Кіріспе

IBM-нің алғашқы RISC жұмыс станциясы

IBM RT PC (RISC Technology Personal Computer) – IBM компаниясының 1986 жылы ұсынған жұмыс станцияларының отбасы. Бұл IBM-нің төмендетілген нұсқаулар жиынтығы (RISC) архитектурасына негізделген алғашқы коммерциялық компьютерлері болды. RT PC IBM-нің эксклюзивті ROMP микропроцессорын пайдаланады, ол IBM Research-тің 801 эксперименталды миникомпьютерінде (801 – алғашқы RISC болды) жасалған технологияларды коммерцияландырды. RT PC үш операциялық жүйеде жұмыс істейді: AIX, Академиялық операциялық жүйе (AOS) және Pick. RT PC-нің техникалық сипаттамалары осы нарықтағы бәсекелестермен салыстырғанда «әлсіз» деп есептелді, бірақ өнім «құрметке лайық» деп танылды, әсіресе IBM-нің «серт бәсекелес» болатын перспективасы бар еді. Оның өнімділігі басқа жеткізушілерден шамамен 18 айға қалып қойғанмен, компанияның әйгілі технологиялық қабілеттерін пайдаланып, олармен тез арада жете алуы мүмкін еді. Екі типте де процессор картасы үшін арнайы ұя және машинаға арналған RAM карталары болды. Әрбір машинада бір процессорлық, бір копроцессорлық және екі RAM ұясы болды. Процессор картасының үш түрі болды:

Стандартты процессор картасы немесе 032 картасы 5.88 МГц сағаттық жиілікпен (170 нс цикл уақыты), 1 МБ стандартты жадпен (1, 2 немесе 4 МБ жад тақталары арқылы кеңейтіледі) жабдықталған. Ол 10 МГц National Semiconductor NS32081 қозғалатын нүктелі копроцессорын қамтитын опционалды FPA (Floating Point Accelerator) тақтасымен бірге келуі мүмкін. Бұл процессор картасы 1986 жылғы 21 қаңтарда жарияланған RT PC-нің бастапқы үлгілерінде (010, 020, 025 және A25) қолданылды. Күрделі процессор картасы 10 МГц сағаттық жиілікпен (100 нс) және процессор картасында 4 МБ жад немесе сыртқы 4 МБ ECC жад карталарымен, сондай-ақ 20 МГц Motorola 68881 қозғалатын нүктелі процессорымен жабдықталған. Күрделі процессор картасымен бірге опционалды Күрделі қозғалатын нүктелі үдеткіш (AFPA) тақтасын қосуға болады, ол Analog Devices ADSP 3220 FP көбейтушісі мен ADSP 3221 FP ALU негізінде құрылған. 115, 125 және B25 үлгілері осы карталарды қолданды. Бұл үлгілер 1987 жылғы 17 ақпанда жарияланды. Күшейтілген күрделі процессор картасы 12.5 МГц сағаттық жиілікпен (80 нс), 16 МБ бортындағы жадпен және күшейтілген күрделі қозғалатын нүктелі үдеткіш стандартты түрде орнатылған. 130, 135 және B35 үлгілері осы карталарды қолданды. Олар 1988 жылғы 19 шілдеде жарияланды. Барлық RT PC компьютерлері 16 МБ дейін жадты қолдайды. Ерте үлгілерде DRAM IC сыйымдылығына байланысты жад 4 МБ-қа дейін шектелген, ал кейінгі үлгілерде 16 МБ-қа дейін жадты қолдануға болады. I/O сегіз ISA шина ұясы арқылы қамтамасыз етілді. Сақтау үшін 40 немесе 70 МБ қатты диск қолданылды, оны 300 МБ дейін жаңартуға болады. Сыртқы SCSI шкафтарын қосымша сақтау үшін пайдалануға болады. Сондай-ақ стандартты түрде тышқан, 720×512 немесе 1024×768 пикселдік адрестелетін дисплей және 4 Мбит/с Token Ring желілік адаптері немесе 10BASE2 Ethernet адаптері бар. CADAM, компьютерлік көмекпен жобалау (CAD) бағдарламасын іске қосу үшін IBM 5080 немесе 5085 графикалық процессорын қосуға болады. 5080 және 5085 RT PC-мен қатар орналастырылатын үлкен шкафта орналастырылған. 5080, 1024 х 1024 пикселдік IBM 5081 дисплейімен қолданылды.

6152 Академиялық жүйе

6152 Academic System – RISC адаптерлік картасы, ROMP және оны қолдайтын интегралды схемалары, сондай-ақ 8 МБ дейін жедел жадысы бар PS/2 Model 60 болып табылды. Ол PS/2 компьютеріне AOS үшін компиляцияланған ROMP бағдарламалық қамтамасын іске қосуға мүмкіндік берді. AOS, AOS-ті іске қосатын RT PC-ден LAN TCP/IP интерфейсі арқылы жүктелді.

Бағдарламалық жасақтама

RT жобасының жаңашылдықтарының бірі – микроядроны пайдалану болды. Пернетақта, тышқан, дисплей, дискілік жектер және желінің барлығы «Виртуалды ресурстар менеджері» (VRM) деп аталатын микроядромен басқарылды, бұл бірнеше операциялық жүйені бір уақытта іске қосуға және жұмыс істеуге мүмкіндік берді. «Alt Tab» пернелер тіркесін пайдаланып бір операциялық жүйеден екіншісіне жылдам ауысуға болады. Әрбір операциялық жүйе өз кезегінде пернетақта, тышқан және дисплейге қол жеткізеді. AIX нұсқасы 2 және Pick операциялық жүйесі осы микроядроға портталды. Pick ерекшелігі – бірыңғай операциялық жүйе және деректер базасы болуы, ол түрлі есептеу бағдарламаларын іске қосады. Бұл бөлшек саудагерлер арасында танымал болды және шамамен 4000 дана сатылды. RT үшін негізгі операциялық жүйе AIX нұсқасы 2 болды. AIX v2 ядросының көп бөлігі PL/I бағдарламалау тілінің бір түрінде жазылған, бұл AIX v3-ке көшу кезінде қиындықтар тудырды. AIX v2 толық TCP/IP желілік қолдауын, сондай-ақ SNA және екі желілік файлдық жүйені қамтыды: Sun Microsystems лицензиясы бойынша NFS және IBM Distributed Services (DS). DS ерекшелігі – SNA негізінде құрылғандығы және осылайша IBM орта деңгейдегі AS/400 және негізгі жүйелердегі DS-пен толық үйлесімді. Графикалық интерфейс үшін AIX v2 X10R3 және кейін X10R4 және X11 нұсқаларымен бірге MIT-тің X терезесі жүйесімен және Athena виджеттері жиынтығымен бірге келді. C және Fortran бағдарламалау тілдеріне арналған компиляторлар қол жетімді болды. Кейбір RT компьютерлерімен Академиялық операциялық жүйе (AOS) де жеткізілді, ол 4.3BSD Unix-тің RT компьютеріне IBM-нің порты болды. Бұл AIX-ке балама ретінде, IBM білім беру жеңілдіктеріне ие АҚШ университеттеріне ұсынылды. AOS 4.3BSD-ге бірнеше қосымша мүмкіндіктер қосты, атап айтқанда NFS және ANSI C стандартына жақын C компиляторы. AOS-тің 4.3BSD Reno негізінде жасалған кейінгі нұсқасы да болды, бірақ ол кеңінен таралмады. RT, X терезесі жүйесінің дамуында маңызды қадам болды, өйткені Браун университетінің тобы X нұсқасын 9 жүйеге порттады. RT-де дұрыс емес реттелмеген деректерді оқумен байланысты проблемалар протоколдың үйлесімсіз өзгеруіне әкелді, нәтижесінде 1985 жылдың соңында 10-шы нұсқа пайда болды.

Сату және нарықтағы қабылдау

IBM RT алғашқы жарияланғаннан бастап әртүрлі тарихқа ие болды. Көптеген сарапшылар RT-ді «жеткілікті қуаты жоқ, бағасы тым жоғары және кешіккен» деп есептеді. Көптеген адамдар RT-ді IBM-нің жеке компьютерлер желісінің бір бөлігі деп ойлады. Бұл шатасу оның бастапқы атауынан – «IBM RT PC» – туындады. Бастапқыда, тіпті IBM-нің өзі оны жоғары деңгейдегі жеке компьютер деп санағандай болды, себебі ол IBM-нен күткендей қолдау алмады. Мұны IBM жүйеге берген сату комиссиясымен түсіндіруге болады: сатушылар жеке компьютер сатудан ұқсас комиссия алды. $20,000 бағамен сатылатын модельдерді сату қиын болды, ал лайықты комиссияның болмауы IBM сатушыларының қызығушылығын төмендетті. MIT-тің Project Athena және Браун университетінің Ақпаратты зерттеу институты RT-ді басқа компьютерлерге қарағанда нашар деп тапты. RT-нің өнімділігі сол кездегі басқа Unix жұмыс станцияларымен салыстырғанда ерекше болған жоқ. Атап айтқанда, қозғалатын нүктелік операциялардың өнімділігі нашар болды және өмірінің ортасында қозғалатын нүктелік түбірді есептеу алгоритміндегі қате табылды, бұл үлкен дау тудырды. RT жүйесінің шамалы өңдеу қуаты (алғашқы жарияланғанда) және сол жылы басқа жұмыс станцияларының жеткізушілері жасаған жаңа жарияламалар салалық сарапшыларды IBM-нің бағыты туралы күдікке келтірді. RT үшін AIX – IBM-нің UNIX әлеміне екінші қадамы болды (алғашқысы 1984 жылдың қыркүйегінде IBM PC үшін шығарылған PC/IX болды). Бағдарламалық қамтамасыз етудің жетіспеуі, IBM-нің кейде AIX-ке берген қолдауының нашарлығы, сондай-ақ дәстүрлі UNIX операциялық жүйе стандарттарынан кейде болатын ерекше өзгерістер бағдарламалық жасақтаманы жеткізушілердің RT және AIX-ті қабылдауын баяулатты. RT негізінен CAD/CAM және CATIA нарықтарында қолданыс тапты, ал AOS жарияланғаннан және білім беру ұйымдарына айтарлықтай жеңілдіктер ұсынылғаннан кейін ғылыми және білім беру салаларында да кеңінен қолданыла бастады. Pick OS-ті қолдайтын RT, Pick OS-тегі күшті деректер базасы, есептеу жүйесі және жалпы бизнес қолдауының арқасында сауда дүкендерін басқару жүйелері ретінде де пайдаланылды. RT, IBM-нің ірі мейнфреймдері арасындағы интерфейс жүйесі ретінде SNA және DS қолдауымен, сондай-ақ сату нүктелері терминалдары, дүкендерді басқару жүйелері және машина жасау цехтарының басқару жүйелерінде де жақсы жұмыс істеді. Өмірлік циклі барысында шамамен 23 000 RT сатылды, оның 4 000-ы IBM-нің даму және сату ұйымдарына жіберілді. Pick OS сатуы шамамен 4 000 дананы құрады. RT PC 1986 жылдың қаңтарында ұсынылғанда, Apollo Computer Domain Series 3000, DEC MicroVAX II және Sun Microsystems Sun 3 сияқты белгілі жеткізушілердің бірнеше жұмыс станцияларымен бәсекелестікке түсті.

NSFNET тірек жүйесінің бөлігі ретінде

1987 жылы "NSF өзінің T1 арқалық желісін суперкомпьютерлік орталықтар арасында 24 RT PC-мен қатар іске асыруды бастайды, бұл IBM-нің "параллель маршрутизаторлары" ретінде жүзеге асырылды. T1 идеясы осыншалықты сәтті болғандықтан, арқалық желіде T3 жылдамдықтарын енгізу туралы ұсыныстар пайда бола бастады. 1980-ші жылдардың Интернет тарихы. Ұлттық ғылым қоры желісі (NSFNET) – Интернеттің алға басушысы болды. 1988 жылдың шілдесінен 1992 жылдың қарашасына дейін NSFNET-тің T1 магистральдық желісі бірнеше RT PC-дан (әдетте тоғыз) құралған маршрутизаторларды Token Ring LAN желісі арқылы байланыстырды.