Кіріспе
Солтүстік Каролина штатындағы округ, АҚШ
Янси округі – АҚШ-тың Солтүстік Каролина штатында орналасқан округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халық саны 18 470 адамды құрады. Еуропалықтар қоныстанғанға дейін бұл жерде чероки тайпасы тұрған, сияқты Оңтүстік Аппалачи аймағының көп бөлігі де олардың мекені болған.
Тарих
Каролина шекарасының тәуелсіз және мықты шотланд, ағылшын, шотланд-ирланд және ирланд қоныс салушылары 18 ғасырдың ортасына қарай Көк тауларды (Blue Ridge Mountains) кесіп өтіп, Тоу өзені аңғарына қоныстанды. 1796 жылы ертедегі жер алыпсатарушылардың бірі Джон Грей Блоунт жер сатып алды, оның бір бөлігі кейін Солтүстік Каролинаның Янси округіне айналды. 1833 жылдың желтоқсанында Бас Ассамблея Берк және Банкомб округтерінің бөліктерінен Янси деп аталатын жаңа батыс округті құрды. Янси округі Бартлетт Янсидің құрметіне аталған. АҚШ конгрессмені (1813–1817) және Солтүстік Каролина Сенатының спикері (1817–1827) ретінде ол мемлекетке пайда келтірген көптеген жетістіктерге, соның ішінде Солтүстік Каролина мемлекеттік мектеп жүйесінің бастауы болған білім беру қорын құруға зор үлес қосты. Ол Бас Ассамблеядағы өкілдіктің теңсіздігін түзетуді, жаңа батыс округтерін құру арқылы жақтады; бірақ ол 1828 жылдың 30 тамызында, Бас Ассамблея оның құрметіне жаңа округ құрғанға дейін бес жылдан астам уақыт бұрын қайтыс болды. Янси округінің шекарасында Митчелл тауы көтеріледі, ол Шығыс АҚШ-тың ең биік нүктесі, теңіз деңгейінен 2037 метр (6684 фут) биіктікте. 1834 жылдың 6 наурызында «Сары жейдешекті» Джон Бейли округ орталығы үшін жерді берді. Джонға Ллойд Ричард Бейли ағаның «Янси округі, Солтүстік Каролинаның Бейли отбасы» және «Тау өзені аңғарының мұрасы» кітаптарында айтылғандай, оның қаһарлы мінезі үшін осы лақап ат берілді. Қалаға капитан Отуэй Бернстің құрметіне Бёрнсвилл деп ат қойылды, ол Бас Ассамблеяда қызмет еткен кезде жаңа батыс округті құруға дауыс берген. Ол 1812 жылғы соғыста теңіз батыры болды. Капитан Бернстің мүсіні 40 тонналық, Маунт Эйри гранит тұғырына орнатылған, қаланың орталық алаңында тұр, ал алаңқа 1930 жылдың 1 қыркүйегінде Янси округі комиссарлар кеңесі «Бейли алаңы» деген ресми атау берді. Капитан Бернстің мүсінін теңіз капитанының немересі Уолтер Фрэнсис Бернс 1909 жылдың 5 шілдесінде округке сыйлады. Мүсіннің іргесіндегі жазу:
but he died on August 30, 1828, over five years before the General Assembly created a new county named in his honor. In Yancey's boundaries looms Mount Mitchell, the highest peak in the Eastern U. S., at 6,684 feet (2037 m) above sea level. On March 6, 1834, "Yellow Jacket" John Bailey conveyed of land for the county seat. John was given the nickname for his famous temper as told in the books The Bailey Family of Yancey County, North Carolina and Heritage of the Tow River Valley by Lloyd Richard Bailey Sr. The town was named Burnsville in honor of Captain Otway Burns, who voted for the creation of the new western county when he was serving in the General Assembly. He was also a naval hero in the War of 1812. A statue of Captain Burns stands on a 40 ton, Mount Airy granite pedestal in the center of the town's public square, which was given the official name of "Bailey Square" by the Yancey County Board of Commissioners on September 1, 1930. The statue of Captain Burns was given to the county on July 5, 1909, by Walter Francis Burns, a grandson of the naval captain. The inscription reads:
Отуэй Бернс Солтүстік Каролина штатының Онслоу округінде 1777 жылы туған, 1850 жылы Солтүстік Каролина штатының Портсмут қаласында қайтыс болған. Теңізші, әскерші, мемлекет қайраткері. 1812 жылғы соғыста Солтүстік Каролинаның ең көрнекті ұлы (1815). Осы қала оның құрметіне аталған. Ол біздің теңіздерімізді сақтап, тауларымыз оны құрметтесін.
География
АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 313,18 шаршы миль (811 км2) құрайды, оның ішінде 312,59 шаршы миль (810 км2) жер және 0,59 шаршы миль (2 км2) (0,19%) су. Миссисипи өзенінің шығысындағы АҚШ-тың ең биік нүктесі – 6684 фут (2037 м) биіктіктегі Митчелл тауы, ол Янси округіндегі Митчелл тауы мемлекеттік паркінде орналасқан. Митчелл тауының да бөлігі болатын Қара таулар, Миссисипи өзенінің шығысындағы 10 ең биік шыңның бесеуін қамтиды, олардың барлығы 6400 футтан (1951 м) жоғары. Биіктігінің азаю ретімен тізімделгендері: Митчелл тауы, Крейг тауы, Балсам конусы, Гиббс тауы және Картоп төбесі.
2020 жылғы халық санағы
+Янси округінің нәсілдік құрамы. Нәсіл саны. Пайыздық үлесі. Ақ (испан тілді емес) – 16 625, 90,01%. Қара немесе африкалық америкалық (испан тілді емес) – 104, 0,56%. Түпкілікті американдықтар – 57, 0,31%. Азиялықтар – 40, 0,22%. Тынық мұхиты аралдарынан келгендер – 1, 0,01%. Басқа/Аралас – 627, 3,39%. Испандық немесе латиноамерикандықтар – 1 016, 5,5%.
2020 жылғы халық санауы бойынша округте 18 470 адам, 7 510 шаруашылық және 5 081 отбасы тұрды.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы халық санағы бойынша округте 17 774 адам, 7 472 шаруашылық және 5 372 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілген жоқ. 9 729 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы көрсетілген жоқ. Округтың этникалық құрамы: 97,99% ақ нәсілді, 0,57% қара немесе афроамерикалық, 0,34% американдық үндістер, 0,13% азиялық, 0,41% басқа нәсілдер және 0,56% екі немесе одан көп нәсілділер. Халықтың 2,69% -ы испаниялық немесе латын американдықтар. 7 472 шаруашылықтың ішінде 27,30% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 61,20% -ында бірге тұратын жұбайлар, 7,80% -ында күйеуі жоқ әйелдер және 28,10% -ында отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 25,40% -ы жеке адамдардан тұрады, ал 12,50% -ында 65 жастан асқан жалғыз тұратын адамдар бар. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,36 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,81 адам. Округте халық жас бойынша таралып кеткен: 18 жасқа дейінгілер 21,20%, 18-ден 24 жасқа дейінгілер 7,00%, 25-тен 44 жасқа дейінгілер 26,40%, 45-тен 64 жасқа дейінгілер 27,10% және 65 жастан асқандар 18,20%. Медианалық жас 42 жас. Әр 100 әйелге 95,70 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 93,30 еркек келеді. Округтағы шаруашылықтың медианалық табысы 29 674 доллар, ал отбасының медианалық табысы 35 879 доллар. Ер адамдардың медианалық табысы 26 800 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 20 885 доллар. Округтағы жан басына шаққандағы табыс 16 335 доллар. Шаруашылықтың 10,90% және халықтың 15,80% кедейлік шегінен төмен, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 22,10% және 65 жастан асқандардың 16,30% кіреді.
Құқық қорғау органдары
Округте екі құқық қорғау органы бар. Бёрнсвилл полиция департаменті қала шегінде жұмыс істейді, ал Янси округі шерифінің кеңсесі округтің қалған бөлігіндегі құқық қорғаумен айналысады, АҚШ Орман қызметі және мемлекеттік парк жерлерінен басқа, онда құқық қорғауды тиісінше сол агенттіктер жүзеге асырады. Барнсвилл қаласында кеңсесі бар штаттық құқық қорғау органдары: Тас жол патрулі (G тобы) және Ересектер мен жасөсперімдерді түзеу және әділет департаменті (пробациялық бақылаушылар және жасөсперімдер сотының кеңесшілері). Штаттық Тергеу бюросы басқа агенттіктерге көмек көрсетеді және құқық қорғау органдарының қатаң күш қолдану фактілерін тергейді.
Білім
Янси округінің білім беру жүйесі округтың K-12 мемлекеттік мектеп оқушыларына қызмет көрсетеді. Мектеп кеңесінде бес мүше бар, олар төрт жылдық мерзімге жұп жылдары сайланады. Үш орын президенттік/губернаторлық сайлау өтетін жылдары, ал екеуі аралық сайлау жылдары сайланады. 2017 жылы Солтүстік Каролина Бас Ассамблеясы, Репрезентант Мишель Преснелл бастамасымен, YCS кеңесінің сайлауын партиялық емес сайлаудан партиялық сайлауға өзгерту туралы заң қабылдады. 2023 жылғы мәлімет бойынша, кеңестің партиялық құрамы төрт республикашыл және бір демократтан тұрады. Кэти Амос қазіргі басшы. 2016 жылы YCS кеңесі округтың батысы мен солтүстігіндегі үш бастауыш мектепті (Балд Крик, Би Лог және Клермонт) біріктіріп, оларға Блю Ридж деген ат берді. Би Лог бастауыш мектебі 2018 жылы жабылған кезде 42 оқушысымен штаттағы ең кішкентай мемлекеттік мектеп еді. Келесі жылы Балд Крик және Клермонт та жабылды. Қазіргі уақытта Янси округінің мектептері келесі мектептерден тұрады:
Жоғары білім
Мейленд қоғамдық колледжі Авери, Митчелл және Янси округтеріндегі Тоу өзені аңғарында қызмет көрсетеді. Басты кампус Спраус Пайнде, Авери және Митчелл округтерінің шекарасында орналасқан, ал Янси оқу орталығы – спутниктік кампус – Бёрнсвилл қаласының батыс жағында, қала шекарасынан сырт орналасқан.
Кітапхана
Аvery Mitchell Yancey аймақтық кітапханасы (AMY) округ тұрғындарына қызмет етеді, ал Yancey County Public Library филиалы Бёрнсвилл қаласындағы Yancey Collegiate Institute тарихи ауданында орналасқан.