Кіріспе

Оңтүстік Дакота штатындағы округ, АҚШ. Бют округі – АҚШ-тың Оңтүстік Дакота штатындағы округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 10 243 адамды құрайды. Округ орталығы – Белл-Фурш қаласы. Округ 1883 жылдың 2 наурызында Дакота территориясында құрылған және француз тіліндегі «төбе» деген сөзден алынған сипаттамалық атау берілген.

Тарихқа дейінгі дәуір

1975 жылы креда кезеңіне (шамамен 110 миллион жыл бұрын) жататын плезиозаврлардың қазба қалдықтары Бут округінде табылды. 1980 жылдары 90 миллион жылдық тырнақсыз лобстердің қазбасы табылды. 1981 жылы Тираннозавр рекс қаңқасы табылған. Белл Фурш өзені аңғарындағы адамның ерте тарихы шамамен б.з.д. 3000 жылға дейін жетеді. Аймақтың алғашқы халқы Солтүстік Американың солтүстік-батыс жазықтарында мекендеген жергілікті американдықтар болды. Аймақтағы адам қызметінің ең ерте белгілі дәлелі – жазықтықтардағы үндістердің Орта жазықтық архаикалық кезеңіне (шамамен б.з.д. 3000–1500 жылдар) жатады. Осы кезеңге қатысты типтік шеңберлердің іздері табылды. 1979 және 1980 жылдары археологтар Белл-Фурштің батысында, б.з. 1000 жылға дейін бекітілген және бұрын қоныстанған жерді қазып шығарды. Бұл орын 1959 жылы тіркелген және "Смайли Эванс" деп аталды. 1984 жылға дейін бар болғаны 47 археологиялық орын тіркелген, бірақ Смайли Эванс орынынан қазба жұмыстарынан кейін бірнеше зерттеулер жүргізілді. 1989 жылға қарай округте 199 археологиялық орын анықталды.

География

Бют округі Оңтүстік Дакота штатының батыс жағында орналасқан. Оның солтүстік-батыс шекарасы Монтана штатының шығыс шекарасына тікелей жанасады, ал оңтүстік-батыс шекарасы Вайоминг штатының шығыс шекарасына тікелей жанасады. Бют округінің жер бедері – солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай бағытталған арналармен тілінген, жартылай шөлейтті төбелер. Аймақтың салыстырмалы түрде шағын бөлігі ауыл шаруашылығына арналған, оның ішінде орталықтандырылған суару жүйесі қолданылады. Жер бедері оңтүстік-шығысқа қарай төмендейді, ал ең биік нүктесі батыс шекарасының оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан: теңіз деңгейінен 3,865 фут (1178 метр) биіктікте. Округтің жалпы ауданы 2266 шаршы миль (5869 км²), оның ішінде 2250 шаршы миль (5827 км²) құрлық және 16 шаршы миль (41 км²) (0,7%) су алабын құрайды.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша округте 10 110 адам, 4 160 шаруашылық және 2 786 отбасы болды. Халық тығыздығы құрады. Тұрғын үй бірлігінің саны 4 621, орташа тығыздығы құрады. Округтың этникалық құрамы: 94,2% ақ нәсілді, 1,9% американдық үндістер, 0,2% қара немесе афроамерикандықтар, 0,2% азиялықтар, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан келгендер, 0,8% басқа нәсілдер және 2,6% екі немесе одан көп нәсілділер. Испан немесе Латын Америкасынан шыққандар халықтың 3,0% құрады. Тегі бойынша, 40,9% неміс, 16,6% ирланд, 15,7% норвегиялық, 10,4% ағылшын және 5,2% американдықтарды құрады. 4 160 шаруашылықтың 30,5%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 52,3%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 9,8%-ы күйеуі жоқ әйелдер, 33,0%-ы отбасы емес, ал 28,5%-ы жеке тұлғалардан тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,40 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,92 адамды құрады. Медианалық жас 41,1 жас. Округтағы шаруашылықтың медианалық табысы 39 041 доллар, ал отбасының медианалық табысы 52 829 доллар болды. Ер адамдардың медианалық табысы 37 429 доллар, ал әйелдердің 25 273 долларға тең. Округтың жан басына шаққандағы табысы 20 418 долларды құрады. Отбасылардың 11,5%-ы және халықтың 15,6%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 25,0%-ы және 65 жастан асқандардың 8,9%-ы.