Кіріспе
Шотландиялық футболшы Кристиан Эдуард Дейли (23 қазан 1973 жылы туған) – шотландтық бұрынғы кәсіби футболшы, орталық қорғаушы. Дейли өзінің кәсіби мансабын жасөспірім кезінде «Данди Юнайтед» клубында шабуылшы ретінде бастады. Ол 1993–94 жылдары Шотландия кубогын жеңуге көмектесті. «Юнайтед» сапындағы уақытының соңында Дейли орталық қорғаушы ретінде ойнай бастады. 1996 жылы Англия Премьер-лигасының «Дерби Каунти» клубына ауысты. «Дерби» сапында екі маусым өткізгеннен кейін Дейли 5,350,000 фунт стерлингке «Блэкберн Роверс» клубына өтті. «Блэкберн» сапында клуб 1999 жылы бірінші лигадан төмен түсті, ал Дейли командадағы орнын жоғалтты. 2001 жылы 1,700,000 фунтқа «Вест Хэм Юнайтед» клубына ауысты. «Вест Хэм» сапында клуб 2003 жылы төмен түсті, бірақ 2005 жылы қайта жоғары көтерілді. Дейли 2006 жылғы Англия кубогының финалында қосалқы құрамда ойнады, бірақ «Вест Хэм» пенальтилер сериясында «Ливерпульге» есе жіберді. «Саутгемптон» клубындағы арендадан кейін Дейли 2008 жылдың қаңтарында «Рейнджерс» клубына ауысты. Ол командаға 2008 жылғы УЕФА кубогының финалына жетуге көмектесті. «Рейнджерс» сапындағы соңғы ойыны 2009 жылғы Шотландия кубогының финалында қосалқы құрамда болды, онда «Рейнджерс» «Фолкерк» клубын 1:0 есебімен жеңді. «Чарльтон Атлетик» клубында екі жыл ойнағаннан кейін, сондай-ақ «Портсмут» және «Саутхенд Юнайтед» клубтарында қысқа мерзім ойнағаннан кейін Дейли 2012 жылы футболдан кетуге шешім қабылдады. Дейли 1997–2008 жылдар аралығында Шотландия құрамасы сапында 67 рет халықаралық матчтарда ойнады. Ол 1998 жылғы ФИФА әлем чемпионатында Шотландия құрамасының құрамында болды. Сонымен қатар, Дейли Шотландияның 21 жасқа дейінгі құрамасының рекордтық көрсеткішін иеленеді, ол 1990–1996 жылдар аралығында 35 матч өткізді.
Christian Eduard Dailly (born 23 October 1973) is a Scottish former professional footballer who played as a centre back. Dailly started his professional career as a teenager, playing as a striker for Dundee United. He helped them win the 1993–94 Scottish Cup. Towards the end of his time with United, Dailly began playing as a centre back. He moved to English Premier League club Derby County in 1996. After two seasons with Derby, Dailly moved to Blackburn Rovers for a transfer fee of £5,350,000. During his time with Blackburn, the club were relegated in 1999 and Dailly lost his place in the team. He moved to West Ham United in 2001 for £1,700,000. During his time with West Ham, the club were relegated in 2003 but won promotion in 2005. Dailly appeared as a substitute in the 2006 FA Cup final, which West Ham lost on penalties to Liverpool. After a loan spell with Southampton, Dailly moved to Rangers in January 2008. He helped the team reach the 2008 UEFA Cup final. His final appearance for Rangers was as a substitute in the 2009 Scottish Cup final, which Rangers won 1–0 against Falkirk. After a two year spell with Charlton Athletic and short stints with Portsmouth and Southend United, Dailly retired in 2012. Dailly made 67 full international appearances for Scotland between 1997 and 2008. He was part of the Scotland squad at the 1998 FIFA World Cup. Dailly is also the record cap holder for the Scotland under 21 team, having made 35 appearances between 1990 and 1996.
Данди Юнайтед
Дейли Дандиде дүниеге келді және 2 тамыз 1990 жылы, он алты жасында «Данди Юнайтед» клубымен алғашқы кәсіби шартына қол қойды. 1990 жылы 21 тамыздағы тұңғыш ойынында «Данди Юнайтед» сапындағы ең жас ойыншы атанды, бірақ бұл рекордын Грег Кэмерон жаңартты. Шабуылшы ретінде ойнап, алғашқы үш матчында гол соққан Дейли тез жұлдызға айналды, бір айдан кейін Шотландияның 21 жасқа дейінгі құрамасына шақырылды. 1990–91 жылдары клуб сапында Шотландия жастар кубогын жеңіп алды. Тұңғыш маусымында 18 ойында 5 гол соқты. Оның ең табысты маусымы осы болды, ал 1991–92 жылғы маусымда 8 ойынға қарамастан гол соқпады. 1992–93 маусымында 14 кездесуде 4 гол соқты, ал 1993–94 маусымында 38 лигалық ойында тұрақты ойыншы ретінде бекінді. Ол 4 гол соққаннан бөлек, Шотландия кубогында да көзге түсті. Оның соққан добы тіреуден секіріп, Крейг Брюстерге «Рейнджерс» қақпасына жалғыз голды соғуға мүмкіндік берді. 1994–95 маусымы 33 ойында тағы 4 гол соққаннан кейін құлдыраумен аяқталды. 1995–96 маусымында Дейли орталық қорғаушы ретінде нығатталды және маусымды клуб капитаны ретінде бастады, бірақ кейіннен оны Дейв Боуман ауыстырды. 30 ойында бір гол соқты. Бұл маңызды гол болды, себебі ол «Данди Юнайтедтің» «Патрик Тистлге» қарсы өткен плей-оффтың сыртқы ойынында тең түсуіне және үйінде жеңіп, бірінші мүмкіндікте жоғары дивизионға көтерілуіне мүмкіндік берді. Бұл Дейлидің «Данди Юнайтед» сапындағы соңғы ойыны болды, ол 1996 жылдың тамызында 500 000 фунт стерлингке «Дерби Каунти» клубына өтті, оның халықаралық карьерасына байланысты тағы 500 000 фунт стерлинг төленді, ол кейін төленді.
Дерби округі
Дейли 1996-97 маусымының басында «Дерби Каунти» клубына қосылды, «Дерби» Премьер-лигаға жол пускеннен кейін. Англиядағы дебюттік маусымында Дейли тек екі ойынды ғана өткізіп алды, оның үш голы «Дербиді» 12-орынға жеткізіп, құлдырау аймағынан алты ұпаймен жоғары көтерді. 1997-98 маусымында Дейли 30 матч өткізіп, бір гол соқты. «Дербидің» көрсеткіштері одан да жақсы болды, клуб 9-орынды иеленді және еурокубоктық іліктерден екі ұпай ғана қалып қойды. 1998-99 маусымында Дейли тек бір рет алаңға шықты, бұл кезде ол сол кезде өзіне ауысқан «Блэкберн Роверс» клубына қарсы ойнады.
Блэкберн Роверлері
Дейли 1998 жылдың тамызында 5,35 миллион фунт стерлингке «Роверс» клубына қосылды, бірақ ол тұрақты позиция таба алмады және жарақат салдарынан бар болғаны он жеті матч өткізді. Жағдайды одан да қиындатқан нәрсе – «Роверс» Премьер-лигада қалдырылмай, Дейли карьерасында екінші рет лигадан төмендеді. Бірінші дивизионда Дейли 1999–2000 маусымында 43 рет алаңға шығып, төрт гол соқты. Бірақ ол жаңа бас бапкер Грейм Соунесске ұнамай қалды. 2001 жылдың қаңтар айында, осы маусымда тоғыз матч өткізгеннен кейін, Дейли 1,75 миллион фунт стерлингке «Вест Хэм Юнайтед» клубына өтті және Премьер-лигаға қайта оралды. «Блэкберн» сапында ойнаған кезінде ол «Селтик» клубының куәлік матчында қатысты – 2000 жылдың 13 мамырында Ронни Моранның куәлік матчында «Ливерпульге» қарсы ойынның соңында көзге түсті.
Вест Хэм Юнайтед
Блэкберннен «Хаммерске» 1,7 млн фунт стерлингке ауысқаннан кейін, ол 2000–01 жылғы маусымда он екі ойында қатысып, «Хаммерске» 15-орынға көтерілуге көмектесті. Сондай-ақ ол ФА Кубогында «Манчестер Юнайтедті» Олд Траффордта 1–0 есебімен жеңген матчта ойнады. Келесі маусымда Дейли барлық ойынның барлық минутында өнер көрсетті, нәтижесінде «Вест Хэм» жетінші орынды иеленді. 2002–03 жылғы маусым Дейли үшін сәтсіз болды, ол үшінші рет құлдырауға ұшырады. 26 ойын өткізіп, «Вест Хэм» 1995–96 жылғы маусымнан бері 20 командалық форматқа өскеннен кейін ең көп ұпай (42 ұпай) жинаған команда ретінде құлдырады. Дейли 43 ойында екі гол соқты, ал «Вест Хэм» 2003–04 жылғы маусымда бірінші дивизионның плей-офф кезеңіне қатысты. Ол плей-оффтың жартылай финалында «Ипсуич Таунға» қарсы өткен матчта жеңіс голын соқты, бұл команданы финалға шығарды, бірақ олар көтеріле алмады. Жарақат Дейлиге 2004–05 жылғы маусымда «Вест Хэмнің» жеңіске жеткен көтерілу кезеңінің көп бөлігінен қатысуға мүмкіндік бермеді, бірақ ол жартылай финалдың бір ойынында және финалда қысқа ғана уақытқа алаңға шықты. 2005 жылдың маусымында Дейли «Вест Хэммен» жаңа келісімшартқа қол қойды. Дейли 2006 жылғы ФА Кубогының финалында «Ливерпульге» қарсы жеңілгенде, 77-ші минутта алаңға шықты. 28 минуттан кейін 2–0 есебімен алда болғанына қарамастан, «Вест Хэм» пенальтилер сериясында жеңіліске ұшырады. Ол клубтан кеткен кезде «Вест Хэм» сапында ең ұзақ қызмет еткен ойыншы болды және жанкүйерлер үшін сүйікті тұлғаға айналды.
Саутгемптон
2007 жылдың 20 қыркүйегінде ол бастапқыда бір айға қарыздық негізде «Саутгемптон» клубына қосылды. «Сантерс» клубының бірнеше қорғаушы ойыншылары жарақат алғандықтан қарыз мерзімі тағы бір айға ұзартылды. Ол 2007 жылдың 22 қыркүйегінде «Барнсли» клубымен өткен үй лигасының матчында тұңғыш рет алаңға шықты, бұл ойында 3:2 есебімен жеңіліске ұшырады. «Сантерс» сапында он бір ойын өткізген соң ол «Вест Хэм» клубына қайта оралды.
Рейнджерлер
2008 жылдың 30 қаңтарында Дейли маусым соңына дейін "Рейнджерс" клубымен қысқа мерзімді келісімшартқа қол қойды. Клуб оның келісімшартының қалған бөлігін "Вест Хэм Юнайтедтен" алды. Ол үш аптадан кейін УЕФА кубогы матчында "Панатинаикосқа" қарсы "Рейнджерс" сапында дебют жасады; ойын 1:1 есебімен аяқталып, клуб төртінші раундқа өтті. Ол алғашқы голын 9 күннен кейін "Абердинге" қарсы өткен 3:1 есебімен жеңіске жеткен ойында теңестіру голын соқты. 2008 жылдың 3 шілдесінде ол және Дэвид Уэйр клубпен жаңа бір жылдық келісімшартты жаңартты. Дейли "Рейнджерс" құрамында ойнауын жалғастырды, команда 2008 жылғы УЕФА кубогы финалына Манчестерде жетті. Маджид Бугерраның келуі Дейлидің негізгі құрамдағы орнын жоғалтуына себеп болды, бірақ Бугерраның жарақатынан кейін ол "Рейнджерс" клубының 2009 жылғы Шотландия лигасы кубогы финалына шақырылды. Ол 2009 жылғы Шотландия кубогы финалында 87-ші минутта алаңға түсті, "Рейнджерс" 1:0 есебімен "Фолкеркке" қарсы жеңіске жетіп, кубокты сақтап қалды. 2009 жылдың 1 маусымында клубтан босатылды. Дейли барлығы 36 ойынға қатысып, "Рейнджерс" сапында екі гол соқты.
Чарлтон Атлетик
2009 жылдың 31 шілдесінде Дейли Босман ережесі бойынша Чарлтон Атлетик футбол клубына тегін трансфермен қосылды және 35 нөмірлі жересені алды, ол оның сол кездегі жасы болды. Чарлтон сапындағы дебюті 2009 жылдың 8 тамызында Уайкомб Уондерерс клубымен өткен ойында 3:2 есебімен жеңіске жетті, сол матчта Дейли Чарлтон сапындағы жалғыз голын соқты. 2009–2010 маусымының соңында ол Чарлтон Атлетик клубының «Жыл ойыншысы» деп танылды. "Мен өте мақтандымын", - деді Дейли клубтың ресми сайтына.
Портсмут
Дейли 2011 жылдың тамызында «Портсмутпен» бір айға келісімшарт жасасты. Ол 2011 жылдың 6 тамызында «Миддлсброға» қарсы өткен 2:2 есебімен тең түскен сыртқы ойында, «Хейден Маллинсті» алмастырып, алаңға түсіп дебют жасады. 2011 жылдың 1 қыркүйегінде ол клубтан босатылды.
Саутхенд Юнайтед
2012 жылдың 16 наурызында Дейли екінші лигадағы «Саутхенд Юнайтед» клубымен келісімшартсыз шарт жасасты, бұл клубпен тізе жарақатынан жазылу үшін бірнеше ай жаттығудан кейін болды. 2012 жылдың 24 наурызында «Бристоль Роверс» клубына қарсы өткен үшінші ойынында Дейли бармағын сындырып, маусымның қалған бөлігінде алаңға шығу мүмкіндігінен айырылды. Дейли 22 жылдық мансабынан кейін 2012 жылдың шілдесінде кәсіби футболдан зейнеткерлікке шықты.
Халықаралық мансап
1990 жылғы 11 қыркүйекте Дейли 16 жасында Румынияға қарсы Истер-Роудта 21 жасқа дейінгі жастағы құрама үшін ойнаған ең жас ойыншы болды. Дейли осы деңгейде ойнауға тым ересек болған кезде, ол 35 матчте алаңға шықты. 1993 жылғы мамырда ол Энди Роксбургтың Шотландия құрамасына алғаш рет 1994 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу ойынына қатысты, ол Эстонияда өтті. Ол төрт жылдан кейін, 1997 жылғы мамырда 23 жасында Уэльске қарсы 1:0 есебімен жеңілген матчта толыққанды халықаралық дебютін жасады. Оның алғашқы голы екінші ойынында, халықаралық дебютінен кейін төрт күн өткен соң, Шотландияның жолдастық кездесуде Мальтаны 3:2 есебімен жеңуіне көмектесті. Дейли Шотландия құрамасында ұзақ өнер көрсетті, 67 матчте алаңға шығып, 6 гол соқты. Ол Шотландия құрамасын 12 рет капитандыққа алып шықты және 1998 жылғы ФИФА әлем чемпионатында Шотландия құрамасына шақырылды. Дейли соңғы рет 2008 жылғы 30 мамырда Чехияға қарсы өткен жолдастық кездесуде 3:1 есебімен жеңілді. Дейли 2003 жылғы 10 қыркүйекте Германияның Шотландияны 2:1 есебімен жеңгенінен кейін ойдан тыс қалды. Ол матчтан кейін киім ауыстыру бөлмесіне қайтып келіп, "Алаяқтар! Нағыз алаяқтар! Алдаушылар!" деп айғайлады. Бұл оқиға BBC Scotland телеарнасында тікелей эфирде көрсетілді, сол кезде Шотландияның бас жаттықтырушысы Берти Вогц Чик Янгпен сұхбаттасып жатқанда. Егер Вогц сұхбаттың ортасында "Христиан!" деп айғайламаса, бұл ойыншының аты аталмас еді.
In May 1993, he was included in Andy Roxburgh's Scotland squad for the first time for a 1994 FIFA World Cup qualification match in Estonia. He earned his first cap four years later when he made his full international debut in May 1997, aged 23, in a 1–0 defeat against Wales. His first goal came in just his second match, and just four days after his international debut, when his early goal helped Scotland to a 3–2 away victory over Malta in a friendly match. Dailly had a long Scotland career, winning 67 caps and scoring 6 goals. He captained Scotland a total of 12 times and was selected for the Scotland squad at the 1998 FIFA World Cup. Dailly won his last cap as a substitute on Friday 30 May 2008, in a 3–1 friendly defeat against the Czech Republic. Dailly was famously caught unaware after Germany's 2–1 defeat of Scotland on 10 September 2003. He returned to the dressing room after the match shouting, "Cheats! Fucking cheats! Fucking diving cheats!" The outburst was being broadcast live on BBC Scotland as then Scotland manager Berti Vogts was being interviewed by Chick Young. The player would have remained anonymous had it not been for Vogts shouting "Christian!" mid interview to stop the tirade.
Жеке өмір
Оның әпкесі Стефани Дейли – STV News телеарнасында жұмыс істеген тележурналист. Оның ұлы Харви 2015 жылдың тамызында «Данди Юнайтед» клубымен дамыту шартына қол қойды. 2017 жылдың тамызында ол тұңғыш рет негізгі құрамда өнер көрсетті, бірақ 2018 жылдың қаңтарында клубтан босатылды.