Кіріспе

Оклахома штатының округтері, АҚШ. Хаскелл округі – АҚШ-тың Оклахома штатының оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 11 561 адамды құрады. Округ орталығы – Стиглер қаласы. Округ Оклахома штатының тұңғыш губернаторы Чарльз Н. Хаскеллдің құрметіне аталған.

Тарих

Қазіргі Хаскелл округіне кіретін аймақ штат құрылған кезде негізінен Үндістан аумағындағы Чоктау ұлтының бұрынғы Санс-Буа округінен құрылды. Санс-Буа округі Чоктау ұлтын құрайтын үш әкімшілік аймақтың бірі – Мошулатубби округінің бөлігі болды. Қазіргі Хаскелл округінің шағын бөліктері Чоктау ұлтының Гейнс және Скулливилл округтеріне кірді. 1908 жылы округ сайлаушылары округ орталығы ретінде Стиглерді, Кёта мен Уайтфилдтен басымдықпен таңдады. 20 ғасырдың басында мұнда жер асты көмір өндіру жұмыстары жүргізілді, бұл жұмыс орындарын құрып, оңтүстік Хаскелл округіне теміржол құрылысын тартты. Сан-Буас көмір компаниясы МакКертен және Чант қалаларында (кейін бірігіп, бір қалаға айналған екі қала) өз кеншілері үшін төрт жүзден астам компания үйлерін салды. 1912 жылы МакКертендегі No2 шахтада күшті жер асты жарылысы болды, нәтижесінде 73 (жетпіс үш) кенші қаза тауып, Сан-Буас компаниясы банкротқа ұшырады. 20 ғасырдың басында округ экономикасының ең маңызды бөлігі – ауыл шаруашылығы болды. Ең маңызды егін мақта болды, одан кейін жүгері мен сұлы келеді. Мақта бағасының төмендеуі және Ұлы депрессия халық санының және егістік жерлердің азаюына әкелді. 1934 жылы Федералдық жеңілдету басқармасы Хаскелл округі халқының 85 пайызынан астамына көмек көрсетті. Ауыл шаруашылығының орнына мал шаруашылығы дамыды, ал ауыл шаруашылығын әртараптандыруға мәжбүр болды. 1964 жылы мал шаруашылығы округ кірісінің шамамен 70 пайызын құрады. Округтің биіктігі оңтүстік бөлігіндегі Санс-Буа тауларының әсерінен өзгереді. 2010 жылғы АҚШ халық санауы бойынша округте 12 769 адам тұрды. Олардың 74,9% ақ нәсілді, 15,9% – америкалық үндістер, 0,5% – азиялықтар, 0,4% – афроамерикалықтар, 1,2% – басқа нәсілдер, ал 7,0% – екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. 3,3% испаниялық немесе латиноамерикандықтар (кез келген нәсілге жатады). 8,4% – америкалық, 7,3% – неміс, 6,4% – ирланд және 5,0% – ағылшын тегінен шыққандар. 2000 жылғы халық санауы бойынша округте 11 792 адам, 4624 үй шаруашылығы және 3380 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 5,573 тұрғын үй бірлігін құрады. Округтың нәсілдік құрамы: 78,24% ақ нәсілді, 0,61% афроамерикалық, 14,60% америкалық үндістер, 0,29% азиялық, 0,45% басқа нәсілдер және 5,81% екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Халықтың 1,50% испаниялық немесе латиноамерикандықтарды құрады. 4624 үй шаруашылығының 31,70% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 60,60% – бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 9,10% – күйеуі жоқ әйел үй иесі, ал 26,90% – отбасы емес. Үй шаруашылығының 24,70% жеке адамдардан тұрады, ал 13,00% – 65 жастан асқан жалғыз адамдар. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,52 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,00 адамды құрайды. Округ бойынша халықтың жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 26,00%, 18-24 жас аралығы – 8,10%, 25-44 жас аралығы – 24,50%, 45-64 жас аралығы – 24,20%, ал 65 жастан асқандар – 17,20%. Орташа жас – 39 жас. Әр 100 әйелге 95,70 еркек тиесілі. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 92,40 еркек тиесілі. Округтағы үй шаруашылығының орташа табысы 24 553 доллар, ал отбасының орташа табысы 29 872 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 25 493 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 17 462 долларға тең. Округтың жан басына шаққандағы орташа табысы 13 775 долларды құрады. Отбасылардың 16,10% және халықтың 20,50% кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 25,10% және 65 жастан асқандардың 18,60% кедейлікте.

Хаскелл округінің соты

Стиглерде Хаскелл округінің соты орналасқан, ол алдыңғы алаңында Он Буйрық пен Мейфлауэр шартының мәрмәр мүсіндерін орнатуымен көзге түсті (Америка Құрама Штаттарындағы дін мен мемлекеттің айырылуы). Жетінші буйрықта "зиярат" сөзі қате жазылған. Бірауызды федералдық апелляциялық сот Оклахома штатының Хаскелл округінің округ комиссарлары өздерінің жеке діни сенімдерін насихаттау мақсатымен округ сотының алдындағы газонға Он Буйрық ескерткішін орнату арқылы конституцияға қайшы әрекет еткенін анықтады. АҚШ-тың 10-шы апелляциялық сотының бұл шешімі, Америка Азаматтық Бостандықтар Одағы мен Оклахома штатының ACLU-сы жергілікті тұрғын атынан ұсынған шағым негізінде қабылданды. Сот шешімінен кейін мәрмәр мүсін шамамен 600 фут шығысқа, жеке меншікке көшірілді. Дегенмен, мүсін негізгі көшеде көрініп тұрды, оны көруге және ақпаратты оқуға ниеттенген әркімге қолжетімді болды.