Кіріспе

Теннесси штатының графты, АҚШ

Гранди графты – АҚШ-тың Теннесси штатында орналасқан графты. Ол Орта Теннессиде, Шығыс Теннессимен шекаралас. 2021 жылғы мәліметтер бойынша, халқы 13 622 адамды құрайды. Графтың орталығы – Алтамонт қаласы. Графты Феликс Грандидің құрметіне аталған.

Тарих

Гранди округі бай тарихқа ие және бүгінде ол Оңтүстік Камберленд мемлекеттік паркі деп аталатын кең ауқымды демалыс аймағының мекені болып табылады, онда жаяу серуендеу, кемпинг және тауға көтерілу мүмкіндіктері кең түрде ұсынылады. Гранди округінің көп бөлігі Камберленд үстіртінде орналасқан, оның орташа биіктігі теңіз деңгейінен шамамен 1800 фут. Округтың көптеген жерлерінен әдемі көріністер мен тамаша шарлауықтарды көруге болады. Гранди округінің орталығы – 1840 жылдары құрылған Алтамонт қаласы. Азамат соғысына дейін отыз жыл бұрын Беерсбеба Спрингс курорты, қазіргі Савидж шығанағы деп аталатын танымал жабайы аймақтың жанындағы табиғи минералды сулардың маңында құрылған. Савидж шығанағына келгендер әдемі көріністер мен кең жаяу серуендеу жолдарына тәнті болады. 1860 жылдардың ортасында Грюетли Лагер қаласын Швейцариядан келген иммигранттар құрды. Бүгінде жергілікті тұрғындар арасында көптеген түпкілікті отбасылық аты-жөндер кездеседі. Бүгінде көптеген адамдар Отты Гизард пен Фостер-Фоллсқа бара жатқанда, Трейси Ситидің шағын және қонақжай қаласынан өтеді. Трейси Ситиде Гранди округінің тарихи қоғамы орналасқан, ол Теннесси шоғырландырылған көмір компаниясының кітапханасы мен ғылыми-зерттеу орталығында орналасқан және күн сайын көптеген жергілікті тұрғындар жұмыс істейді, олар келушілерге мұражайға экскурсия жасауға көмектеседі және генеалогиялық зерттеулерге қолдау көрсетеді. Трейси Ситидің жанында көптеген келушілер Гранди көлдерінен ләззат алады. Гранди көлдері паркі тау көлдері мен өзендерін қоршап тұрады. Паркте жүзуге, пикникке шығуға арналған орындар мен жүгірушілер мен жаяу жүргіншілер пайдаланатын ұзын асфальтталған жол бар. Көлдің маңында көмір өндірілген кезден қалған кокс пештерінің шоғыры орналасқан. Округте бірнеше тұз қышқылы шахталары бар. Бұл зат жергілікті үңгірлердегі топырақтан алынған. Фулц бұғазындағы Фулц тұз қышқылы үңгірі мен Хаббард бұғазындағы Хаббард тұз қышқылы үңгірі маңызды операциялар болды. Солтүстіктегі Норткутс-Коувта орналасқан Вудли үңгірінен де тұз қышқылы өндірілген. 1812 жылғы соғыс және Азамат соғысы кезінде тұз қышқылы өндірілген, сондықтан бұл үңгірлер бір немесе екі кезеңде қазылған болуы мүмкін. 20-ғасырда Гранди округі өртке салумен танымал болды. Трейси Ситидің сауда ауданы 1935 жылдың 27 сәуірінде қасақана өртеніп, он ғимаратты жойып жіберуге айналды. Трейси Сити L&N депосы бір ғасырдан кейін 1971 жылдың 24 тамызында өртенді. Шериф бұған дейін, 1971 жылы, 21 өрт болғандығын, олардың басым көпшілігі өртпен жасалғанын хабарлады. 86 жылдан кейін 1976 жылдың мамыр айында Джеймс К. Шук мектебі өртеніп, толығымен күйіп кетті. Газеттердің кеңселері де зардап шекті. Гранди округінің Times газеті 1917 жылы өртеліп, Herald кеңсесі 1967 жылы жарылыстан зардап шекті және 1978 жылы өртпен жойылды. 105 жыл тұрғаннан кейін Гранди округінің соты 1990 жылдың 3 мамырында өртенді. Кейбір вандалдар динамитті жақсы көреді. 1960 және 1970 жылдары төрт динамит жарылысы су құбырын, тағы бір ағаш зауытын, тағы бір дәрігерлік клиниканы қиратты немесе зақымдады. Бұрынғы мектептерде сақтандыруды алу қиын болды. Сол кездегі мектеп директоры Гленн Боннер: "Баспана бос қалған кезде – бум!" – деді.

Табиғи ерекшеліктері

Гранди округінде көрікті сұлулығымен және әртүрлілігімен танымал Отты Гиззард жолының көп бөлігі орналасқан. Wonder Cave Лейнс-Коувтың солтүстік жағында, Камберленд жазығының етегінде жатыр. Оны 1897 жылы Роберт А. Нельсон, Мелвилл Андерсон және Уилл Фицджеральд үлкен, мәшһүр бұлақтың жанындағы кішкентай тесіктен ішке кіріп тапқан. 1898 жылы үңгірді Р. М. Пэйн сатып алып, кішкентай тесікті кеңейтіп, жолдар салып, үңгірді коммерциялық үңгір ретінде көпшілікке ашқан. Wonder Cave шамамен 80 жыл бойы маңызды туристік орын болды, бірақ тас жол желісінің салынуы туристерді ескі, басты тас жол – 41-ші тас жолдан бұрып жіберді, соңында үңгір жабылды.

2020 жылғы халық санағы

Гранди округінің нәсілдік құрамы

Раса саны Проценті
Ақ (испандық емес) 12,620 93,28%
Қара немесе африкалық американдық (испандық емес) 38 0,28%
Америка тумасы 33 0,24%
Азиялық 44 0,33%
Басқа / Аралас 619 4,58%
Испандық немесе латино 175 1,29%

2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша округте 13,529 адам, 4,820 шаруашылық және 3,320 отбасы тұрады.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша округте 14 332 адам, 5562 үй шаруашылығы және 4054 отбасы тұратын болды. Халық тығыздығы 6282 тұрғын үй бірлігін құрады. Ауданның нәсілдік құрамы: 98,33% ақ нәсілді, 0,14% қара немесе афроамерикандық, 0,30% американдық үндістер, 0,17% азиялық, 0,35% басқа нәсілдерден және 0,71% екі немесе одан көп нәсілділер. Халықтың 0,98% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 5562 үй шаруашылығының 33,40%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 56,60%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 12,00%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 27,10%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 24,00%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 10,20%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,54 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,01 адамды құрады. Округтегі халықтың жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 25,10%, 18-24 жас аралығындағылар – 9,00%, 25-44 жас аралығындағылар – 27,80%, 45-64 жас аралығындағылар – 24,10%, 65 жастан асқандар – 14,00%. Медианалық жас 37 жасқа тең. Әр 100 әйелге 96,70 еркек, ал 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 94,30 еркек шалысады. Округтағы үй шаруашылығының медианалық табысы 22 959 доллар, ал отбасының медианалық табысы 27 691 долларды құрады. Ер адамдардың медианалық табысы 27 063 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 17 447 долларға тең. Жан басына шаққандағы орташа табыс 12 039 долларды құрады. Отбасылардың 22,60%-ы және халықтың 25,80%-ы кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 31,50%-ы және 65 жастан асқандардың 23,60%-ы.

Мәдениеттік сілтеме

Гранди округі Джон Майкл Монтгомеридің "Sold (The Grundy County Auction Incident)" әнінде аукционның өтетін орны ретінде еске алынады.