Кіріспе

Оклахома штатының округі, АҚШ. Альфалфа округі – АҚШ-тың Оклахома штатында орналасқан округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 5 699 адамды құрайды. Округ орталығы – Чероки қаласы. Альфалфа округі 1907 жылы штат құрылғанда Вудс округінен бөлініп құрылған. Округ сол аймақта өсетін люцерна егінінің және Оклахома Конституциялық Конвенциясының төрағасы, Оклахоманың тоғызыншы губернаторы Уильям Х. "Люцерна Билл" Мюррейдің құрметіне аталған. Ол бұл округті бастапқыда әлдеқайда ірі Вудс округінен бөліп шығаруға зор үлес қосты.

Ерте тарих

Жергілікті халық мыңдаған жылдар бойы осы аймақта қоныстанды және аң аулады. 1750 жылға қарай Осадж тайпасы аймақта үстемдікке ие болды. Олардың шамамен үштен бірі Бас Қара Ит (Манка Чонка) басқаратын топқа жатты. 1800 жылға дейін олар Канзас штатының Бакстер-Спрингс қаласының шығысынан басталып, қазіргі Альфа округіндегі Ұлы Тұз Жазықтарына дейін оңтүстік-батысқа қарай созылатын "Қара Ит жолын" жасады, ол олардың жазғы аң аумағы болған. Осаждар аң аулауға бара жатқанда, көшпенді құстар мен әртүрлі жануарларды тартатын, емдік қасиеттері бар бұлақтарда тоқтады. Арканзас өзенінің бұл саласын Осаждер Нескатунга (үлкен тұзды су) деп атады, ал еуропалық американдықтар кейіннен оны Тұз Бұрылысы деп атады. Осаждер жолды бұталар мен үлкен тастардан тазартып, өткелдерде көлбеулер жасады. Атқа мінген сегіз адам қатар өте алатын ені бар бұл жол Канзас және Оклахома штаттарындағы алғашқы жақсартылған жол болды.

Мемлекет болу алдындағы кезең

1828 және 1835 жылдардағы шарттар кейін Альфафа округі болып қалатын аймақты Чероки ұлтына тиесілі болған Чероки аутлетинің ішіне орналастырды. 1870 жылдан 1890 жылға дейін мал шаруашылығы басты экономикалық қызмет болып табылды; Чероки жолағы мал өсірушілер қауымдастығына қарасты мал өсіру компаниялары Чероки ұлтынан жайылымдық жерлерді жалға алды. Белгілі мал шаруасының иесі, майор Эндрю Драмм 1870 жылдың өзінде осы жерде "U ранчосын" басқарды. Оның бас кеңсесі Дрифтвудтың оңтүстік-шығысында, Медицин Лодж және Солтүстік Шанышқы өзендерінің жанында орналасқан. Ол осы округтің құрылуын ұсынды.

Мемлекет болып құрылған жылдар

Шероки қаласы 1909 жылғы қаңтарда өткен сайлауда сайлаушылар шешімімен округ орталығы болып белгіленді. Кармен, Ингерсолл және Жет қалалары да осы құрметті иелену үшін дауыс алды. Шоктау Солтүстік темір жолы (1901), Канзас-Сити, Мексика және Ориент (1901), Арканзас аңғары және Батыс (1904), Денвер, Энид және Перс шығанағы темір жол компаниясы (1904) сияқты темір жолдардың салынысы округтың алғашқы өркендеуіне зор үлес қосты және көптеген шағын қалалардың дамуына жағдай жасады. Олар көп жылдар бойы бидай жөнелткіштер мен агробизнес орталықтары ретінде бәсекелестікке түсті. 2015 жылы АҚШ Ауыл шаруашылығы департаменті (USDA) округті штаттың сорго өндірісі бойынша жетінші ірі өндірушісі деп тіркеді, өндіріс көлемі 702 000 бушельді құрады. Алфафа округі мұнай мен табиғи газдың маңызды өндірушісі болып табылады. 2012 жылы Оклахома штаттары арасында табиғи газ өндірісі бойынша екінші орынды иеленді (тек көршілес Вудс округы басымдық танытты), өндіріс көлемі 419 606 514 Mcf (мың куб фуд) құрады. Бұдан өзге, ол шикі мұнайдың да ірі өндірушісі, 2012 жылы жалпы өндіріс көлемі 3 395 396 баррельді құрады, бұл Оклахома штаттары арасында бесінші орынға ие болды.

География

АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 881 шаршы миль (2,282 км2) құрайды, оның 866 шаршы милі (2,243 км2) құрлық, ал 15 шаршы милі (39 км2) (1,7%) су. Ұлы тұзды жазық көлі, сондай-ақ оған байланысты Ұлы тұзды жазық мемлекеттік паркі және Ұлы тұзды жазық ұлттық жануарлар қорығы Чероки қаласынан шамамен 12 миль шығысқа қарай орналасқан. Округтағы маңызды су арналары – Арканзас өзенінің тұзды саласы және Медициналық ложа өзені. Бұл аймақ Қызыл төсек жазылығының бөлігі болып табылады.

Өмір сүру ұзақтығы мен денсаулық

2014 жылы АҚШ-тағы 3 142 округтің ішінде Денсаулық сақтау өлшемі мен бағалау институты Альфалфа округін ер адамдардың орташа өмір сүру ұзақтығы бойынша 840-шы, ал әйелдердің орташа өмір сүру ұзақтығы бойынша 1999-шы орынға қойды. Альфалфа округінің еркектері орташа есеппен 77,2 жыл, ал әйелдері 79,6 жыл өмір сүрді, бұл еркектер үшін 76,7, ал әйелдер үшін 81,5 жылдық ұлттық орташа өмір сүру ұзақтығымен салыстырылғанда. 2014 жылы Альфалфа округі Оклахома штатындағы екі округтің бірі болды (екіншісі Логан округі), онда еркектердің өмір сүру ұзақтығы ұлттық орташадан жоғары болды. Дегенмен, әйелдердің өмір сүру ұзақтығы ұлттық орташа көрсеткіштен төмен болды. 1980-2014 жылдар аралығында Альфалфа округінде әйелдердің орташа өмір сүру ұзақтығы 1,1 жылға, ал ерлердің өмір сүру ұзақтығы 3,5 жылға ұлғайды. Бұл көрсеткіш әйелдер үшін 4,0 жылға, ал ерлер үшін 6,7 жылға ұлғайған ұлттық орташа көрсеткішпен салыстырылғанда. 2020 жылы Роберт Вуд Джонсон қоры Альфалфа округін Оклахома штатындағы 77 округтің ішінде "денсаулық салдарын" есептегенде бірінші орынға қойды, бұл көрсеткіш өмір сүру ұзақтығы мен сапасымен өлшенді.

Альфалфа округінде туған танымал адамдар

Р. Орин Корнетт (1913 – 2002), физик, Дрифтвудта туған. 1940 жылы Техас университетінен физика және қолданбалы математика ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Есту қабілеті бұзылғандарға арналған «Cued Speech» деп белгілі коммуникация жүйесін ойлап тапты. Оклахома баптистік университетінде, Пенсильвания штатында және Гарвард университетінде оқытушы болып жұмыс істеді. Сонымен қатар Оклахома баптистік университетінің вице-президенті және Галладет университетінің Ұзақ мерзімді жоспарлау жөніндегі вице-президенті қызметін атқарды. Берил Кларк (1917 – 2000), Чероки қаласында дүниеге келді. Кларк – Оклахома Sooners командасының футболшысы, 1939 жылғы Колледж футболының Америка құрамасына екінші топтың жартылай қорғаушысы ретінде іліккен. 1940 жылғы НФЛ драфтында Чикаго Кардиналс командасының құрамына алынып, 1940 жылғы НФЛ маусымында осы команда үшін өнер көрсетті. Гарольд Кит (1903 – 1998), Ламберт қаласында туған. Тарих мамандығы бойынша магистр дәрежесін алып, 1930 жылдан 1969 жылға дейін Оклахома университетінің алғашқы спорт жарнамашысы болды. 1958 жылы магистрлік диссертациясы үшін өткізген сұхбаттарының негізінде жазылған «Уоти үшін мылтықтар» атты тарихи романы үшін Ньюбери медалімен марапатталды. Гарольд Г. Кинер (1924 – 1944), Алинде дүниеге келді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ армиясының қарапайым сарбазы ретінде көрсеткен ерлігі үшін АҚШ армиясының ең жоғары наградасы – Құрмет медалін алды. Уоллес "Уолли" Паркс (1913 – 2007) Голтри қаласында туған. Паркс 1951 жылы NHRA деп белгілі Ұлттық ыстық жолдар ассоциациясын құрды және оның төрағасы мен президенті болды. Бұл сүйреп жүру жарыстарын заңды әуесқой және кәсіби автоспорт түрі ретінде қалыптастыруға көмектесті. 1948 жылы «Hot Rod» журналының редакторы болып тағайындалды. Паркс 1992 жылы Халықаралық Моторспорттың Даңқ залына, ал 1993 жылы Американың Моторспорт Даңқ залына енгізілді.