Кіріспе

АҚШ Оклахома штатының округі

Джефферсон округі – АҚШ Оклахома штатында орналасқан округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 5 337 адамды құрайды. Округ орталығы – Уорика қаласы. Округ штат құрылған кезде құрылып, президент Томас Джефферсонның құрметіне аталған.

Тарих

1750 жылдары Уичита тайпасы Таовая индейлері Джефферсон округінде Қызыл өзен бойында және өзеннің арғы жағында қазіргі Техастағы Испан Форт қаласының маңында екі үйлі ауылдарды салған. Бұл ауылдар “апач құлдарын, жылқыларын және қашырларын алып, француздерден ұнтақ, оқ, пышақ, мата, сондай-ақ Таоваяда өсірілген жүгері, қарбыз, қабақ, аскөк және темекіге сауда жасаған қарбалас сауда орталығына” айналды. 1759 жылы Сан-Саба миссиясының қиратылуына жауап ретінде испандықтар Таовая және олардың одақтастарына қарсы жорық ұйымдастырып, егіз ауылдарға шабуыл жасады. Индейлер испан әскерін жеңіске жеткізді. (Екі үйлі ауылдар шайқасын қараңыз). Таовая ауылдары 1841 жылға дейін тасталып қалды, себебі Таовая тайпасы қызылша және басқа индейлер мен аңглоамерикандықтардың ықпалынан құрып қалған. 1830 жылдары Чоктау тайпасы қазіргі Джефферсон округінің жерінің үштен екі бөлігін иеленді, ал олармен жақын туысқан Чикасо тайпасы да сол жерге қоныс аудара бастады. 1855 жылы екі тайпа ресми түрде бөлініп, бұл аймақ Чикасо ұлтының құрамына кірді. Қазіргі округтің батыс бөлігі 1867 жылғы Медисина-Лодж келісімімен құрылған Киова-Команч-Апачи резервациясының бір бөлігі болды. Бұл аймақ 1901 жылы Киова-Команч-Апачи аймағының ашылуымен бейіндеулерге ашылды. 1907 жылы штат мәртебесіне ие болу Чикасо үкіметінің тарауына және Джефферсон округінің құрылуына әкелді. Сол кезде округтің оңтүстік-шығыс бұрышы Мад-Крикке дейін созылып, Беллвилл және Кортни қалашықтарын қамтыды. 1924 жылы округтің оңтүстік-шығыс бұрышы қазіргі шекарасына сәйкес қайта белгіленді. Оклахома Конституциялық Конвенциясы Райанды округ орталығы деп атады. 1908 жылы Райан, Сугден және Ваурика арасында округ орталығы үшін сайлау өтті, бірақ ешбір қала көпшілік дауысқа ие болмады. 1912 жылы тағы бір сайлау өтті, нәтижесінде Ваурика округ орталығы болып тағайындалды. Округтың сулары Бобер және Мад өзендері арқылы Қызыл өзенге құяды. Ваурика көлі 1971 жылы Джефферсон округінің солтүстік-батысындағы Бобер-Крик өзенін бөгдеп құрылды. 1790 1960 1900 1990 1990 2000 2010 2019

2000 жылғы халық санауы бойынша округте 6818 адам, 2716 шаруашылық және 1863 отбасы тұрды. Халық тығыздығы: 3373 тұрғын үй бірлігі, орташа тығыздығы: 87,14% ақ нәсілді, 0,69% қара немесе афроамерикандық, 5,24% американдық индейлер, 1,13% азиялық, 0,03% Тынық мұхиты аралдарынан, 2,86% басқа нәсілдер және 2,92% екі немесе одан көп нәсілділер. 7,01% латын немесе испаниялықтарды құрады. 2716 шаруашылықтың 29,20%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 55,60%-ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 9,20%-ы күйеуі жоқ әйелдер, 31,40%-ы отбасы емес. Шаруашылықтың 28,80%-ы бір адамнан, ал 15,40%-ы 65 жастан асқан бір адамнан тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,38 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,92 адамды құрады. Жас бойынша үлестіру: 18 жасқа дейінгілер 24,00%, 18-24 жас аралығындағылар 7,20%, 25-44 жас аралығындағылар 25,40%, 45-64 жас аралығындағылар 23,30% және 65 жастан асқандар 20,10% құрады. Орташа жас 40 жас. Әр 100 әйелге 94,70 еркек тиесілі. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 93,80 еркек тиесілі. Шаруашылықтың орташа табысы 23 674 доллар, ал отбасының орташа табысы 30 563 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 25 195 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 16 589 долларға тең. Округтың жан басына шаққандағы табысы 12 899 долларды құрады. Отбасылардың 16,30%-ы және халықтың 19,20%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 23,3%-ы және 65 жастан асқандардың 18,40%-ы.