Кіріспе

Альберт "Чалки" Райт (1 ақпан 1912 – 12 тамыз 1957) – 1928 жылдан 1948 жылға дейін рингте өнер көрсеткен және 1941–1942 жылдары әлемнің жеңіл салмақтағы чемпионы атанған американдық боксшы. Оның мансабында 171 жеңіс (87 нокаутпен), 46 жеңіліс және 19 тең түскен кездесу тіркелген. 2003 жылы «The Ring» журналы оны барлық уақыттың ең үздік 100 соққы соғушысы тізімінде 95-орынға қойды.

Балалық шағы мен отбасы

Райт Аризона штатының Уиллкокс қаласында дүниеге келді, бірақ кейбір дереккөздер Райттың туған жерін Дюранго, Колорадо немесе Дюранго, Мексика деп қате көрсетіп жатады), Джеймс ("Джим") және Клара Райттан (құрметті есімі Мартин) туған жеті баланың ең кішісі. Райттың анасының әкесі, Калеб Бейнс Мартин, Азамат соғысынан аз бұрын Миссисипи штатының Нэтчез қаласынан қашып, Аризона территориясына келген құл болған. Ол Біріккен Штат армиясында "Буффало әскері" сапында қызмет еткеннен кейін, Аризона штатының Грэм округінде 160 акр жерге иелік еткен. Ол полковник Генри Хукерден мал сатып алып, жеріне сүт шаруашылығын құрды (кейін ол 640 акрға дейін кеңейді), бұл Оңтүстік-Батыс Аризонадағы алғашқы афроамерикалық шаруа қожасы болды. Ол Форт Грант және айналасындағы елді мекендерді сүт өнімдерімен қамтамасыз етті. 5 фут 7½ дюймдық Райттың салмағы 126 фунт болғандықтан, ол бойына қарағанда едәуір биік еді, бұл оған ұзақ қол жеңуге мүмкіндік берді. Оның алғашқы жекпе-жегі 1928 жылдың 23 ақпанында Нило Баллемен өтті, оны төрт раундта жеңді. Райт 1938 жылы АҚШ-тың шығыс жағалауында жұдырықтасуын бастады, бірақ Генри Армстронгтан нокаутқа ұшырады. Дегенмен, Армстронг оның бокс стиліне әсерленіп, Райтты спарринг серіктесі ретінде пайдалана бастады. Армстронгтың менеджері Эдди Уокер оның техникасына риза болып, Райтты өзінің клиенті етіп алды. Ол қайтадан жеңіске жетіп, 1938 жылға қарай рейтингте жылдам өрледі. 1941 жылға қарай ол әлемдегі ең үздік қауырсын салмақтағы боксшылардың қатарына енді. 22 мамырда Мэдисон Сквер Гарденде Сал Бартолоны жеңіп, Нью-Йорк штатының спорт комиссиясының қауырсын салмақтағы чемпиондығына ие болу мүмкіндігіне қол жеткізді, ол кезде Джои Арчибальдқа тиесілі болған. 4000 адамдық қарапайым көрермендер Райттың жеңісіне наразылық білдіріп, Бостондық жас, ақ түсті және жергілікті итальяндық Бартолоны қолдады. Райттың жекпе-жектен бұрынғы тәртібі Балтиморлық "Афроамерикалық" газетімен "әдеттен тыс" деп сипатталды. Террановамен болған жекпе-жектен бұрын Чалки төрт күн бойы "Тереза" қонақ үйінің барына кіріп-шығып жүрді. Ол жаман иісті, бұралған сигараларды шекті. Ол таңдаған сусынын еркін ішті. Ол түн ортасына дейін, тіпті сағат 2-3-ке дейін қалаған жеріне барып, содан кейін рингке шығып, бокс және соққы беру шеберлігін көрсетті.

1941 жылдың қыркүйек айында әлемнің қауырсын салмақтағы чемпионы атағын иеленіп

1941 жылдың 11 қыркүйегінде Райт Вашингтон қаласында Нью-Йорк штатының спорттық комиссиясының (NYSAC) әлемнің қауырсын салмақтағы чемпионы Джоуи Арчибальдты 11-ші раундта техникалық нокаутпен (TKO) жеңіп, NYSAC және Мэриленд мойындаған қауырсын салмақтағы титулға ие болды. 11-ші раундтың соңында, қоңырау соққаннан кейін 54 секунд өткенде, сол жақтан денеге, ал оң жақтан жаққа соққы беріліп, жекпе-жек аяқталды. Райт қарсыласының бетіне сол жақ бағанасын және денесіне оң жақ соққыларын тигізіп, оны тұрақты түрде жазалап отырды. Арчибальд алғашқы раундтардан кейін жақсы қарсылық көрсетті және тамаша қимыл-қозғалыс жасады, бірақ Райтты зақымдауға немесе оны баяулатуға қол жеткізе алмады. 1942 жылдың 19 маусымында Балтиморда өткен жекпе-жекте Райт бұрынғы чемпион Гарри Джеффраға қарсы 10-шы раундта техникалық нокаутпен титулын сәтті қорғады. Алғашқы алты раунд шамалы тартысты болды, бірақ Джефра 7-ші және 8-ші раундтарда ауыр жарақат алды, жылдамдығын жоғалтып, Райттың құрбаны болды. Джефра 9-шы раундта тоғыз секундқа дейін есептелді, оның жеңілісі анық болды, себебі Райт оның тұрғаннан кейін де соққыларын тоқтату жолымен жалғастырды. Райт 10-шы раундтың басында қорғаныссыз қалған Джефраға соққыларын тигізе бергенде, төреші жекпе-жекті тоқтатып, қатысушылардың арасына кірді. 12 000 көрерменнің алдында Райт 1942 жылдың 25 қыркүйегінде Мэдисон Сквер Гарденде Лулу Константиноға қарсы 15 раундтық бөлінген шешіммен титулын тағы да сәтті қорғады. Associated Press Райтқа тоғыз раунд, Константиноға бесеу және біреуін тең деп бағалады. Райт өзінің жұмысының көп бөлігін 5-ші раундтан бастап жасады және 8-ден 15-ке дейін айқын басымдық танытты.

1942 жылдың қарашасында әлемнің қауырсын салмақтағы чемпионы атағын жоғалту

Ол өзінің титулын 1942 жылғы 20 қарашада Мэдисон Сквер Гарденде 19 000 көрерменнің алдында, өзінен сегіз жас кіші Уилли Пепке қарсы өткен он бес раундтық бірауыз шешіммен жоғалтты. Пеп, үздіксіз 50-ші жеңісін тіркеген болатын, қарсыласының күшті соққыларынан қорғану үшін тамаша блоктар жасады және денесін шеберлікпен арқандар бойымен жылжытты. Пеп жекпе-жектің көп бөлігінде тиімді сол жақ соққыларды пайдаланды, бірақ бұл жекпе-жек бір жақты болған жоқ. Associated Press Райтқа төрт раунд берді, оның ішінде бесіншіден жетіншіге дейінгі раундтарды, бірақ Пептің он бір раундпен сенімді жеңіске жеткенін басымдықпен атап өтті. 1946 жылға дейін рингте болған ол, қалған он бір жекпе-жектің тек екеуінде ғана жеңіске жетті, "қарт" отыз төрт жасқа толған кезінде де бокспен айналысуын жалғастырды. 1948 жылғы 9 наурызда Эрни Хунникке ұтылып, төртінші раундқа қоңырауға жауап бермегеннен кейін ол рингтен кетуге мәжбүр болды.

Бокс карьерасынан кейінгі

Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Райт жеңіл салмақтағы үміткер Томми Кэмпбеллді жаттықтырушы ретінде жұмыс істеді. 1954 жылдың қаңтар айында Jet журналы Райттың «Мен және сен» деген автобиографиясын «Джей Колдуэлл» деген псевдоним астында жазғанын хабарлады. Кітап әлі де жарық көрген жоқ. 1954 жылдың қазан айында Райт Лос-Анджелесте «Knockout Lounge» деп аталған бар ашты. Ол бардың барлық бармендері бұрынғы боксшылар екенін мәлімдеді. 1950 жылдардың ортасына қарай Райт боксшы ретінде тапқан барлық ақшасын құмар ойнап кетірді. Ол қайтыс болған кезде Лос-Анджелестегі нан пісіру фабрикасында жұмыс істеді.

Жеке өмір

Райт екі рет үйленген және бір баласы болған. Оның ажырасып кеткен алғашқы некесі Гертруд "Герт" Арнольдпен тізілген. Вест бұл әңгімені жоққа шығарып, жала жабу және беделін түзейтін мақсатта сотқа шағымданып берді. Ол сот ісін жеңіп шықты, ал "Конфиденциал" журналы түзету жариялады. 1957 жылдың тамызында "Конфиденциал" журналына қарсы, журнал авторларының қолданған әдістерін әшкерелеу үшін қылмыстық жала жабу ісі қозғалды. Әйгілі адамдардың куәліктерінің арасында Уэст пен Райттың да куәліктері болуы тиіс болған. Райт куәлік беруге үлкермей қайтыс болды, бірақ Уэст "Конфиденциал" журналының бір жазушысы Райтқа жалған сылтаумен, өзінің Уэст туралы деректерді жинап, онымен биофильм түсіргісі келетінін айтқанын мәлімдеді. Вест Райтқа берілген ақпарат үшін 200 доллар төленгенін, бірақ "оның олар айтқандай ештеңе демегенін" баса айтты.

Суға батып ерте қайтыс болу

1957 жылы Райттың денсаулығы нашарлап, шілде айында жүрек ауруына байланысты ауруханаға түскен. 1957 жылғы 12 тамызда Райттың анасы оның денесін Лос-Анджелестегі пәтеріндегі ваннада тапты. Басы суға батып, кран ашық тұрған. "Конфиденциал" журналына қарсы қозғалған жала жабу ісі бойынша куәлік беруге дайындалып жатқан Райттың өліміне байланысты қылмыс пен өзіне-өзі қол жұмсау туралы әңгімелер бірден тарады. Райттың бірінші әйелі Герт Арнольд куәлік етуге тиіс болғандықтан, оған "қатаң дауыспен сөйлейтін" біреу анонимді түрде қоңырау шалып, "егер өзіңді ойласаң, бұл іске қатыспайсың" деген ескерту жасады. Кейіннен Райттың өлімінен алты апта бұрын жүрек ауруымен ауруханаға жатқандығы анықталды. Ваннада жүрек талмасынан құлап, басын кранға соғып, есінен танып суға батып кеткен. Тергеушілер Райт құлаудан қорғану үшін сүлгі ілгішті ұстауға тырысқанын, ол қабырғадан жұлып алынғанын байқады. Райттың жаназасы 26 тамызда өтті. Баптист пасторы Генри Армстронг, бұрынғы спарринг серігі және қарсыласы, ақтық сөзді айтты. 2012 жылы Райт Калифорнияның Колтон қаласының Спорттық Даңқ залына енгізілді.

Кәсіби бокс жазбасы

Жоқ. (Номер)НәтижеЖазушының атыТүріРаундДатасыОрынЕскертулер238Жеңіліс171–46–19 Эрни ХуникRTD3 (10)9 наурыз 1948 237Жеңіліс171–45–19 Ларри СиснеросPTS1024 маусым 1947 236Тең171–44–19 Фрэнки СауседоPTS1012 мамыр 1947 235Жеңіліс171–44–18 Вилли ПепKO3 (10)27 қараша 1946 234Жеңіліс171–43–18 Энрике БоланосUD1015 қазан 1946 233Жеңіліс171–42–18 Джонни ДеллPTS1027 тамыз 1946 232Жеңіліс171–41–18 Фрэнки МурPTS1017 сәуір 1946 231Жеңіліс171–40–18 Фрэнки МурKO1 (10)27 наурыз 1946 230Жеңіс171–39–18 Джорджи ХансфордRTD3 (10)5 наурыз 1946 229Жеңіліс170–39–18 Энрике БоланосUD1019 ақпан 1946 228Жеңіс170–38–18 Педро ФирпоUD1025 қаңтар 1946 227Жеңіс169–38–18 Джонни БраттонUD1014 желтоқсан 1945 226Жеңіс168–38–18 Лерой УиллисUD102 қараша 1945 225Жеңіс167–38–18 Бобби РаффинUD105 қазан 1945 224Жеңіс166–38–18 Умберто СавалаUD1021 қыркүйек 1945 223Жеңіс165–38–18 Энрике БоланосSD1028 тамыз 1945 222Жеңіс164–38–18 Генри ДжорданKO6 (10)31 шілде 1945 221Жеңіс163–38–18 Вилли ДжойсUD1017 сәуір 1945 220NC162–38–18 Жакки УилсонNC7 (10)9 сәуір 1945 219Жеңіліс162–38–18 Вилли ДжойсUD105 ақпан 1945 218Жеңіліс162–37–18 Вилли ПепUD105 желтоқсан 1944 217Жеңіліс162–36–18 Вилли ПепUD1529 қыркүйек 1944 216Жеңіс162–35–18 Джонни КокфилдTKO5 (10)17 шілде 1944 215Жеңіс161–35–18 Руби ГарсияTKO8 (10)10 шілде 1944 214Жеңіс160–35–18 Винс Делл'ОртоKO3 (10)5 маусым 1944 213Жеңіс159–35–18 Сэмми ДэниелсKO8 (10)22 мамыр 1944 212Жеңіс158–35–18 Клайд ИнглишTKO1 (10)1 мамыр 1944 211Тең157–35–18 Янг ФинниганPTS105 наурыз 1944 210Жеңіс157–35–17 Ал КарлосKO6 (10)6 ақпан 1944 209Жеңіс156–35–17 Бэби Ал БраунKO5 (10)23 қаңтар 1944 208Жеңіс155–35–17 Ал РизоннерRTD1 (10)19 қараша 1943 207Жеңіс154–35–17 Билли БэнксTKO5 (10)8 қараша 1943 206Жеңіс153–35–17 Пэтси СпатароTKO2 (8)26 қазан 1943 205Жеңіс152–35–17 Анджел АвилесTKO7 (10)9 тамыз 1943 204Жеңіліс151–35–17 Лулу КостантиноPTS1021 шілде 1943 203Жеңіс151–34–17 National KidKO8 (10)3 шілде 1943 202Жеңіс150–34–17 Фил ТеррановаKO5 (15)4 маусым 1943 201Жеңіс149–34–17 Билли ПинтиKO4 (8)25 мамыр 1943 200Жеңіс148–34–17 Фрэнки КартоTKO8 (10)17 мамыр 1943 199Жеңіс147–34–17 Джои ПирронеKO3 (10)10 наурыз 1943 198Жеңіс146–34–17 Джои ПеральтаPTS1023 ақпан 1943 197Жеңіс145–34–17 Моррис ПаркерKO4 (10)15 ақпан 1943 196Жеңіс144–34–17 Джои ПеральтаPTS1015 қаңтар 1943 195Жеңіліс143–34–17 Вилли ПепUD1520 қараша 1942 194Жеңіс143–33–17 Генри ВаскесTKO8 (10)20 қазан 1942 193Жеңіс142–33–17 Карлос КуэбасTKO4 (10)13 қазан 1942 192Жеңіс141–33–17 Лулу КостантиноSD1525 қыркүйек 1942 191Жеңіс140–33–17 Джо МаринеллиKO2 (10)27 тамыз 1942 190Жеңіс139–33–17 Кёрли Сент АнджелоKO2 (10)15 тамыз 1942 189Жеңіліс138–33–17 Алли СтолцUD106 тамыз 1942 188Жеңіс138–32–17 Лу ТранспарентиTKO4 (15)13 шілде 1942 187Жеңіс137–32–17 Гарри ДжефраTKO10 (15)19 маусым 1942 186Жеңіс136–32–17 Лулу КостантиноMD87 мамыр 1942 185Жеңіліс135–32–17 Верн БайбиUD106 сәуір 1942 184Жеңіс135–31–17 Хорхе МорелияTKO6 (10)24 наурыз 1942 183Жеңіс134–31–17 Ричи ФонтейнPTS1018 ақпан 1942 182Жеңіс133–31–17 Ричи ЛемосTKO6 (10)3 ақпан 1942 181Жеңіліс132–31–17 Бобби РаффинUD1013 қаңтар 1942 180Жеңіс132–30–17 Хорхе МорелияTKO6 (10)28 қараша 1941 179Жеңіс131–30–17 Рэй ЛанниPTS1031 қазан 1941 178Жеңіс130–30–17 Лео РодакPTS1014 қазан 1941 177Жеңіліс129–30–17 Джои ПеральтаUD102 қазан 1941 176Жеңіс129–29–17 Джои АрчибальдKO11 (15)11 қыркүйек 1941 175Жеңіс128–29–17 Пако ВиллаKO6 (8)5 тамыз 1941 174Жеңіс127–29–17 Жакки УилсонUD1017 шілде 1941 173Жеңіс126–29–17 Бобби МакИнтирTKO5 (8)24 маусым 1941 172Жеңіс125–29–17 Ллойд ПайнTKO2 (10)17 маусым 1941 171Жеңіс124–29–17 Гильермо ПуэнтесPTS83 маусым 1941 170Жеңіс123–29–17 Нормент КуарлесPTS829 мамыр 1941 169Жеңіс122–29–17 Сал БартолоPTS822 мамыр 1941 168Жеңіс121–29–17 Чарли ВарреPTS81 мамыр 1941 167Жеңіс120–29–17 Чарльз ШнаппауфTKO5 (10)17 наурыз 1941 166Жеңіс119–29–17 Техас Ли ХарперKO3 (10)5 наурыз 1941 165Жеңіс118–29–17 Морис АрнольдTKO2 (10)24 ақпан 1941 164Жеңіс117–29–17 Фрэнки ТеррановаTKO5 (10)19 ақпан 1941 163Жеңіс116–29–17 Норман РахнTKO2 (8)4 ақпан 1941 162Жеңіс115–29–17 Нормент КуарлесPTS814 қаңтар 1941 161Жеңіс114–29–17 Мел УильямсTKO5 (8)6 қаңтар 1941 160Жеңіліс113–29–17 Джимми ЛетоMD109 желтоқсан 1940 159Жеңіс113–28–17 Тедди БолдуинTKO4 (8)7 қазан 1940 158Жеңіс112–28–17 Джои ФеррандоTKO4 (10)9 қыркүйек 1940 157Жеңіс111–28–17 Пол ДжуниорTKO5 (10)12 тамыз 1940 156Жеңіс110–28–17 Джои СилваTKO7 (10)15 шілде 1940 155Жеңіс109–28–17 Саверио ТуриеллоPTS1024 маусым 1940 154Жеңіліс108–28–17 Герберт Льюис ХардвикMD1029 сәуір 1940 153Жеңіс108–27–17 Томми СпигалPTS101 сәуір 1940 152Жеңіс107–27–17 Чарли ГомерKO4 (10)11 наурыз 1940 151Жеңіс106–27–17 Майк МартинезTKO3 (10)22 ақпан 1940 150Жеңіс105–27–17 Фрэнки ГилморMD819 ақпан 1940 149Жеңіліс104–27–17 Пол ДжуниорUD1029 қаңтар 1940 148Жеңіс104–26–17 Сэмми ДжулианPTS816 қаңтар 1940 147Жеңіс103–26–17 Эверетт РайтмайрPTS61 желтоқсан 1939 146Жеңіліс102–26–17 Лью ФельдманUD1018 қыркүйек 1939 145Жеңіс102–25–17 Билли БуллокTKO5 (10)21 тамыз 1939 144Жеңіс101–25–17 Тедди БолдуинPTS88 тамыз 1939 143Жеңіс100–25–17 Ричи ТаннерKO7 (10)8 маусым 1939 142Жеңіс99–25–17 Джордж ДейлиPTS825 мамыр 1939 141Жеңіс98–25–17 Дэн МакАллистерTKO5 (10)27 сәуір 1939 140Жеңіс97–25–17 Карл ГуггиноPTS821 наурыз 1939 139Жеңіс96–25–17 Джо Де ХесусKO2 (10)11 наурыз 1939 138Жеңіліс95–25–17 Джонни БеллусPTS814 ақпан 1939 137Жеңіліс95–24–17 Лью ФельдманPTS831 қаңтар 1939 136Жеңіс95–23–17 Джонни РоригPTS814 қаңтар 1939 135Жеңіс94–23–17 Томми СпигалPTS103 қаңтар 1939 134Жеңіліс93–23–17 Джои ФеррандоPTS826 желтоқсан 1938 133Жеңіс93–22–17 Пит ДеГрассKO5 (8)5 желтоқсан 1938 132Жеңіс92–22–17 Винс Делл'ОртоPTS625 қараша 1938 131Жеңіс91–22–17 Кристобаль ХарамильоPTS87 қараша 1938 130Жеңіс90–22–17 Ал РидKO4 (6)17 тамыз 1938 129Жеңіліс89–22–17 Генри АрмстронгKO3 (10)1 ақпан 1938 128Жеңіс89–21–17 Бас БризеPTS1030 қараша 1937 127Жеңіс88–21–17 Бейб СантеллоKO1 (10)19 қазан 1937 126Жеңіліс87–21–17 Бэби АризмедиPTS105 қазан 1937 125Жеңіс87–20–17 Джорджи ХансфордPTS107 қыркүйек 1937 124Тең86–20–17 Джорджи ХансфордPTS1017 тамыз 1937 123Жеңіс86–20–16 Норберт МиханTKO5 (6)21 шілде 1937 122Жеңіс85–20–16 Генри МендолаKO1 (10)5 шілде 1937 121Жеңіс84–20–16 Майк МартинезTKO3 (6)9 маусым 1937 120Жеңіс83–20–16 Сонни ВальдесPTS418 мамыр 1937 119Жеңіс82–20–16 Кид РэйPTS614 сәуір 1937 118Жеңіс81–20–16 Джимми МакКлейнKO2 (?)15 қаңтар 1937 117Жеңіс80–20–16 Дуглас УортTKO1 (6)29 қыркүйек 1936 116Тең79–20–16 Сесил ПэйнPTS620 тамыз 1936 115Жеңіс79–20–15 Эдди СпинаPTS66 шілде 1936 114Жеңіс78–20–15 Эдди СпинаPTS621 мамыр 1936 113Жеңіс77–20–15 Вилли ДэвисTKO7 (8)28 сәуір 1936 112Жеңіс76–20–15 Элмер БраунPTS1017 сәуір 1936 111Жеңіс75–20–15 Янг КорпузPTS1010 сәуір 1936 110Жеңіс74–20–15 Клод ВарнерPTS1025 наурыз 1936 109Жеңіліс73–20–15 Пабло ДаноKO2 (10)10 мамыр 1935 108Жеңіс73–19–15 Марк ДиазTKO4 (10)6 сәуір 1935 107Жеңіліс72–19–15 Чико СиснеросPTS1016 ақпан 1935 106Жеңіліс72–18–15 Бэби АризмедиKO4 (10)2 ақпан 1935 105Жеңіліс72–17–15 Лью МонтеPTS617 қараша 1934 104Жеңіліс72–16–15 Моз БучPTS108 қазан 1934 103Жеңіс72–15–15 Перфекто ЛопесPTS629 маусым 1934 102Жеңіліс71–15–15 Фредди МиллерPTS88 маусым 1934 101Тең71–14–15 Перфекто ЛопесPTS629 мамыр 1934 100Жеңіс71–14–14 Фрэнки ВенегасKO5 (10)25 мамыр 1934 99Жеңіс70–14–14 Альберт ЛадуPTS41 мамыр 1934 98Жеңіс69–14–14 Джимми АльварадоTKO3 (4)17 сәуір 1934 97Жеңіс68–14–14 Оги СолизTKO5 (6)20 ақпан 1934 96Жеңіс67–14–14 Бобби ГрэйPTS630 қаңтар 1934 95Жеңіліс66–14–14 Эдди ШиаKO1 (10)17 қазан 1933 94Тең66–13–14 Аллан ФостонPTS819 қыркүйек 1933 93Жеңіс66–13–13 Вилли ХубераRTD2 (6)5 қыркүйек 1933 92Жеңіс65–13–13 Уэрта ЭвансTKO4 (6)1 қыркүйек 1933 91Жеңіс64–13–13 Уайти НилPTS622 тамыз 1933 90Жеңіс63–13–13 Микки КоэнTKO3 (8)11 сәуір 1933 89Жеңіс62–13–13 Педро ВильянуэваPTS66 қаңтар 1933 88Жеңіс61–13–13 Бенни ГарсияPTS615 желтоқсан 1932 87Жеңіс60–13–13...