Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оклахома штатының округі, АҚШ
County in Oklahoma, United States
Чоктау округі – АҚШ-тың Оклахома штатында орналасқан округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 14 204 адамды құрайды. Округ орталығы – Хьюго қаласы. Бұрын Үндістан территориясындағы Чоктау ұлтының бір бөлігі болған бұл округ, Оклахома штаты құрылған 1907 жылы қайта ұйымдастырылып, жаңадан бекітілді. Оклахома тарихы және мәдениеті энциклопедиясы мәліметінше, атау Чоктау халқының мифтік негізін қалаушы Чахта есімінен шыққан. Ол Оклахома штатының Чоктау ұлтының құзыретіне кіреді.
Choctaw County is a county located in the U. S. state of Oklahoma. As of the 2020 census, the population was 14,204. Its county seat is Hugo. Formerly part of the Choctaw Nation in Indian Territory, this county was reorganized and redefined in 1907, at the time of Oklahoma statehood. According to the Encyclopedia of Oklahoma History and Culture, the name is derived from Chahta, the mythical founder of the Choctaw people. It is part of the area of jurisdiction of the Choctaw Nation of Oklahoma.
Тарих
Шоктау ұлты 1831-1832 жылдары қазіргі Шоктау округі орналасқан аймаққа көшіп келді, бұл олардың Оңтүстік-Шығыс АҚШ-тағы туған жерінен «Үнділерді көшіру заңы» бойынша күштеп шығарылуының нәтижесінде болды. АҚШ Еуропалық американдықтардың дамуына мүмкіндік беру үшін Оңтүстік-Шығыстағы үндістердің жер талаптарын жоюды қалады. Оларға орнына Үнді аумағында жер ұсынды. АҚШ армиясы 1824 жылы батыс аймақта Форт-Таусон бекінісін салған болатын және жаңа қоныс аударушыларды басқа тайпалардан қорғау міндетін алды. 1837 жылы Чикасо тайпасы да көшіріліп, бекініс маңындағы Доксвилл аймағына қоныстанды. Форт-Таусон және Доксвилл қалалары Шоктау ұлтының астанасы қызметін атқарды. Азамат соғысынан кейін Доксвилл тоңдай қапқан қалаға айналды. 1848 жылы пресвитериан шіркеуі миссионерлік қызметін құрды, ол бүгінге дейін сақталған және қазір Гудленд академиясы деп аталады. Үнді аумағының аяқталуына қарай, тайпа азаматтары мен басқа тұрғындар аумақты штат ретінде Одаққа қосу үшін күш біріктірді. Олар ұсынған Секуоя штаты бес тайпаның аумағын округтерге бөлді. Хьюго Хичкок округінің орталығы болып белгіленді. Конгресс пен президент Секуояны штат ретінде қабылдауға қызығушылық танытпаса да, Секуоя үшін ұсынылған округ шекаралары кейбір жағдайларда болашақ Оклахома штатының округтері үшін қабылданды. Оклахома штатының оңтүстік-шығысындағы болашақ Шоктау округінің шекарасы көбінесе Хичкок округінің, Секуоя шекарасына сәйкес келді. Сол сияқты, Пушматаха округі үшін ұсынылған шекаралар, Секуоя, жалпы алғанда, Оклахома штатының Пушматаха округіне арналған шекаралар ретінде пайдаланылды. Ал МакКертейн округі, Оклахома, көбінесе МакКертейн округі, Секуоя үшін ұсынылған шекараларды ұстанады. Екі округ та Шоктау округімен шектеседі және ортақ шекараға ие. Оклахома 1907 жылы штатқа айналғанда Шоктау округі құрылды және Хьюго округ орталығы болып тағайындалды.
The Choctaw Nation moved into the area now occupied by Choctaw County in 1831–1832, as a result of their forcible removal from their homeland in the Southeastern United States, under the Indian Removal Act. The US wanted to extinguish Native American land claims in the Southeast to enable development by European Americans. It offered land in exchange in Indian Territory. The U. S. Army had already established Fort Towson in the western area in 1824, and took on the mission of protecting the newcomers from other tribes. In 1837, the Chickasaw were also removed, and settled the area around Doaksville, which was adjacent to the fort. Both the town of Fort Towson and Doaksville served as the capital of the Choctaw Nation. Doaksville became a ghost town after the Civil War. In 1848, the Presbyterian church established a mission, which still exists and is now known as Goodland Academy. As the end of the Indian Territory drew near, tribal citizens and other inhabitants organized an effort for the territory to be admitted to the Union as a state. The State of Sequoyah, which they proposed, divided the territories of the five tribes into counties. Hugo was designated as the county seat of Hitchcock County. Although neither Congress nor the president were interested in admitting Sequoyah as a state, the county boundaries proposed for Sequoyah were in some cases adopted for counties in the future state of Oklahoma. In southeastern Oklahoma, the future Choctaw County's boundaries were generally those of Hitchcock County, Sequoyah. Similarly, boundaries proposed for Pushmataha County, Sequoyah served, in general, as the boundaries for Pushmataha County, Oklahoma. And McCurtain County, Oklahoma generally follows the boundaries proposed for McCurtain County, Sequoyah. Both counties are adjacent to and share boundaries with Choctaw County. When Oklahoma became a state in 1907, Choctaw County was created and Hugo was named as the county seat.
География
Чоктау округі Оклахома штатының оңтүстік-шығысында орналасқан. Оклахома туризм және демалыс департаменті бұл округті және оған іргелес 9 округті туристік мақсаттар үшін «Чоктау елі» деп белгілеген. АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтың жалпы ауданы 800 шаршы миль (2,072 км²), оның ішінде 770 шаршы миль (1,994 км²) құрлық, ал 29 шаршы миль (75 км²) (3,7%) су құрайды. Округтың ірі өзендері – Киамичи, Muddy Boggy және Clear Boggy өзендері. Бұл өзендердің барлығы Қызыл өзенге құяды. Көлдердің ішінде Киамичи өзеніндегі Хьюго көлі және Реймонд Гэри көлі бар.
Choctaw County is in southeastern Oklahoma, in a 10 county area designated for tourism purposes by the Oklahoma Department of Tourism and Recreation as Choctaw Country. According to the U. S. Census Bureau, the county has a total area of 800 square miles (2,072 km2), of which 770 square miles (1,994 km2) is land and 29 square miles (75 km2) (3.7%) is water. The major streams in the county are the Kiamichi River, the Muddy Boggy River and the Clear Boggy River, which all drain into the Red River. Lakes include Hugo Lake, on the Kiamichi River, and Raymond Gary Lake.
Демография
2000 жылғы санақ бойынша округте 15 342 адам, 6 220 үй шаруашылығы және 4 285 отбасы тұратын. Халық тығыздығы анықталмаған. 7 539 тұрғын үй бірлігі бар, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Округтегі нәсілдік құрамы: 68,55% ақ нәсілді, 10,94% қара немесе афроамерикалық, 14,96% американдық үндістер, 0,16% азиялық, 0,02% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,48% басқа нәсілдер және 4,90% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 1,60% испаниялық немесе латын американдықтар. 97,1% ағылшын, 1,6% испан және 1,3% чоктау тілдерін бірінші тіл ретінде қолданады. 6 220 үй шаруашылығының 30,00% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 51,30% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 14,40% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 31,10% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 28,30% жеке адамдардан тұрады, ал 14,90% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,43 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,96 адамды құрайды. Округтегі халықтың жас ерекшеліктері: 26,00% -ы 18 жасқа дейінгілер, 7,80% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 24,70% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 24,10% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 17,40% -ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 39 жас. Әр 100 әйелге 90,40 еркек шамасында. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 85,00 еркек шамасында. Округтағы үй шаруашылығының орташа табысы 22 743 доллар, ал отбасының орташа табысы 28 331 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 25 777 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 18 805 доллар. Округтағы жан басына шаққандағы орташа табыс 12 296 доллар. Отбасылардың 20,40% және халықтың 24,30% кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 32,50% және 65 жастан асқандардың 21,70% кіреді.
As of the census of 2000, there were 15,342 people, 6,220 households, and 4,285 families residing in the county. The population density was There were 7,539 housing units at an average density of The racial makeup of the county was 68.55% White, 10.94% Black or African American, 14.96% Native American, 0.16% Asian, 0.02% Pacific Islander, 0.48% from other races, and 4.90% from two or more races. 1.60% of the population were Hispanic or Latino of any race. 97.1% spoke English, 1.6% Spanish and 1.3% Choctaw as their first language. There were 6,220 households, out of which 30.00% had children under the age of 18 living with them, 51.30% were married couples living together, 14.40% had a female householder with no husband present, and 31.10% were non families. 28.30% of all households were made up of individuals, and 14.90% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.43 and the average family size was 2.96. In the county, the population was spread out, with 26.00% under the age of 18, 7.80% from 18 to 24, 24.70% from 25 to 44, 24.10% from 45 to 64, and 17.40% who were 65 years of age or older. The median age was 39 years. For every 100 females there were 90.40 males. For every 100 females age 18 and over, there were 85.00 males. The median income for a household in the county was $22,743, and the median income for a family was $28,331. Males had a median income of $25,777 versus $18,805 for females. The per capita income for the county was $12,296. About 20.40% of families and 24.30% of the population were below the poverty line, including 32.50% of those under age 18 and 21.70% of those age 65 or over.
Өмір сүру ұзақтығы мен денсаулық
2014 жылы АҚШ-тағы 3 142 округтің ішінде Денсаулық өлшемдерін және бағалау институты Шоктау округін еркек тұрғындарының орташа өмір сүру ұзақтығы бойынша 2992-орынға, әйел тұрғындарының өмір сүру ұзақтығы бойынша 3081-орынға қойды. Бұл Оклахома округтері арасындағы ең төменгі көрсеткіштердің бірі және барлық округтермен салыстырғанда да төмен деңгейде. Шоктау округіндегі еркектердің орташа өмір сүру ұзақтығы 70,8 жылды, ал әйелдердің 75,9 жылды құрады. Ұлттық орташа көрсеткіштерге қарағанда, еркектер үшін 76,7 жыл, әйелдер үшін 81,5 жыл. 1980-2014 жылдар аралығында Шоктау округінде әйелдердің орташа өмір сүру ұзақтығы 0,8 жылға төмендесе, еркектердің ұзақтығы 3,7 жылға артты. Ал ұлттық орташа көрсеткіш бойынша осы кезеңде әйелдердің өмір сүру ұзақтығы 4,0 жылға, еркектердің 6,7 жылға ұлғайды. Шоктау округінің көрсеткіштері барлық округтердің ең нашар 10 пайызына кірді. Темекі шегу мен семіздіктің жоғары деңгейі, сондай-ақ еркектер арасында дене белсенділігінің төмен болуы өмір сүру ұзақтығының салыстырмалы түрде қысқа болуына себеп болуы мүмкін. 2020 жылы Роберт Вуд Джонсон қоры Шоктау округін Оклахома штатындағы 77 округтің ішінде "денсаулық көрсеткіштері" бойынша, өмір сүру ұзақтығы мен сапасы тұрғысынан соңғы орынға қойды.
Of 3,142 counties in the United States in 2014, the Institute for Health Metrics and Evaluation ranked Choctaw County 2,992 in the average life expectancy at birth of male residents and 3,081 in the life expectancy of female residents, among the lowest life expectancies of Oklahoma counties and among the lowest life expectancy for all counties. Males in Choctaw County lived an average of 70.8 years and females lived an average of 75.9 years compared to the national average for life expectancy of 76.7 for males and 81.5 for females. In the 1980 2014 period, the average life expectancy in Choctaw County for females declined by 0.8 years while male longevity increased by 3.7 years compared to the national average for the same period of an increased life expectancy of 4.0 years for women and 6.7 years for men. Choctaw County ranked in the worst performing 10 percent of all counties. High rates of smoking and obesity for both sexes and a low level of physical activity for males appear to be contributing factors to the relatively short life expectancy. In 2020, the Robert Wood Johnson Foundation ranked Choctaw country as last of 77 counties in Oklahoma in "health outcomes," as measured by length and quality of life.
Экономика
Ауыл шаруашылығы, мал шаруашылығы және ағаш өңдеу штат құрылғаннан бері округ экономикасының негізгі тірегі болып келді. 1910 жылы мақта басты егін болды. 1930 жылға қарай жергілікті ауыл шаруашылығы жүгері, сұлы, дала шөбі және жержаңғақ сияқты түрлі дақылдарды өндіруге кеңейді. 21-ші ғасырдың басында соя, көкөністер және жүгері басты егіндеріне айналды. Бөлшек сауда және денсаулық сақтау салалары ең көп жұмыс орындарын ұсынды.
Agriculture, ranching and lumber have been the mainstays of the county economy since statehood. In 1910, cotton was the main crop. By 1930, the local agriculture industry had diversified to include corn, oats, prairie hay, and peanuts. At the start of the 21st century, soybeans, vegetables, and corn were the main crops. Retail businesses and health care were the largest employers.