Кіріспе

Солтүстік Каролина штатындағы округ, АҚШ. Суэйн округі – АҚШ-тың Солтүстік Каролина штатының ең батыс шекарасында орналасқан округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша, округтің халқы 14 117 адамды құрайды. Суэйн округінің таулы аймағынан Нантахала, Оконалуфти, Такказиги және Кіші Теннесси өзендері ағып өтеді. Бұл өзендердің аңғарлары мыңдаған жылдар бойы түрлі тайпалар мен мәдениеттердің өкілдері – Оңтүстік Аппалачи Миссисипи мәдениетінің және тарихи Чероки халқының иелігінде болған. Суэйн округі халқының 29% -ы жергілікті американдықтар, олардың көп бөлігі федералды мойындалған Шығыс Чероки үндістері тобының мүшелері.

Тарих

Бұл аймақты мыңдаған жылдар бойы жергілікті халықтардың мәдениеттері мекендеген, олар үш өзеннің аңғарларына және олардың салаларына бірінен соң бірі қоныстанған. Ормандар және Оңтүстік Аппалач Миссисиппи мәдениетінің кезеңінде, соңғысы шамамен 1000 жылы басталды, халықтар жер үйінділерін орталық қоғамдық архитектура ретінде салған. Ең беделді ауылдар бір үйіндінің төңірегінде, жақын маңдағы кішігірім ауылдармен ұйымдастырылған. Еуропалықтардың алғашқы саяхатшылары, оның ішінде 16 ғасырдың ортасы мен соңындағы екі испан экспедициясы, Оңтүстік-Шығыстың ішкі аймақтарының кейбір бөліктерінде Миссисиппи басшылықтарымен кездескен деп саналады. Тарихи чероки халқы мәдениет ретінде қалыптасты және олар қазіргі Батыс Вирджиния, Батыс Солтүстік және Оңтүстік Каролина, Оңтүстік-Шығыс Теннесси, Солтүстік-Шығыс Джорджия және Солтүстік Алабама деп аталатын үлкен отанының негізгі тұрғындары болды. Бұл аймақта Тюкасиги өзенінің бойында көптеген чероки қалалары орналасқан, соның ішінде Кіші Теннесси өзеніне құятын жерден жоғары Китуа да бар. Ол черокилердің "ана қаласы" деп есептеледі. Чероки үндістерінің шығыс тобы (EBCI) 1996 жылы Китуа үйіндісі мен бұрынғы қала орнын сатып алып, оны қасиетті жер ретінде сақтап келеді. Америка Тәуелсіздік соғысынан кейін, осы аумаққа еуропалық американдықтар көшіп келіп, Аппалачи тауларынан батысқа қарай жаңа жерлер іздеді. Олар черокилер мен басқа тайпалармен қақтығысқа түсіп, олардың жерлеріне еніп кірді. Президент Эндрю Джексонның кезінде Конгресс 1830 жылы Үндістерді жер аудару туралы заң қабылдады, ол бес өркениетті тайпаны Оңтүстік-Шығыстан шығарып жіберуге мәжбүр етті. Ол федералды әскер күштерін пайдаланып, көптеген черокилерді Миссисипи өзенінен батысқа қарайғы Үнділер аумағына (кейіннен 1907 жылы Оклахома штаты болып құрылған) жинап, ертіп әкелді. Халық санының өсуі оқшауланған Суэйн округінде баяу болды. Ол 1871 жылға дейін еуропалық американдықтармен қайта құру дәуірінде ұйымдастырылмаған, ол Джексон және Мейкон округтерінің бөліктерінен құрылған. Ол 1832-1835 жылдары Үндістерді жер аудару кезінде Солтүстік Каролинаның губернаторы болған Дэвид Л. Суэйннің есімімен аталады, сондай-ақ 1835-1868 жылдары Солтүстік Каролина университетінің президенті болды. Қазіргі Брайсон Сити, округтің орталығы ретінде белгіленген, Тюкасиги өзенінің екі жағында да дамыды, ол Брайсон Сити арал саябағының айналасынан өтеді. Содан кейін ол Фонтана көліне құйылып, Кіші Теннесси өзеніне қосылады. 1868 жылы федералды үкімет, сол кезде көшіру кезінде қалған және олардың ұрпақтарынан тұратын Чероки үндістерінің шығыс тобын мойындады. 1870 жылдары олар қазіргі Суэйн округінде "Квалла Боундер" деп аталатын жер қорына жататын жерді сатып алды. Олар Солтүстік Каролинадағы жалғыз федералды түрде танылған тайпа.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, Суэйн округінің жалпы ауданы 540,25 шаршы миль (1,399 км2) құрайды, оның ішінде 527,73 шаршы миль (1,367 км2) құрлық, ал 12,52 шаршы миль (32 км2) (2,32%) су. Округ Солтүстік Каролина штатының қашықтағы батыс бөлігінде, Ұлы Түтінді таулар аймағында орналасқан. Солтүстік Каролина және Теннесси штаттарындағы басқа округтерге қарағанда, осы округте Ұлы Түтінді таулар Ұлттық паркінің көбірек бөлігі орналасқан. Округтің ең биік нүктесі – Клинманс-Дом шыңы, биіктігі 6,643 фут, ол Солтүстік Каролина/Теннесси штатының шекарасында орналасқан. Клинманс шыңы Солтүстік Каролинадағы үшінші биік шың болып табылады. Оның үстінде жаяу жүре алатын бақылау мұнарасы бар. Солтүстік Каролинадағы және Миссисипи өзенінің шығысындағы АҚШ-тың ең биік тауы – Митчелл тауы, биіктігі 6,684 фут, ол Солтүстік Каролина штатының Эшвилл қаласының солтүстік-шығысындағы Янси округінде орналасқан. Үш өзен ағысы таулар арқылы Теннессиге құятын Кіші Теннесси өзенін толықтырады. Нантахала өзені – елдегі ең танымал ақсу рафтингке арналған өзендердің бірі. Бұл Кіші Теннесси өзенінің саласы.

Чероки қорығы

Оконалуфти өзені Свен округі және Чероки қаласынан өтеді, осы жерде федералды мойындалған Чероки үндістерінің шығыс тайпасы орналасқан. Олардың Квалла аумағы Свен және Джексон округтерінде жатыр. Оконалуфти – Таккасиги өзенінің саласы. Көне Чероки қалалары осы екі өзеннің жағалауларында орналасқан. Таккасиги өзені Солтүстік Каролинадан шығар алдында Кіші Теннесси өзеніне құяды. Онда да маңызды Чероки қалалары болған, олардың әрқайсысы жер үйінділерінің айналасында дамыған. Чероки тайпасы осы үйінділердің үстіне әлеуметтік үйлерін салған.

2020 жылғы халық санағы

+Суэйн округінің нәсілдік құрамы. Нәсіл саны. Пайыздық үлесі. Ақ (испан тілді емес) – 8 541 – 60,5%. Қара немесе африкалық америкалық (испан тілді емес) – 102 – 0,72%. Түпкілікті американдықтар – 4 030 – 28,55%. Азиялықтар – 53 – 0,38%. Тынық мұхиты аралдарынан келгендер – 10 – 0,07%. Басқа/Аралас – 789 – 5,59%. Испандық немесе латиноамерикандықтар – 592 – 4,19%.

2020 жылғы халық санауы бойынша округте 14 117 адам, 5 620 шаруашылық және 3 615 отбасы тұрды.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақта округте 12 968 адам, 5 137 шаруашылық және 3 631 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 7 105 тұрғын үйден құралды. Округтің нәсілдік құрамы: 66,33% ақ нәсілді, 1,70% қара немесе афроамерикалық, 29,03% үнді миссиясынан шыққандар, 0,15% азиялық, 0,01% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,49% басқа нәсілдер және 2,28% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 1,47%-ы испаниялық немесе латын американдықтар. 2000 жылғы санақ бойынша, 16,3%-ы американдық, 8,0%-ы ирланд, 7,6%-ы шотланд-ирланд, 6,9%-ы неміс және 6,6%-ы ағылшын тегінен шыққан. 95,2% ағылшын тілінде, 2,9% чероки тілінде және 1,3% испан тілінде сөйлейді. 5 137 шаруашылықтың 30,00%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 52,30%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 13,90%-ында күйеуі жоқ әйелдер және 29,30%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 25,80%-ы жеке тұлғалардан тұрады, ал 11,10%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,44 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,91 адамды құрайды. Округтегі халықтың жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер 24,30%, 18-24 жас аралығындағылар 8,30%, 25-44 жас аралығындағылар 26,70%, 45-64 жас аралығындағылар 25,40% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер 15,30%. Медианалық жас 39 жас. Әр 100 әйелге 94,60 еркек келеді. 18 жасқа толған және одан асып кеткен әр 100 әйелге 91,20 еркек келеді. Округтағы шаруашылықтың медианалық табысы 28 608 доллар, ал отбасының медианалық табысы 33 786 доллар. Ер адамдардың медианалық табысы 26 570 доллар, ал әйелдердің 20 722 доллар. Округтағы жан басына шаққандағы табыс 14 647 долларды құрайды. Отбасылардың 13,30%-ы және халықтың 18,30%-ы кедейлік шегінен төмен, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 25,60%-ы және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 19,10%-ы.

Комиссия мүшелері

Суэйн округі сайланған комиссарлар кеңесімен басқарылады. Округ менеджері округтің күнделікті басқаруын жүзеге асырады және округтың барлық кеңселерiнiң, бөлімдерiнiң, басқармаларының, комиссияларының және агенттіктерiнiң әкiмшiлiк жұмысын қадағалайды. Округ менеджері комиссарлар кеңесінің барлық отырыстарына қатысады, ол жөнге қолайлы деп санайтын шараларды ұсынады және кеңес қабылдаған шешімдерді орындайды. Суэйн округі – Оңтүстік-Батыс Комиссиясының аймақтық үкіметтер кеңесінің мүшесі.

Qualla Шекаралық үкімет

Чероки қаласы 1870 жылдары Шығыс Чероки үндістері сатып алған Квалла аумағында орналасқан. Оның өз үкіметі бар, ол тайпаның әрбір қауымынан сайланған басшы және сайланған кеңес мүшелерінен құралған. Тайпа егеменді деп есептеледі және тек өз заңдарына және федералдық үкіметтің заңдарына ғана бағынады. Бұл Солтүстік Каролина штатында казиноларға тыйым салынған болса да, Чероки қаласында казино болуына мүмкіндік береді. Бұл тайпа мен штат келісімге келген, сондай-ақ федералдық үкімет мақұлдаған тайпалық мемлекеттік құмар ойындары шартының қабылдануымен шартталған.

Полиция және құқық қорғау

Суэйн округі шерифі округтің қала құрамына кірмейтін аймақтарында сот қорғау, түрме басқару, патрульдеу және детективтік қызметтерді қамтамасыз етеді. Брайсон-Ситиде муниципалды полиция бөлімі бар.

Білім

Суэйн округі мектептері округтың барлық бөлігіне қызмет етеді, бірақ Куала шекарасындағы бөлігіне емес, ол Чероки орталық мектептерінің құрамында. Суэйн округі жоғары мектебі бірінші бөлікке, ал Чероки орталық жоғары мектебі екінші бөлікке қызмет көрсетеді.

Медиа

"Смоки Маунтин Таймс" газеті Брайсон қаласында жарық көреді. 1889 және 1890 жылдары аталмыш аймаққа Суэйн округінің "Herald" газеті қызмет етті.