Кіріспе

Intellectual Ventures – американдық жеке капитал компаниясы, зияткерлік меншікті әзірлеу және лицензиялауға бағытталған. 2011 жылғы мәліметтер бойынша Intellectual Ventures АҚШ патенттерінің ірі бес иесінің бірі болып табылады. Оның бизнес-моделі патенттерді сатып алу, оларды үлкен патенттік портфельге біріктіру және осы патенттерді үшінші тараптарға лицензиялауға негізделген. Компания елдегі ең ірі және танымал патенттік троллинг компаниясы, сондай-ақ технология саласындағы ең жақтырылмаған компания ретінде сипатталған. 2009 жылы компания прототиптеу және зерттеу зертханасын – Intellectual Ventures Lab ашты, ол жаһандық климаттың өзгеруін азайтуға қатысты идеяларымен SuperFreakonomics кітабында айтылғаннан кейін көптеп талқыланды. Компания Global Good бағдарламасы арқылы гуманитарлық жобалармен де айналысады.

Шолу

2000 жылы Нейтан Майрвольд пен Эдвард Юнг Intellectual Ventures компаниясын жеке серіктестік ретінде құрды, ал кейін Intel компаниясынан Питер Деткин және Perkins Coie компаниясынан Грегори Гордер қосылды. Интеллектуалды Венчурлерді Басқару Компаниясының 40% Натан Майрвольдқа, 20% Питер Деткинге, 20% Грегори Гордерге және 20% Эдвард Юнгке тиесілі. Олар Microsoft, Intel, Sony, Nokia, Apple, Google, Yahoo, American Express, Adobe, SAP, Nvidia және eBay сияқты көптеген ірі компаниялардан, сондай-ақ Стэнфорд, Hewlett Foundation, Mayo Clinic және Charles River Ventures сияқты инвестициялық фирмалардан 5,5 миллиард доллардан астам қаражат жинады деп хабарлады. 2013 жылдың желтоқсанында компания ақша табу бағдарламасындағы 40 мыңға жуық активтің шамамен 33 000-ының тізімін жариялады. Патенттерге лицензия алу инвестиция және роялти төлемі арқылы жүзеге асырылады. 2009 жылдың наурыз айында компания Азиядағы ғалымдар мен мекемелермен серіктестік орнату үшін Қытай, Үндістан, Жапония, Корея және Сингапурға кеңейетінін хабарлады.

Интеллектуалдық жобалар зертханасы

2009 жылы Intellectual Ventures компаниясы прототиптер жасау және зерттеу зертханасын, Intellectual Ventures Lab ашып, ғалымдарды жұмысқа алып, қазіргі уақытта жоқ, бірақ болуы мүмкін өнертабыстарды ойластыруға және осы өнертабыстардың сипаттамаларын АҚШ Патент бюросына жіберуге кірісті. Атақты қатысушылар: МТИ-дың Роберт Лангері, Жүйелік биология институтының Лерой Худ, Гарвард медицина мектебінің Эд Харлоу, Applied Minds компаниясының Бран Феррен және Дэнни Хиллис, сондай-ақ Империал колледжінің сэр Джон Пендри. The Sunday Times басылымы компанияның вакцина зерттеулерінен оптикалық есептеулерге дейінгі салаларда жылына шамамен 450 патентке өтініш беретінін және 2010 жылдың мамыр айына дейін 91 өтініш мақұлданғанын хабарлады. Компанияның ішкі әзірлемелеріне қауіпсіз ядролық реактордың дизайны (2009 жылы MIT Technology Review топырағындағы 10 жаңа технологияның ішінде жеңіске жетті) кіреді, ол уран қалдықтарын немесе торийді отын ретінде пайдалана алады, ол көп және көбею қаупі жоқ, масаларды нысаналайтын лазер және жұқпалы аурулардың компьютерлік модельдерінің сериясы. Олардың жаһандық климаттың өзгеруінің салдарына қарсы күресу үшін, жанартаудың белсенділігінен кейінгі жағдайды жасанды түрде қайта жарату арқылы оны кері қайтару немесе азайту әдісін іздеуге жасаған тыраныстары, SuperFreakonomics кітабы жарық көргеннен кейін бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жарияланды. Кітаптағы жаһандық жылыну туралы тарауда, жаһандық климатты компанияның патенттелген технологияларына негізделген стратосфералық қалқанды (stratoshield) пайдалану арқылы геоинженериялық тәсілмен реттеуге болатыны айтылды. Бұл тарау кейбір экономистер мен климаттану мамандары тарапынан сынға ұшырады, олар онда көптеген қате және құлаған аргументтер бар екенін, соның ішінде геоинженерияны CO2 шығарылымдарын азайтудың орнына қолдану туралы ұсыныс бар екенін айтты. Сыншылардың арасында Пол Кругман, Брэд ДеЛонг, The Guardian және The Economist бар. The New Yorker журналының ғылыми жазушысы Элизабет Колберт, жаһандық жылыну туралы көп жазған, «олардың [Левитт пен Дубнер] осы тақырыпта айтқан дерлік барлық нәрсесі шындықта дұрыс емес» деді. Жауап ретінде Левитт пен Дубнер өздерінің Freakonomics блогында жаһандық жылынудың адамның әрекетінен туындағанын және маңызды мәселе екенін мәлімдеді. Олар сөзсіз апатқа ұшырау туралы болжамдарға қарсы ескертеді және жаһандық жылынудың ықтимал мәселесін шешудің дәстүрлі емес немесе кең таралмаған әдістеріне назар аударуға шақырады. 2015 жылы Intellectual Ventures компаниясының «тұрғылықты өнертапқышы» Лоуэлл Вуд АҚШ тарихында ең көп патент алған өнертапқыш атанды, бұл рекорд 80 жылдан астам уақыт бойы Томас Эдисонның қолында болды.

Дүниежүзілік игілік

Global Good – бұл компания мен Гейтс отбасы арасындағы коммерциялық емес ынтымақтастық, дамушы елдердегі маңызды мәселелерді шешу үшін жаңа шешімдерді әзірлеу мақсатында құрылған. Оның технологияларына мыналар кіреді:

Arktek – вакцинаны сақтауға арналған пассивті құрылғы, ол вакцинаны әлемнің сенімді тоңазытқыштары жоқ аймақтарына тасымалдауға мүмкіндік береді. Ол салқындату үшін аздаған мұзды пайдаланады және сыртқы қуат көзіне тәуелді емес, өте жақсы жылу оқшаулауға негізделген. Бұл құрылғы вакциналарды әлем бойынша тасымалдау үшін қолданылды, ал Мюрвольд бұл құрылғы мүшелерді тасымалдау үшін де пайдалы болуы мүмкін деп санайды. Компания 2014 жылғы Эбола індеті кезінде Сьерра-Леоне мен Гвинеяға қажетті, одан да төмен температурада жаңадан әзірленген Эбола вакциналарын тасымалдау үшін Arktek құрылғысының өңделген нұсқасын жасады. Photonic Fence – компанияның зерттеушісі Лоуэлл Вуд ұсынған, лазерлер арқылы масаларды анықтап, жоюға арналған құрылғы, малярияның алдын алуға бағытталған. Құрылғы жәндіктерді іздеу және олардың қанат соғу жиілігін бақылау үшін лазерді пайдаланады. Егер құрылғы ұрғашы масаны анықтаса, оны жоюға арналған лазерлік сәуле іске қосылады. Оның тиімді радиусы 100 футқа жетеді және секундына 100-ге дейін масаны өлтіре алады деп хабарланады. Бұл құрылғы әлі жаппай өндірілген жоқ. Autoscope – жасанды интеллектті пайдаланып малярияны диагностикалайтын құрылғы. Бұл құрылғы Таиландта сынақтан өтті және орташа дәрігер-диагностикадан жақсы нәтижелер көрсетті. Ол да әлі жаппай өндіріске жоспарланбаған. Mazzi – дамушы елдердегі фермерлер үшін арналған сүт құмырасы. Компания Heifer International ұйымымен бірлесіп, арзан, берік және тазалауға ыңғайлы, ағып кетуді азайтатын түтікшесі бар құмыраны жасады. 2020 жылдың ортасында Global Good таратылды, оның кейбір бөлімдері (әсіресе Ауруларды модельдеу институты) Гейтс қорына өтті, ал қалғандары Гейтс Венчурс аясында жаңа ұйымдарға айналды.

Құрылған компаниялар

Интеллектуалдық Венчурлар өз өнертабыстарын кең көлемде нарыққа енгізу үшін бірнеше тәуелсіз компания құрды. Мысалдарға, спутниктік технологиялармен айналысатын Kymeta, ядролық энергетиканы жетілдіруді мақсат тұтқан TerraPower, бейнелеуде метаматериалдарды қолданатын Evolv және метаматериалдарға негізделген радарлық коммуникациялар компаниясы Echodyne кіреді.

Дау

Intellectual Ventures компаниясы шағын өнертапқыштарға корпорацияларға қарсы көмек көрсетуді маңызды мақсат деп жариялайды. Бірақ шындығында, IV-тің кірісінің басым бөлігі патенттерді сатып алудан, оларды көптеген түрлі технологияларды қамтитын біртұтас портфельге біріктіруден және осы патенттерді сот процесін қаупімен басқа компанияларға лицензиялаудан немесе патенттерді бұзу ісі бойынша сотқа беруден түседі. Бұл "патенттік троллинг" деп аталатын даулы практика. Intellectual Ventures сатып алған патенттер көбінесе құпия сақталған, алайда Telcordia және Transmeta компанияларының баспасөз хабарламаларында олардың патенттік портфелінің бір бөлігі немесе толығымен компанияға сатылғаны айтылған. Компания 2010 жылдың көктеміне дейін жеке өнертапқыштарға 350 миллион доллар, шағын және орта кәсіпкерлікке 848 миллион доллар, ал инвесторларға 1 миллиард долларға жуық соманы қайтарғанын хабарлады, тіпті бірде-бір сотқа жүгінбеген. Бірақ IV-тің жеке өнертапқыштарға көрсеткен көмегі күмәнді. Тергеуші журналистер компанияның табысының көбісін өзінің жаңалықтарынан емес, сот процестерінен және бұрыннан бар өнертабыстарды лицензиялаудан алатынын болжайды. Hewlett Packard компаниясының технологиялық директоры Шейн Робисон және басқалар Intellectual Ventures компаниясын "патенттік троль" деп сипаттаған, олар патенттерді өнімдерді жасау үшін емес, ірі компанияларды лицензиялық төлемдер жасауға мәжбүрлеу үшін жинақтайды. Соңғы мәліметтерге сәйкес, Verizon және Cisco компаниялары Intellectual Ventures портфеліне инвестиция жасау және лицензия алу үшін 200-400 миллион доллар төлеген. 2010 жылдың 8 желтоқсанында, құрылғаннан кейін 10 жыл өткен соң, Intellectual Ventures алғашқы сот ісін қозғады, Check Point, McAfee, Symantec, Trend Micro, Elpida, Hynix, Altera, Lattice және Microsemi компанияларын патенттік құқықтарды бұзды деп айыптады. 2016 жылдың қыркүйегінде Федералды апелляциялық сот бұл сот ісіндегі барлық патенттік талаптардың жарамсыз екенін анықтады, себебі "патент жалпыға белгілі идеяны стандартты компьютерлерді қолдана отырып ғана жүзеге асырады". Компания бұрынғы сот ісінде жасырын компаниялардың артынан жасырынуына айыптау тағылды, бұл айыптама 2011 жылдың шілдесінде NPR-дің Planet Money бағдарламасының қорытындыларымен сәйкес келеді. "When Patents Attack" атты This American Life бағдарламасының эпизоды бағдарламалық қамтамасыз ету патенттеріне арналған, онда Intellectual Ventures ерекше көзге түсті. Бұл бағдарламада Intellectual Ventures компаниясының өзара жойылуға шақыратын стратегияны ұстануына айыптайтын дереккөздер келтірілген, соның ішінде Крис Сакка Myhrvold-тың Intellectual Ventures сот ісінен қорғаныш ұсынатыны туралы аргументін "мафиялық стильдегі қысым" деп атады. Алайда, компанияның ішкі зерттеу, әзірлеу және коммерцияландыру жұмыстары бұл бейнені жұмсартты. Intellectual Ventures компаниясының бірқатар зерттеу жобаларын жариялағаннан кейін, интеллектуалдық меншік туралы жазатын Джек Эллис мынадай пікір білдірді: "Лицензиялау оның қызметінің маңызды бөлігі болып қала беретіні анық, бірақ осы аптада қол қойылған IV сияқты келісімдердің саны артаған сайын, оны троль деп атау қиын болады". Intellectual Ventures қызметкерлері АҚШ-тың патенттік саясаты бойынша лоббилеу және сотта куәлік берумен белсенді айналысады.