Кіріспе

Американдық қаржыгер (1925–2003)

Леон Леви (13 қыркүйек 1925 – 6 сәуір 2003) – американдық инвестор, өзара инвестициялық қорларды басқарушы және қайырымдылық жасаушы. Ол қайтыс болғаннан кейін Forbes журналы оны «Уолл-стриттегі инвестициялық гений» деп атады, ол өзара қорлар мен хедж-қорлар құруға үлкен үлес қосты.

Ерте өмір және білім

Леви еврей отбасында дүниеге келді, Таунсенд Харрис жоғары мектебінде оқыды және Нью-Йорк қаласындағы колледжде психологияны зерттеді. АҚШ армиясында қызметтен кейін зерттеуші-талдаушы болып жұмыс істеді. Оның бизнеске қатысты көзқарасына әкесі, экономист және кәсіпкер Джером Леви зор әсер етті, ол корпоративтік пайданың экономиканың бағытын анықтаудағы рөлін баса көрсетті. Леви институты кейнсиандық және кейнсиандықтан кейінгі экономика саласындағы кең ауқымды жұмыстарды қолдаушы ретінде танылды. Өмірінің соңғы жылы Леви Нью-Йорк қаласынан Гудзон өзені арқылы Леви институтына "Қаржы саласындағы қазіргі дамулар" сабағын оқу үшін жүріп тұрды, онда ол инвестициялаудың экономикалық ғана емес, психологиялық акт екеніне сенді. Леви жетпіс жасқа толып қайтыс болғанда, оның байлығы миллиард долларға бағаланды, бірақ қайырымдылыққа деген қызығушылығы болмағанда, оның жеке капиталы одан да көп болуы мүмкін еді. Левидің қайырымдылық қызметі 1950 жылдары басталды, ол Жером Леви қорын құрды, ол әлі де жұмыс істеп, адам құқықтары мен жерді сақтау ұйымдарына гранттар береді. Оның қайырымдылықтары үнемі өсіп, өмірі бойы Леви мен оның әйелі Шелби Уайт 200 миллион доллардан астам ақшаны қайырымдылыққа жұмсады, олардың қайырымдылық әрекеттерімен кеңінен танылды. Олар Леон Леви мен Шелби Уайт галереясын салу үшін Метрополитен өнер музейіне 20 миллион доллар сыйлады, онда бұл музейде көрсетілген эллиндік және римдік өнер туындыларының ең ірі коллекциясы орналасқан. Галерея Леви мен Уайттың бай өнер коллекциясынан көптеген туындыларды қамтыды, соның ішінде Таяу Шығыс өнері де бар. 1997 мен 2003 жылдар аралығында Леви мен Уайт 107 ғалымға археологиялық қазбалардың нәтижелерін жариялау үшін шамамен 5 миллион доллар берді, бұл қазбалар аяқталған, бірақ жарияланбаған еді. Олардың "Шелби Уайт Леон Леви археологиялық жарияланымдар бағдарламасы" арқылы қаржыландырылған жобаларына Грекия мен Таяу Шығыстағы ең маңызды археологиялық орындардағы қазбалар кірді, соның ішінде Кнос, Афродизиас, Китион, Рас-Шамра, Сарепта, Геризим тауы, Экрон, Лакиш, Мегиддо, Иерусалим, Пелла, Ераш, Өлі теңіздің жазбалары, Ассур, Ниневи, Нузи және Тепе-Хисар кірді. Олар сондай-ақ Израильдің Ашкелон қаласында Леон Леви экспедициясын қаржылады, Нью-Йорк ботаникалық бағында Леон Леви келушілер орталығын құрды және Рокфеллер университетінде Шелби Уайт және Леон Леви ми, ми және мінез-құлық орталығын қаржылады, онда Леви кеңес мүшесі болды. Леви сонымен қатар Жоғары оқу орталығының басқарма төрағасы, Нью-Йорк университетінің Көркемөнер институтының вице-төрағасы, Бард колледжінің директоры және көптеген коммерциялық емес ұйымдар кеңесінде қызмет етті. Леон Леви қоры және Шелби Уайт, Израильдің көнеліктер басқармасының достары төрағасы ретінде, ерекше жақсы сақталған Лод мозаикасын сақтау үшін қаражат берді және Шелби Уайт пен Леон Леви Лод мозаикасының археологиялық орталығын құрды, ол мозаика 2010-2016 жылдар аралығындағы халықаралық көрмеден оралғаннан кейін орналасады. 2003 жылы қайтыс болғаннан кейін Левидің қайырымдылық қызметі Леон Леви қоры арқылы жалғасты, және оның алғашқы бастамаларының бірі осы жоспарды іске асыру болды. 2006 жылдың көктемінде Леон Леви қоры Нью-Йорк университетіне ежелгі әлемді зерттеу институтын құру үшін 200 миллион доллар бөлді, бұл жоғары ғылыми зерттеулер мен аспирантураға арналған орталық, ол батыс Жерорта теңізінен Қытайға дейінгі ежелгі әлемді салыстырмалы зерттеуді дамытуға бағытталған.

Ежелгі заттар туралы дау

Бұл сыйлық кейбір ғалымдардың арасында пікір қақтығысын тудырды, олар ежелгі заттарды жинаушылардың ежелгі ескерткіштерді тонауға ынталандыратынын айтады. Питер Уотсон мен Сеселия Тодещини 2006 жылы жарық көрген "Медичи қастандығы: тоналған көне заттардың заңсыз жолы – Италияның қабір қазбашыларынан әлемдегі ең үлкен мұражайларға дейін" атты кітабында көне заттардың заңсыз саудасының қалай жүзеге асырылатынын көрсетеді және Леон Леви мен Шелби Уайтты коллекционерлердің мысалы ретінде келтіреді, олардың сатып алған заттары артефакттармен этикалық емес мәмілелер жасауға себеп болуы мүмкін. Нью-Йорк университетінің профессоры Рэндалл Уайт, бұл сыйлықтың иесі кейде күмәнді практикалармен және контрабандамен байланысты болған қайырымдылық қорынан ақша қабылдауға қарсы екенін айтып, Нью-Йорк университетінің Ежелгі зерттеулер орталығынан (ол Жаңа Әлемді зерттеу институтынан тәуелсіз) қызметтен кетті. Нью-Йорк университетінен тыс бірнеше ғалымдар, әсіресе Брин-Мор колледжінен, Пенсильвания университетінен және Цинциннати университетінен, Нью-Йорк университетінің бұл сыйлықты қабылдауына теріс пікір білдірді. Дегенмен, көптеген ғалымдар институтты және сыйлықты қолдады. Нью-Йорк университетінің Көркем өнер институтының профессоры Джеймс МакКреди, өнер тарихы бойынша аспирантура және ғылыми-зерттеу орталығы, жобаны мақұлдап, проректор Дэвид МакЛафлинге хат жазды. Хатқа IFA-ның ежелгі өнер және сәулет саласының жеті профессоры қол қойды, және дау көп ұзамай тоқтатылды.

Мұрасы мен марапаттары

2008 жылы ол Альфред Джонс, Брюс Ковнер, Дэвид Свенсен, Джордж Сорос, Джек Нэш, Джеймс Симонс, Джулиан Роберстон, Кеннет Гриффин, Луи Бэкон, Майкл Стейнхардт, Пол Тюдор Джонс, Сет Кларман және Стивен А. Коэнмен бірге «Институционалдық инвесторлар Альфа» журналының қор менеджерлерінің даңқ залына енгізілді.

Басылымдар мен еңбектер

2002 жылы Леви Юджин Линденмен бірге жазған «Уолл-стрит ақылы: Аңызға айналған қаржыгердің ашкөздіктің қатері мен нарықтың құпиялары» (Персей кітап тобы) атты естеліктер жинағын жариялады.