакарат» мемлекеттік медалімен марапатталды. «Гейланг» клубына Фандиге S. Лигасының жалақы шегінен үш есе көп төлеуге арнайы рұқсат берілді.

Халықаралық мансап

1979 жылдан 1997 жылға дейін Фанди Сингапур ұлттық футбол құрамасы сапында 101 матч өткізіп, 55 гол соқты және Азия футбол конфедерациясының Даңқ залына енді. Дегенмен, өзінің тұңғыш халықаралық жарысында, 1979 жылғы Оңтүстік-Шығыс Азия ойындарында Фанди төрт кездесуде гол соқпады. Ол Олимпиада ойындарының іріктеу кезеңінде Үндістан және Солтүстік Корея қақпасына гол енгізді, бірақ ФИФА Әлем чемпионатының үш іріктеу матчында көзге түспеді. 1981 жылғы «Овальтин» кубогында Фанди Малайзияға қарсы өткен матчта 3:2 есебімен жеңіске жетіп, Сингапур құрамасының барлық голдарын соқты. 1981 жылғы Король кубогында Фанди Таиландқа қарсы матчта 1:2 есебімен ұтылғанда гол соқты, ал Оңтүстік-Шығыс Азия ойындарында Филиппин құрамасына қарсы хет-трик жасады. 1992 жылы Фанди Король кубогында Непал қақпасына екі гол және Таиланд қақпасына бір гол соқты, содан кейін «Овальтин» кубогында Сингапур Малайзияны 3:1 есебімен жеңген кезде де гол соқты. Келесі жылы Фанди Сингапур құрамасының Оңтүстік-Шығыс Азия ойындарында алғашқы күміс жүлдесін жеңіп алуына көмектесті. Ол топтық кезеңде Бруней қақпасына екі гол соқты (3:0), ал жартылай финалда Малайзияға қарсы матчта да екі гол авторы атанды. Тайландқа қарсы өткен финалда (1:2) тізе білегін жарақаттағанша, ол 1983 жылғы «Мерлион» кубогында ойнады және жартылай финалда Қытай құрамасына қарсы матчта 1:0 есебімен жеңіске жетті. Фанди 1992 жылғы Азия кубогына іріктеуге қатыса алмады, себебі өкшесіне жарақат алды. 1993 жылғы Оңтүстік-Шығыс Азия ойындарында капитан Фанди Филиппин құрамасын 7:0 есебімен жеңген кезде хет-трик жасады, содан кейін жартылай финалда Мьянмамен тең түскен матчта (3:3) Сингапурдың екінші голын соқты және Индонезияға қарсы өткен матчта (3:1) Сингапур құрамасының қола жүлдесін қамтамасыз етті. Фанди тұңғыш «Тигр» кубогында да ойнады, Малайзияға қарсы матчта теңестіру голын соқты, Бруней қақпасына бір гол және Филиппин қақпасына екі гол енгізді. 1997 жыл Фанди үшін сәтсіз жыл болды, ол «Данхилл» кубогы мен Әлем чемпионатының іріктеу матчтарында көзге түспеді. 1997 жылғы Оңтүстік-Шығыс Азия ойындарынан кейін, жартылай финалдағы голы Индонезияға 1:2 есебімен ұтылуын болдырмады, Фанди халықаралық футболдан қанағаттандырып зейнеткерлікке шықты. Фанди басшылығымен «SAFFC» клубы 2001 жылғы маусымды бірде-бір жүлдесіз аяқтады, ал келесі жылы 2002 жылғы S. Лига чемпионы атанды, бұл 20 ұпаймен жеңіске жеткенінің нәтижесі болды. Содан кейін Фанди ұлттық құраманың көмекші жаттықтырушысы қызметін атқарды.

Пелита Рая

2006 жылдың қарашасынан 2010 жылдың наурызына дейін Фанди «Пелита Рая» индонезиялық клубын басқарды, содан кейін клубты Индонезия Суперлигасында екі рет ортаңғы көрсеткіштермен аяқтады.

Виченца Кальчоның скауты

Содан бері ол итальяндық «Виченца Кальцио» клубының скауты және «Генова халықаралық футбол мектебінің» аймақтық жоба жетекшісі болып жұмыс істеп келеді.

Жохор Дарул Тазим

2012 жылдың 3 ақпанында Малайзия Супер Лигасының «Жохор Дарул Тазим» клубының иесі, Жохор мұрагер ханзадасы Тунку Исмаил Идрис, клубтың ұйымдық құрылымын және футболдық қызметін толық қайта құрудың алғашқы жылынан кейін Фандиге ұсыныс жасады. Ол бұл ұсынысты қабылдап, клубтың жаңа тарихындағы алғашқы бас жаттықтырушы болды. 2015 жылдың 23 мамырында ол «LionsXII» командасын 2015 жылғы Малайзия Футбол Федерациясы кубогын жеңіп алуға жетектеді, бұл олардың маусымдағы алғашқы трофеі болды.

Жас арыстандар клубында екінші рет және Сингапурдың уақытша жаттықтырушысы

Фанди 2018 жылғы Сингапур премьер-лигасының жаңадан жаңартылған маусымында Ричард Тардидің орнына «Young Lions» командасының бас бапкері болып тағайындалды. 2018 жылдың мамыр айында ол 2018 жылғы AFF Suzuki кубогының соңына дейін Сингапур ұлттық футбол құрамасының уақытша бас бапкері болып тағайындалды. Фандидің FAS-пен келісім-шарты 2019 жылдың қараша айында ұзартылып, ол элиталық жастар бөлімінің басшысы болды. Ол техникалық директор Джозеф Палацидспен бірлесіп, ұлттық құрамалар үшін жас ойыншыларды дамыту жолдарын және құрылымын жақсартуды көздейді. 2019 жылғы Оңтүстік-Шығыс Азия ойындарында Сингапурдың 22 жасқа дейінгі құрамасын басқарғаннан кейін, 2020 жылы Фандидің «Young Lions» командасы мен 22 жасқа дейінгі құраманы Назри Насыр қабылдайды. Фанди сондай-ақ ұлттық құраманың бас бапкері Тацума Йошиданың көмекші штабында жұмыс істейді.

Шри-Паханг

2022 жылдың 21 шілдесінде Фанди техникалық кеңесші ретінде Шри-Пахангқа оралды. Бұл тағайындалу оның жеті жылдық қызметтен кейін Сингапур футбол қауымдастығынан (СФҚ) кеткеніне үш аптадан соң болды. Оның элиталық жастар құрамының басшысы лауазымындағы шарты 2022 жылдың 30 маусымында аяқталды. Мамыр айында Фандиге Индонезия клубтарынан бірнеше ұсыныс түскені хабарланды, бірақ ол олардан бас тартты. Сонымен қатар, ол Малайзия командаларымен де байланысты болды, себебі Шри-Паханг президенті Тенгку Абдул Рахман Сұлтан Ахмад Шахпен жақсы қарым-қатынасы бар еді. 2023 жылдың қаңтарында Фанди малайзиялық легенда Долла Салехтен Шри-Паханг бапкерінің қызметін қабылдады, Долла Салех өткен маусымда француз Кристоф Гамельдің кеткенінен кейін уақытша басшылыққа ие болған еді. Бұл Фандидің Малайзия Суперлигасының бас бапкері ретіндегі екінші қызметі. Оның командасы маусымды жақсы бастады, 11 ойында 7 жеңіс, 4 тең және 0 жеңіліс көрсетті, бірақ «Жохор Дарул Такзим» командасына 2:0 есебімен жеңіліспен жеңіс тізбегі үзілді. 2023 жылдың 9 маусымында, барлық үміттерге қарамастан, ойынның соңғы 10 минутында «Негери Сембилан» 3:1 есебімен көшбасшылықты қамтамасыз еткенде, Фандидің командасы күтпеген жерден қайта оралып, ойынды 4:3 есебімен аяқтады.

Жеке тұлға

Жылдың үздік лига жаттықтырушысы: 2000