Кіріспе
Орегон штатының округі, АҚШ
Грант округі – АҚШ-тың Орегон штатындағы 36 округтің бірі. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 7 233 адамды құрайды, бұл Орегон штатындағы ең сирек қоныстанған төртінші округ. Округ орталығы – Каньон-Сити. Округ Орегон территориясында әскери шенеунік болып қызмет еткен және округ құрылған кезде Америка Азамат соғысында Одақ әскерінің генералы болған президент Улисс С. Гранттың құрметіне аталған. Грант округі Шығыс Орегонның 8 округтан тұратын аймағына кіреді.
Тарих
Грант округі 1864 жылдың 14 қазанында бұрынғы Уаско және Уматилла округтерінің бөліктерінен құрылды. Оның құрылуына дейін сотқа түскен істер ауқымды Васко округінің орталығы – Даллс қаласында қарастырылды. Даллс қаласына қашықтық тым алыс болғандықтан құқық қорғау жұмысы қиынға соқты және сот үйінде іс-қағаздарын реттеуге мұқтаж азаматтарға үлкен жүк болды. 1889 жылы Грант округінің оңтүстік бөлігінің жартысынан астамы Харни округін құру үшін алынды. Сондай-ақ 1899 жылы Грант округінің солтүстік-батыс бөлігінің шағын бөлігі (Крук және Гиллиам округтерінің бөліктерімен бірге) Уилер округін құруға жұмсалды. 1862 жылы Уиски-Флэтте алтынның табылуынан кейін, он күн ішінде 1000-ге жуық кенші Каньон-Крик бойында лагерь құрған деген болжам бар. Халықтың артуы округтік басқару қажеттігін тудырды. Грант округінің басқаруы Орегон Конституциясына сәйкес жұмыс істейді, ол 1857 жылдың қараша айында Орегон халқымен бекітілді, сондай-ақ Орегонның жаңартылған заңдарына сүйенеді. Ол ескі батыс округтік басқару жүйесін қолданады: округтік сот, округтік судья және екі комиссар. Округтік сот енді көп құзыреттілікке ие болмаса да, округтік басқарудың атқарушы органы ретінде қызмет етеді. Грант округінің округтік судьясы болып қызмет еткен үшінші адам – Цинциннатус Хайнер "Жоакин" Миллер (1837–1913), белгілі ақын, драматург және батыс табиғатты зерттеуші, "Сьерраның ақыны" және "Роки тауларының Байроны" деп аталады. Округ орталығы – Каньон-Сити қаласы, ол көп жылдар бойы округтың басты қауымы болып келді. 1864 жылы округ құрылған кезде, Каньон-Ситиде Орегон штатындағы кез келген қауымдастықтан гөрі ең көп халық болған деген мәлімдеме бар. Кен өндіру және мал шаруашылығы, сондай-ақ ағаш өңдеу және одан кейін қызмет көрсету және коммуналдық жұмыстар адамдарды осы аймаққа әкелді, ал өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығының табиғи орталықтарының маңында қауымдастықтар өркендеді. Каньон-Сити қаласында жыл сайынғы жазғы фестиваль өтеді, ол "62 күн" деп аталады (1862 жылы жергілікті алтынның табылуын еске алу және тарихы мен тұрғындарына құрмет көрсету мақсатында). 1930 жылдан бері Джон Дей қаласы округтың негізгі экономикалық орталығы болып табылады және ең көп халқына ие.
География
Құрама Штаттардың халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 4529 шаршы миль (11,730 км2) құрайды, оның 4529 шаршы милі (11,730 км2) құрлық, ал 0,7 шаршы миль (2 км2) (0,02%) су. Округтың жер аумағының шамамен 63% федералды үкімет бақылауында, оның көп бөлігі АҚШ Орман шаруашылығы қызметі мен Жерді басқару бюросының қарауында. Грант округіне Малхер ұлттық орманның көп бөлігі және Уаллоуа-Уитмен, Юматилла және Очоко ұлттық орманның бөліктері кіреді, сондай-ақ федералды түрде белгіленген жабайы табиғат аймақтарынан астам жер бар. Грант округі Джон Дей өзенінің бастауында орналасқан, ол Құрама Штаттардағы басқа өзендерге қарағанда көбірек «Жабайы және көркем өзен» мәртебесіне ие. Округтің биіктігі Кимберли маңындағы Джон Дей өзенінде 1820 футтан (551 метр) Строберри тауының шыңында 9038 футқа (2755 метр) дейін өзгереді. Округтың жер бедері шөптесі далалар мен жайылымдарда салыстырмалы түрде ашық немесе төбелі төбелер мен аңғарлардан бастап, тік, қиын, таулы альпілік ландшафттарға дейін әртүрлі. Бұл жерлердің арасында округ тығыз орманды жерлерді, көптеген төбелерді, каньондарды және таулы жерлерді қамтиды. Округтың кейбір бөліктері техникалық тұрғыдан жоғары шөлді, онда шалфей бұталары мен сирек шөптер басым. Грант округіне Блю-Маунтинс тауларының оңтүстік бөлігі кіреді. Аймақтың орманды жерлерінің ерекшелігі – бұталардың салыстырмалы түрде аз тығыздығы. XIX ғасырдағы саяхатшылар мен көшпенділер бұталардың жоқтығы мен ағаштардың кең арақашықтығы арба мен жылқыларды кез келген жерге айдауға мүмкіндік беретінін атап өткен. Округтың орманды жері Батыс Жүніс ағашының құрғақ, ашық немесе тасты жерлерде сирек кездесетін тобынан бастап, ең биік жерлердегі шырша ағаштарына дейін өзгереді. Басқа орманды аймақтарда (негізінен 3200 футтан (975 метр) биіктікте) Пондероза қарағайы, Дуглас шыршасы, гибрид Grand x White Fir, Батыс Ларшы және Лоджпол қарағайы өседі. Биік жерлерде Еңгелман шыршасы, Субальпілік шыршасы, Ақ қабықты қарағай, сондай-ақ Батыс Ақ қарағайы өседі. Кейбір өзендер мен ағындар бойында мақта ағаштары өседі, ал биік жерлерде қайың мен Quaking Aspen ағаштарының шағын тоғайлары бар. Сондай-ақ, Aldrich тауларында Алясканың сары кедрінің сирек және оқшауланған тобы бар. Басқа флораға жергілікті шөптер мен жабайы гүлдер, шырша, жабайы көкөністер, жеуге жарамды саңырауқұлақтың бірнеше түрі және Орегон жүзімі, мемлекеттік өсімдік кіреді. Жергілікті емес Cheatgrass округтің көптеген аймақтарында кең таралған. Грант округінде әлемдегі ең үлкен тірі организмдердің бірі болуы мүмкін, Малхер ұлттық орманның ішінде өсетін Armillaria solidipes түрінің алып саңырауқұлағы бар. Оның жалпы массасы 8500-10500 тоннаны құрайды, ал жасы 2000-8500 жылға жетеді. Қазіргі жер бедері ежелгі заманнан мүлдем өзгеше. Қазба деректері палеозой және ерте мезозой дәуірлерінде округтің көп бөлігі ежелгі теңіз түбінде болғанын көрсетеді. Каскад тауларының болмауы аймаққа салыстырмалы түрде ылғалды климаттың қалыптасуына мүмкіндік берді. Ежелгі Үшінші дәуір өзендері бүгінгі күні мүмкін емес бағыттармен ағып өткен. Кенозой дәуіріндегі жанартаулық белсенділік және аймақтағы кең лава ағындары ландшафты күрт өзгертті. Джон Дей бұзылысы (Солтүстік Америкадағы шығыс-батысқа қарай жүретін жалғыз ірі бұзылыстардың бірі) Джон Дей аңғарының оңтүстік шетімен өтеді, көтерілуге себеп болып, Строберри және Олдрич тау жоталарын және Ұлы бассейннің солтүстік шекарасын құрайды. Геологиялық тұрғыдан қарағанда салыстырмалы түрде жақында, соңғы мұз дәуірі кезінде және одан кейін Оңтүстік-Шығыс Орегонда үлкен көлдер болды. 19 ғасырдың соңында осы аймақтағы тауларға жалғасып жатқан мұздықтар әлі де сақталған, ал Строберри тауындағы бір кішкентай мұздық жыл бойы сақталады. Грант округінің геологиясы бай, оның ішінде Солтүстік Америкадағы ең үлкен қазбалық шоғырланулардың бірі: Джон Дей қазбалық төсектері, оны АҚШ Конгресі 1974 жылы Ұлттық ескерткіш ретінде жариялаған. Аймақта алтын, күміс, платина тобындағы элементтер, хром, мыс және кобальт сияқты құнды металдар кездеседі. Осы минералды байлық, әсіресе алтын кен орындарының дамуы, аймақтың тұрақты қоныстануына түрткі болды. Триас кезеңінен бастап пайда болған серпентиннің үлкен аймақтары, метаморфтық тау жыныстары көптеген жерлерде кездеседі. Строберри тауы (өртке қарсы жанартау), Elkhorn тауларының гранитті шыңдары мен тас тастары, көптеген жиектік тау жыныстары, лава ағындары және базальт шығыңқылары аймақтағы тарихи жанартаулық белсенділіктің куәсі. Жылулық ресурстар әлі де бар, бірнеше ыстық және жылы бұлақтар бар. Джон Дей қазбалық төсектерінде табылған папоротниктердің, жартылай тропикалық және қоңыржай жапырақты ормандардың, моллюскалардың, тісті мысықтардың, жойылған жылқы және түйе түрлерінің, алып жалқаулардың және басқа да жойылған түрлердің қалдықтары аймақтың флорасы мен фаунасы мыңжылдықтар бойында айтарлықтай өзгергенін еске салады. Бүгінде бүгін құлан, бұғы, антилопа, пума, аю және далалық құстардың саны өркендеседі, бірақ осы жануарлардың кейбіреуі 200 жыл бұрын өте сирек кездесетін. XIX ғасырдың басында аймақтан өтіп жатқан саяхатшылар мен аңшылар аңдардың аздығына және олардың тамақ табу қабілетіне (немесе қабілетсіздігіне) назар салған. Аймақтағы жергілікті балықтарға бірнеше тротуар түрлері кіреді; Джон Дей өзенінің төменгі ағысында шаян және ақбалық сияқты жылы су балықтары табылған; ал лосось және стальголов аңдары маусымды түрде округте кездеседі. Соңғы 50 жылда Джон Дей бассейніне лосось пен стальголовтың оралуы күрт төмендеді, негізінен Колумбия өзеніндегі ірі бөгеттердің құрылысының салдарынан, Джон Дей бассейнінің негізгі су арналары физикалық кедергілерден бос, және оралатын лосось пен стальголовтың саны соңғы жарты ғасырдағы ең жақсы балық жүрісін көрсететін соңғы жылдары жақсарды. Грант округінің көп бөлігі Джон Дей өзенінің төрт саласымен суға толы, олардың барлығы округте басталады. Джон Дей өзені жүйесі 7900 шаршы миль (20,461 км2) суды жинайды. Бұл «төменгі 48» ең ұзын еркін ағынмен ағатын өзеннің үшіншісі және Құрама Штаттардағы басқа өзендерге қарағанда көбірек «Жабайы және көркем өзен» федералдық мәртебесіне ие. Грант округіндегі өзен жүйесіне негізгі арнаның жоғарғы 100 милі (161 км), Солтүстік саланың барлық 112 милі (180 км), Орталық саланың барлық 75 милі (121 км) және Оңтүстік саланың барлық 60 милі (97 км) кіреді. Грант округінен Джон Дей өзенінің төменгі ағысы Колумбия өзенімен қосылғанша тағы 184 миль (296 км) ағып өтеді. Округтың оңтүстік-шығыс бұрышы Малхер және Кішкентай Малхер өзендерінің бастауларын қамтиды, олар Снейк өзеніне құяды. Грант округінің оңтүстік бөлігі Ұлы бассейннің солтүстік бөлігін қамтиды, оның ішінде Сильвиес өзені бассейні, ол Шығыс Орегонның Жоғары шөліндегі Харни көліне оңтүстікке қарай ағып өтеді. Грант округінің оңтүстік-батыс бұрышының шағын бөлігі Crooked River және Deschutes River бассейндерінде орналасқан. Грант округі құрғақтан қоңыржай аймақ, орташа жылдық жауын-шашын мөлшері Picture Gorge маңындағыдан бастап Строберри тауларында 1 дюймнан (25 мм) астам. Аңғарлардағы орташа жылдық жауын-шашын 12 мен 16 дюйм арасында, ал округтің жоталарында 16 мен 24 дюйм арасында. Грант округінде жылдың 40 мен 60 күнінде 0,1 дюймнан (2,5 мм) астам жауын-шашын жауады. Округтегі жауын-шашынның көп бөлігі тауларда қысқы қар түрінде жауады. Бұл қар су жинағы жер асты суларын толтыруға, көктемде су ағынына және жыл бойы су ағынына өте маңызды. Округтағы орташа температуралар ең жылы қауымдастық, Монументте орташа тәуліктік ...
Экономика
1862 жылдың маусымында Каньон-Сити маңында, ал шілдеде Гранит маңында алтын кендерінің табылуымен, алтын іздеушілер аймаққа көптеп ағыла бастады. 1900 жылы бұл жерді зерттеген көрнекті геолог Вальдемар Линдгрен сол кезде Каньон-Сити аймағынан шамамен 16 миллион долларлық алтын қазылып алынғанын бағалады. (1900 жылы алтынның құны унциясына 20,67 доллар болғандықтан, 16 миллион долларлық алтын шамамен 800 000 унцияға тең болатын – бүгінгі күні [унциясына 1600 доллар] шамамен 1,28 миллиард доллар құрайды.) Кен өндірісі аймақтың экономикасының басты саласы болып, жыл сайынғы кен өндірісінің артуымен қатар дамып келді. 1942 жылдың қазанына дейін АҚШ Соғыс Еңбек Кеңесі алтын өндіруді заңсыз деп жариялады, бұл Executive Order, Public Law L 208 арқылы жүзеге асты. Бұл нәтижесінде бірнеше кеншілер қалалары тасталып, Орегон штатының шығысында және басқа жерлердегі кен өнеркәсібі құлдырады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде металл жинау науқандары кен өндіру инфрақұрылымының көп бөлігін жай-күйін келтірді. Орегон штатында Грант округінің алтын өндірісі Бейкер округінен кейін екінші орында тұрды. Грант округінің бай табиғи ресурстарының арқасында, ауыл шаруашылығы, мал шаруашылығы және ағаш өңдеу өнеркәсібі дамып, округтің өркендеуіне үлкен үлес қосты. Бастапқыда қой шаруашылығы ауыл шаруашылығының маңызды бөлігін құрады және аймақта әлемдегі ең ірі қой шаруашылықтары болды, олар әйгілі Пендлтон жүн фабрикасын жүнмен қамтамасыз етті. Мал және қой шаруашылықтарының иелері арасында жиі келіспеушіліктер туып, тіпті жанжалдарға ұласатын жағдайлар да болды. Алайда, 1920-1930 жылдары мал шаруашылығы ауыл шаруашылығының басты саласы болды және қазірге дейін солай болып келеді. Егін шаруашылығы, сүт өнімдері және жеміс-жидек бақшалары 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында шағын көлемде жұмыс істеді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нарық пен еңбек күшінің өзгеруіне байланысты төмендеді. Грант округіндегі ағаш өңдеу өнеркәсібі 1920 жылдары және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін қарқынды дамыды. Мал шаруашылығы мен ағаш өңдеу Грант округінің экономикасының маңызды салалары болып табылады, бірақ соңғы жылдары осы салалардың өндірісі мен тиімділігі саяси және нарықтың кеңеюіне байланысты төмендеді. Округте ағашпен қыздырылатын екі когенерациялық электр станциясы салынды, олардың бірі Прайри-Ситиде әлі де жұмыс істеуде. Федералды жерді басқару саясаты мен ағаш және ауыл шаруашылығы өнімдеріне қатысты әлемдік нарық қысымының салдарынан округ 30 жылдан астам уақыттан бері Орегондағы ең жоғары жұмыссыздық деңгейін көрсетуде. Округ демалыс (аң ауруды қоса) және туризм, сондай-ақ шағын кәсіпорындар саласында дамуды бастан кешірді, бірақ тұрғындар жаңа өндірістік салаларды дамыту және экономиканы әртараптандыру үшін күресіп жатыр. Округтың жұмыс күшінің төрттен бір бөлігі мемлекеттік немесе қоғамдық қызметтерде жұмыс істейді.