Кіріспе
Нью-Джерси штатындағы округ, АҚШ.
2015 жылы округтың жан басына шаққандағы жеке табысы 80 759 долларды құрады, бұл Нью-Джерси штатындағы үшінші ең жоғары көрсеткіш және АҚШ-тағы 3113 округтің арасында 33-орынға ие болды. Экономикалық талдау бюросы 2009 жылы округты АҚШ-тағы барлық 3113 округтің ішінде жан басына шаққандағы табысы бойынша 19-орынға (және Нью-Джерсидегі ең жоғары орынға) қойды. 2011 жылы Хантердон округі АҚШ-тағы кез келген округпен салыстырғанда екінші ең төмен балалар кедейлігі деңгейін көрсетті. Географиялық тұрғыдан алғанда, округтың көп бөлігі Делавэр аңғарында орналасқан. Жергілікті кәсіпорындар мен Делавэр аңғарының аймақтық жоғары мектебі осы атауды алып жүреді. Дегенмен, округ Нью-Йорк Солтүстік Нью-Джерси Лонг-Айленд метрополитендік статистикалық аймағының (MSA) және Нью-Йорк-Ньюарк біріктірілген статистикалық аймағының (CSA) құрамына кіреді. Хантердон округі 1714 жылдың 11 наурызында Бёрлингтон округінен бөлініп құрылды, сол кезде қазіргі Моррис, Сассекс және Уоррен округтерінің барлығы оның құрамына кірді. Жоролған төбелер мен құнарлы топырақтары мол ауылшаруашылық өнімдерін өндіріп, алғаш американдық тайпаларды, содан кейін еуропалықтарды осы аймаққа тартып әкелді.
Этимология
Хантердон округі Нью-Джерсидің колониялық губернаторы Роберт Хантердің құрметіне аталған. Тіл уақыт өте келе және географиялық орналасуға байланысты өзгереді, сондықтан оның Шотландияның Айршир аймағындағы "Хантерстон" отбасылық резиденциясының атынан [s] дыбысының түбірленуі және [t] → [d] жұмсаруы арқылы "Хантердон" атауы пайда болған.
Палеоиндейлер мен америкалықтар
Палеоиндейлер б.з.д. 12000-11000 жылдар аралығында Хантердон округіне қоныс аударды. Аймақ климаттың өзгеруі салдарынан жылына бастады. Уоррен және Сассекс округтеріндегі Висконсин мұздығы солтүстікке қарай шегінді. Бұл аймақ тайга/бореалдық ормандармен жабылған болатын. Палеоиндейлер аң және жеуге жарамды өсімдіктерді іздеу үшін шағын топтарда саяхаттайтын. Олар сүйек, жасмырт немесе қара шерттен жасалған найзаларды пайдаланды. Олардың тұрақтарын табу қиын, себебі олар қазіргі жер бетінен бірнеше метр тереңдікте жатыр. Американың түпкілікті халықтары осы аймаққа көшіп келді, бірақ олардың келген уақыты белгісіз. Көбінесе олар Миссисипи өзені аймағынан келген. Делавэр ұлтының көптеген тайпалары Хантердон округінде, әсіресе Делавэр өзені бойында және Флемингтон ауданында қоныстанды. Бұл тайпалар негізінен ауыл шаруашылығымен айналысты, жүгері, бұршақ және қабақ өсірді. Рарритан өзенінің оңтүстік саласы бойында тұратындар балық аулап, егін шаруашылығымен айналысты. Раритан өзенінің оңтүстік саласымен өтетін түпкілікті американдық жол болған (Филхауэр 1924).
Еуропалық қоныстану
1688-1758 жылдары жерлерді жергілікті американдықтардан сатып алынған. 1703, 1709 және 1710 жылдары ірі көлемде жерлер сатып алынды. Олар металл пышақтар мен ыдыстар, киім-кешек, жамылғылар, ром немесе қатты сидр бөшкелері, мылтықтар, оқ-дәрі арқылы төленді. Бұл 18-ғасырдың басында еуропалық қоныс салушылардың Хантердон округіне кіруіне жағдай жасады. 1760 жылдан кейін жергілікті американдықтардың көбі Нью-Джерсиді қысып, Шығыс Канадаға немесе Миссисипи өзені аймағына қоныс аударды. Алғашқы еуропалық қоныс салушылар – 1704 жылы Рединг қалашығына қоныстанған полковник Джон Рединг, оны Редингтонның сэр Редингі деп атады, және 1705 жылы Ламбертвиллге қоныстанған Джон Холкомб болды. Хантердон округі 1714 жылдың 11 наурызында Берлингтон округінен бөлінді. Ол кезде Хантердон округі үлкен болды, ол Трентон қаласының жанындағы Ассунпинк арнасынан Нью-Йорк штатының шекарасына дейін созылды, ол кезде Нью-Йорк штатының Порт Джервис қаласынан солтүстікке қарай шамамен 16 шақырым (10 миль) жерде орналасқан. 2020 жылдың 24 желтоқсанында Хантердон округі кітапхана жүйесі Моррис округінің және Сомерсет және Уоррен округтерінің бір бөлігіндегі кітапханаларды қамтитын MAIN кітапхана жүйесіне қосылатынын хабарлады. Бұл бірігу 2021 жылдың 11 қаңтарында аяқталды.
География
АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, 2020 жылғы халық санағы бойынша округтің жалпы ауданы 437,4 шаршы миль (1133 км2) құрайды, оның ішінде 427,84 шаршы миль (1108 км2) жер (97,8%) және 9,56 шаршы миль (25 км2) су (2,2%) болып табылады. Округтің көп бөлігі төбелі, бірнеше төбелер бір мың футқа дейін көтеріледі. Ең биік нүктелері Ливан қалашығындағы екі аймақ, біреуі Моррис округінің шекарасында орналасқан, екеуі де теңіз деңгейінен шамамен 1060 фут (323 м) биіктікке жетеді. Біріншісі – Моррис округі шекарасындағы Смит жерінде, екіншісі – Литтл Брук деп аталатын аймақтың солтүстігінде. Бұл аймақ Нью-Джерсинің Жоғарғы жазығы (Highlands) деп белгілі. Ең төменгі нүкте Мерсер округінің шекарасы Делавэр өзеніне жететін жерде, теңіз деңгейінен шамамен 50 фут (15 м) биіктікте жатыр. Округ солтүстікте Мусконетконг өзенімен суға толады. Өзен оңтүстік-батыс бағытта ағады. Ламингтон өзені округтің шығыс бөлігін суға толыдырады. Округтің орталық бөлігі Реритан өзенінің Оңтүстік саласымен суға толады. Делавэр өзені округтің батыс жағын суға толыдырады.
Геология
Шамамен 500 миллион жыл бұрын арка тәрізді вулкандық аралдар тізбегі прото-Солтүстік Америкамен соқтығысып, Солтүстік Америка тақтасының үстінен жылжыды. Аралдардың тау жыныстары Хантердон округінің жоталарын құрады, себебі қазір Хантердон округі орналасқан жерде жақын теңіз болған. Содан кейін, шамамен 400 миллион жыл бұрын, ұзын және тар шағын континент прото-Солтүстік Америкамен соқтығысты. Бұл соқтығыс қысымды тудырды, ол жылуға әкелді. Палеозой шөгінділері – сланец пен құмтас – бүктеліп, жарылды. Жылу магмалық тау жыныстарын бүгуге мүмкіндік берді, осылайша Хантердон округі пайда болды. Кейіннен Солтүстік Америкамен соқтығысқан Африка тақтасы, әсіресе Оңтүстік Аппалач тауларында, қосымша бүктелістер мен жарылыстарды тудырды. Содан кейін Африка және Солтүстік Америка тақталары жыртылып, бір-бірінен алыстады. 21 000 ж.б.э. шамасында Нью-Джерсиге келген және 13 000 ж.б.э. шамасында еріген Висконсин мұздығы Хантердон округіне жетпеді. Дегенмен, мұздықтан оңтүстікке қарай ағып шыққан өзендер мен ағыстардың мұздықтан шыққан шөгінділері бар, олар тау жыныстарын және шөгінділерді қалдырды. Хантердон округі екі геофизикалық провинцияны қамтиды. Біріншісі – округтің батыс бөлігіндегі Жоталар. Екіншісі – Пьемонт, округтің шығыс және оңтүстік бөлігі. Жоталар округ аумағының үштен бірін, ал Пьемонт – үштен екі бөлігін құрайды. Жоталар Reading Prong-тың бөлігі болып табылады. Жоталарды магмалық тау жыныстарынан тұратын әктас және сланец құрайды. Пьемонтқа Хантердон платосы және Raritan Valley Lowlands кіреді, олар теңіз деңгейінен жоғары орналасқан. Пьемонт сланец пен құмтастан тұрады.
Климат
Хантердонның ылғалды континенталды климаты бар, ол ыстық жаз (Dfa) климатына ие, бірақ кейбір солтүстік биік аймақтарда жаз жылы (Dfb) болады. Қаттылық аймағы негізінен 6b, ал жоғары солтүстік аймақтарда 6a, ал Батыс Амвелл қалашығындағы Делавэр өзені бойында 7a. Клинтон қаласындағы орташа айлық температура қаңтарда 29,0°F-тан шілдеде 74,0°F-қа дейін, Флемингтон қаласындағы орташа айлық температура қаңтарда 30,0°F-тан шілдеде 74,8°F-қа дейін, ал Ламбертвилл қаласындағы орташа айлық температура қаңтарда 31,1°F-тан шілдеде 75,7°F-қа дейін ауыспайды. Соңғы жылдары Флемингтон округінің орталығындағы орташа температура қаңтарда ең төмен температурадан шілдеде ең жоғары температураға дейін ауытқып келді, бірақ 1984 жылғы қаңтарда рекордтық ең төмен температура, ал 1936 жылғы шілдеде рекордтық ең жоғары температура тіркелді. Орташа айлық жауын-шашын ақпан айында ең аз, ал шілде айында ең көп болды.
*Ескерме=Тарихи дереккөздер: 1790 1990 1970 2010 2010 2020* = Бұрынғы онжылдықта жоғалған аумақ. Хантердон округі АҚШ-тағы ең жоғары табысқа ие округтердің арасында 19-орында тұр, 2010 жылғы жан басына шаққандағы табыс 67 053 долларды құрады. АҚШ Халық санағы бюросының соңғы мәліметтері бойынша, ол АҚШ округтерінің арасындағы үй шаруашылығы табысы бойынша төртінші орында. Хантердон округінің орташа үй шаруашылығы табысы 105 186 долларды құрады, бұл Вирджиния штатындағы Лудун округі мен Фэрфакс округінен және Мэриленд штатындағы Говард округінен төмен.
Жолдар мен автомобиль жолдары
2010 жылы округте барлығы 1412,33 миль (2273 км) жол желісі болды, оның ішінде 1059,23 миль (1705 км) жергілікті муниципалитеттер, 237,73 миль (383 км) Хантердон округі, 114,79 миль (185 км) Нью-Джерси көлік департаменті және 0,58 миль (1 км) Делавэр өзенінің бірлескен ақы төлемалы көпір комиссиясы күтіп ұстады. Округ арқылы көптеген маңызды жолдар өтеді. Олардың ішінде 12, 29, 31, 173 және 179 нөмірлі мемлекеттік трассалар бар. Округ аумағынан екі АҚШ трассасы – 22 және 202 нөмірлі трассалар өтеді. Бұл аймақтан тек 78 нөмірлі қаларалық тас жол өтеді.
Қоғамдық көліктер
Неварк Пенн станциясы / Пенсильвания станциясынан округтың солтүстік бөлігіне High Bridge, Annandale, Lebanon және Whitehouse станцияларына дейін NJ Transit’s Raritan Valley Line арқылы шектеулі теміржол қызметі көрсетіледі. Норфолк Солтүстік темір жолының Lehigh желісі (бұрын Lehigh Valley Railroad темір жолының басты желісі) Хантердон округі арқылы өтеді. Бұған қоса, Hunterdon County LINK округ бойынша сұранысқа қарай қызмет көрсетеді, сондай-ақ Флемингтон қаласында белгілі бір маршрут бойынша қызмет көрсетеді. Trans Bridge Lines Манхэттеннің орталық бөлігіндегі Port Authority автобус терминалына, сондай-ақ Пенсильванияның батысындағы бірнеше қалаларға да қызмет көрсетеді. Аялдамаларға Клинтон, Флемингтон, Ламбертвилл және Френштаун кіреді.
Аудандық үкімет
Хантердон округі округтік комиссарлар кеңесімен басқарылады. Кеңес бес мүшеден тұрады, олардың әрқайсысы үш жылдық мерзімге сайланады, мерзімдері кезең-кезеңімен алмасады, әдетте әр жылы бір немесе екі орын сайлауға шығарылады, сайлау қараша айындағы жалпы сайлаудың бөлігі ретінде партиялық негізде өтеді. Комиссарлар жыл сайын қаңтар айында өткізілетін қайта ұйымдастыру отырысында кеңестің директоры және директордың орынбасары болып сайланатын бір мүшені тағайындайды. Комиссарлар кеңесі заң шығару және әкімшілік жауапкершіліктің орталығы болып табылады және осыған байланысты екі қызметті атқарады. Заң шығарушылар ретінде олар бюджет жобасын дайындайды және қабылдайды, ал әкімшілер ретінде олар бөлінген қаражатты жұмсауға жауапты. 2024 жылғы мәліметтер бойынша Хантердон округі комиссарлары (директор мен директордың орынбасарының өкілеттіктері әр жылдың 31 желтоқсанында аяқталады):
Комиссар, Тұрғын жері, Өкілеттік мерзімі
Директор Джефф Кул, R; Раритан қалашығы, 2024
Директордың орынбасары Сьюзан Соловей, R; Франклин қалашығы, 2024
Джон Э. Ланза, R; Раритан қалашығы, 2025
Закари Т. Рич, R; Батыс Амвелл қалашығы, 2025
Шон С. Ван Дорен, R; Теуксбери қалашығы, 2026
Нью-Джерси штатының Конституциясының VII бабының II тармағына сәйкес, Нью-Джерсидегі әрбір округте «конституциялық лауазым иелері» деп аталатын үш сайланған әкімшілік лауазым иесі болуы тиіс. Бұл лауазым иелері – округ хатшысы және округ сурогаты (екеуі де бес жылдық мерзімге сайланады) және округ шерифі (үш жылдық мерзімге сайланады). Өлке бойынша сайланған конституциялық лауазым иелері:
Лауазым Өкілі
Округ хатшысы Мэри Х. Мелфи (R; Флемингтон, 2026)
Шериф Фредрик В. Браун (R; Александрия қалашығы, 2025)
Сурогат Хайди Рорбах (R; Кингвуд қалашығы, 2028)
Хантердон округінің прокуроры Рене М. Робсон, оны 2021 жылы Нью-Джерси губернаторы Фил Мерфи тағайындаған. Хантердон округі Нью-Джерсидің Жоғарғы сотының 13-округінің құрамына кіреді (Сомерсет және Уоррен округтерімен бірге), ол Сомервиллдегі Сомерсет округі сотының ғимаратында орналасқан, Сомерсет округінің орталығы; 15-округ судьясы – Йоланда Чиконе. Хантердон округі соты Флемингтонда орналасқан. 2022 жылдың маусым айында комиссарлар Джефф Кулді Майк Холттың кеңседен кеткенінен кейін 2024 жылдың желтоқсанында аяқталатын орынды толтыру үшін тағайындады. Кул 2022 жылдың қараша айындағы жалпы сайлауға дейін уақытша қызмет етеді, онда сайлаушылар мерзімнің қалған бөлігін қамтитын үміткерді сайлайды. Демократтар 1982 жылдан бері Хантердон округінде өлкелік сайлауда жеңіске жеткен емес.
Федералды өкілдер
Хантердон округі толығымен 7-ші конгресс округінің ішінде орналасқан.