Кіріспе

Оклахома штатының округі, АҚШ. Кей округі – АҚШ-тың Оклахома штатында орналасқан округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 43 700 адамды құрайды. Округ орталығы – Ньюкирк қаласы, ал ең ірі қаласы – Понка-Сити. Кей округі Понка-Сити микрополитендік статистикалық аймағының құрамына кіреді. Ол Оклахома штатының солтүстік-орталық бөлігінде, Канзас штатымен шекаралас орналасқан. Штат мәртебесіне ие болудан бұрын Кей округі "Чероки жолағынан" немесе "Чероки шығысынан" құрылған және бастапқыда "К" округі деп белгіленген. Оның аты осыны көрсетеді. Кей округі – Оклахома аймағы территориядан штатқа ауысқан кезде өз атауын сақтап қалған жалғыз округ.

Тарих

Вичита тайпасының екі үлкен 18-ғасырлық ауылының қалдықтары, Дир Крик/Брайсон Паддок ескерткіштері, Арканзас өзенін қарап тұрған Қай округінде табылды. Осадж тайпасы 18-ғасырдың соңы мен 19-ғасырдың басында Қай округін аң аулау үшін пайдаланған. 1825 жылы Осадждер АҚШ үкіметіне, Қай округін қоса алғанда, үлкен аумаққа құқықтарын өткізді, ал үкімет 1830 жылдары Оклахомаға көшіп келгеннен кейін Чероки тайпасына осы жердің иелігін берді. 2010 жылы Кейстон Кушинг құбыр желісінің (II кезеңі) солтүстіктен оңтүстікке қарай Қай округі арқылы Пейн округіндегі Кушингке дейін салынды.

География

АҚШ-тың халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы , оның 2,7%-ын су алып жатыр. Кей округінің ең биік нүктесі, Оклахома штаты, Солтүстік Сейдж Лэйннің батысында (36′56″12°N, 96′53″40°W) орналасқан, теңіз деңгейінен 1310 фут (399 м) биіктікте. Ең төменгі нүктесі 891 фут (272 м), Арканзас өзені округтен шығатын жерде. Солтүстік шекарасы Канзас штатымен, ал шығыс шекарасы Осадж округімен шектеседі. 1975 жылы Арканзас өзенінде салынған үлкен су қоймасы – Кау көлі, округтің су аумағының көп бөлігін қамтиды. Кау көлі мен Арканзас өзенінің шығысында Осадж төбелері немесе Осадж деп аталатын аймақ орналасқан, бұл биік шөптік далалық аймақ, ірі мал, көбінесе ірі қара мал шаруашылықтары. Арканзас өзенінің батысында жер тегіс, егістік жерлер мен мал бағу фермаларының аралас аймағы. Округ арқылы ағатын негізгі өзендер – Чикаскиа өзені, Арканзас өзені және Арканзас өзенінің тұзды саласы. 1790 1960 1900 1990 1990 2000 2010

2000 жылғы халық санағы бойынша округте 48 080 адам, 19 157 үй шаруашылығы және 13 141 отбасы тұратын. Халық тығыздығы , 21 804 тұрғын үй бірлігі, орташа тығыздығы . Округтың этникалық құрамы: 84,16% ақ, 1,79% қара немесе афроамерикан, 7,53% америкалық үндістер, 0,53% азиялық, 0,02% Тынық мұхиты аралдарынан келгендер, 1,98% басқа нәсілдер және 4,00% екі немесе одан да көп нәсілдерді ұсынатын азаматтар; халықтың 4,25% латын немесе латиноамерикандықтар. 2020 жылы округтың халқы 43 700 адамды құрады. 1980-2014 жылдар аралығында Кей округінде әйелдердің орташа өмір сүру ұзақтығы 0,1 жылға, ал ерлердіңкі 3,0 жылға ұлғайды. Бұл көрсеткіш әйелдер үшін 4,0 жылға, ал ерлер үшін 6,7 жылға ұлғайған ұлттық орташа көрсеткішпен салыстырылғанда. 2020 жылы Роберт Вуд Джонсон қоры Кей округін Оклахома штатындағы 77 округтің ішінде "денсаулық сақтау көрсеткіштері" бойынша 47-орынға қойды, бұл көрсеткіш өмір сүру ұзақтығы мен сапасы арқылы өлшенді.

Ковидтің әсері

2022 жылдың 22 желтоқсанына қарай Оклахома штаты Ковид пандемиясынан (2020 ?) АҚШ-тың орташа штатынан көбірек зардап шекті. АҚШ бойынша жалпы статистика 100 000 адамға шаққанда 331 өлім жағдайы тіркелді, ал халықтың 68 пайызы толық вакцинацияланған. Оклахома штаты бойынша салыстырмалы статистика 100 000 тұрғынға шаққанда 405 өлім жағдайы, халықтың 59 пайызы толық вакцинацияланған. Кей округі Оклахома штатындағы орташа округтерден гөрі Ковидтен көбірек зардап шекті. Кей округінде 238 адам Covid-тен қайтыс болды. Covid-тен өлім-жітім көрсеткіші 0,00547 (100 000 тұрғынға 547 адам) құрады. Кей округі тұрғындарының 45 пайызы толық вакцинацияланған.