Кіріспе

Классикалық кантри – бұрынғы онжылдықтардың танымал кантри және батыс музыкасының хиттерін ойнауға арналған радио формат.

Репертуар

Радио формат 1950-жылдардан 1980-жылдарға дейінгі хиттерге маманданған, бірақ ең бастысы – кантри музыкасының алтын ғасырындағы жаңашылдар мен әртістерге баса назар аударады. Олардың ішінде Хэнк Уильямс, Пэтси Клайн, Джордж Джонс, Китти Уэллс, Чарли Прайд, Тамми Вайнетт, Джонни Кэш, Уэйлон Дженнингс, Уилли Нельсон, Джонни Пэйчек, Кенни Роджерс, Эмилу Харрис, Долли Партон және Мерл Хаггард сияқтылар бар. Сонымен қатар, 1960-2000 жылдар аралығындағы ағылшын және испан тіліндегі әндермен қатар, Фредди Фендер, Джонни Родригес, Литтл Джо, Фредди Браун және Аль Уракан сияқты Техано және Нью-Мексико музыкасының өкілдері де орын алады. Бұған қоса, 1980-2000 жылдардың қайта ойналатын хиттері, жаңа дәстүрлі кантри және хонки-тонк әртістерінен, мысалы, Джордж Стрейт, Реба МакЭнтайр, Тоби Кит, Гарт Брукс, Алан Джексон және Рэнди Трэвис сияқтылар да кіруі мүмкін.

Тарих

Формат негізінен 1980-ші жылдардың соңы мен 1990-шы жылдардың басында кантри музыкасының дыбысындағы өзгерістердің нәтижесінде қалыптасты, себебі ол ірі қалалардағы және олардың маңындағы FM радиостанцияларына көшуді бастады және рок музыкасының электрлі дыбысының елемін сіңірді. Ұқсас жағдайлар сол кезде Американа форматының дамуына да ықпал етті. Бұл жаңа FM кантри станциялары өз эфирінен ескі «классикалық» кантри әртістерін шығарып тастады, тіпті Мерл Хаггард, Джордж Джонс, Долли Партон, Уилли Нельсон, Кенни Роджерс және Эммилу Харрис сияқты әртістер әлі де белсенді түрде өнер көрсетіп, жаңа жазбалар шығарып жатқандықтан, олардың кейбіреулері үлкен хитке айналды. 1990-шы жылдардың ортасында негізгі кантри радиосы осы тәжірибені бастағанда, ескі кантри жанкүйерлерінің көп бөлігі шеттетілген сезімге бөленіп, негізгі кантридан алыстады. Қазіргі заманғы кантри осы кезеңде FM-ге көшуді бастады, ал классикалық кантри AM радиосы үшін, әсіресе ауылдық аймақтарда, өте қолайлы форматтардың бірі болып қала береді (және қазір де солай). Бұрын кантри көбінесе AM радиосы арқылы танымал болды және ауылдық жерлерде кең таралған. 1998 жылы «M Street Journal» журналының редакторы Роберт Унмахт АҚШ-тағы отыз станцияның көптеген жылдар бойы кантри әуесқойлары кантри радиосының не істеп жатқанын ұнатпағандықтан осы форматқа ауысқанын мәлімдеді. Осы тәжірибе теледидарға да көшкен сияқты, онда Country Music Television және Great American Country 1996 жылға дейін түсірілген музыкалық бейнелерді сирек көрсетеді, ал мұралық және «классикалық» әртістер RFD TV сияқты арналарда қалды, онда Pop! Goes the Country, Портер Вагонердің бағдарламалары және The Wilburn Brothers Show сияқты ескі бағдарламалармен қатар, мұралық әртістердің жаңа өнерлері де көрсетіледі. CMT Pure Country, CMT-ның музыкаға толық арналған серігі, 2015 жылға дейін классикалық кантриден толығымен бас тартқанға дейін классикалық кантри бағдарламаларын «Pure Vintage» деп аталатын күнделікті жарты сағаттық блокқа орналастырды. (Жағдайды одан да қиындататыны – 1980-жылдарға дейінгі кантри әндеріне арналған музыкалық бейнелердің салыстырмалы түрде аз болуы.) Классикалық кантри негізгі кантри станцияларындағы танымал блок форматы болып қала береді, әдетте демалыс күндері.

Қатынасты форматтар

Рок музыкасында (онда классикалық рок, мейнстрим рок және активті рок түрлерінің әрқайсысында ескі музыканың әртүрлі үлесі бар) сияқты, кантри музыка станциялары да өз ойнату тізіміндегі «классикалық» контент мөлшері бойынша әртүрлі болуы мүмкін, және мұндай станциялар үшін форматтар бар. Таза «классикалық кантри» станцияларынан (2010 жылдан кейін жазылған қазіргі немесе қайта ойналатын кантри хиттерін аз немесе мүлдем ойнамайтын) басқа, кантри музыкасымен форматталған станциялар көбінесе төмендегі форматтардың біріне жатады:

Дәстүрлі кантри: Көбінесе классикалық кантри ойнайды, бірақ сонымен қатар жаңа кантри әндерін де ойнатады. Кейбір дәстүрлі кантри станциялары 1990 және 2000 жылдардың басында танымал болған кантри орындаушыларынан (жаңа материалдар мен қайталамаларын қоса алғанда) алтынға негізделген бағытты ұстанады, сондай-ақ заманауи поп әсеріне немесе «брау-кантри» әндерінен аулақ салады. Ересектер кантриі: Nash Icon ұлттық форматымен сипатталатын ересектер кантриі (форматы үшін жалпы қабылданған атау жоқ) классикалық немесе дәстүрлі кантри станциясынан жаңа музыка жинағымен ерекшеленеді (көбінесе 1980 жылға дейінгі әндерді ойнамайды), бірақ мейнстрим немесе хот кантри станциясы сияқты қазіргі хиттерге көп сүйенбейді. Мұндай станциялар классикалық немесе дәстүрлі кантри станцияларына қарағанда попқа бағытталған әндерді ойнатуға көбірек дайын. Nash Icon форматын аналогия ретінде сипаттайды: ол ересектерге арналған заманауи музыканың 40 ең үздік хитіне қатысты кантри музыкасы сияқты. Мейнстрим кантри (немесе қазіргі кантри): Ең көп таралған кантри музыкасы форматы. Дәстүрлі кантриден айырмашылығы, мейнстрим кантри плейлистінің көп бөлігі үшін 40 ең үздік хиттер тізіміне сүйенеді, бірақ формат станцияларға қалған плейлистті классикалық және соңғы қайталама әндердің қоспасымен толтыруға мүмкіндік береді. Музыка индустриясының контекстінде «кантри радиосы» көбінесе мейнстрим кантри станцияларымен басқарылады. Хот кантри: 40 ең үздік кантри музыкасына толық назар аударады және екі немесе үш жылдан аспайтын қайталама хиттердің шағын бөлігін қоспағанда, ескі музыканы өте аз немесе мүлдем ойнамайды. Хот кантри станциялары өз айналымына кантри емес поп әндерін де қосуы мүмкін. 2010 жылдардың соңында «Уау-фактор» деп аталатын формат ересектер кантри форматын классикалық хиттермен біріктіруге тырысты. Оның кантри мен поптың үйлесімі ересектерге арналған хиттер форматына ұқсас болды. 2020 жылға қарай «Уау-фактор» елдік атауларын көбінесе қысқартты. Американ: Жақында пайда болған және дамып келе жатқан формат, ол көбінесе «нағыз кантри» деп аталатын қазіргі заманғы кантри музыкасын ойнайды, сонымен қатар американ және Альт-кантридің қазіргі кантри қосалқы түрлерінен, сондай-ақ тамырлық музыкадан әндер орындайды. Классикалық кантри де осы станцияларда жиі кездеседі және көбінесе Honky Tonk, Hillbilly, Bluegrass, Western Swing, Bakersfield дыбысы және Outlaw Country қосалқы түрлерінен алынған. Станциялардың музыкалық кітапханалары әдетте станциядан станцияға өзгереді, себебі кейбір станциялар дәстүрлі кантри әсеріне ие бірнеше рок және мейнстрим кантри әртістерін қосуы мүмкін. Осы типтегі станция форматы Техаста ең ірісі болып табылады, Техас кантриі/Red Dirt музыка радиосы (мысалы, KFWR және KHYI), бұл формат онлайн және қоғамдық радио мен колледж радиостанцияларында да танымал.

Бөлу сызығы

Бірнеше ерекшеліктерді қоспағанда, классикалық кантри жанры радио формат ретінде күресіп келді (басты елдік радиостанциялардан өзгеше). Оның өте адал тыңдаушылары болғанымен, классикалық кантри радиостанциялары жарнама берушілерді табуда қиындыққа тап болады. Жарнама берушілер негізінен 18-49 жас аралығындағы демографиялық топқа қызығушылық танытса, классикалық кантри көбінесе ересек аудиторияны тартады. Осы себепті кантри музыкасының жанкүйерлері көбінесе (стереотип бойынша) екі лагерге бөлінеді: 30 жасқа дейінгі, әсіресе американа тамыры бар музыканы ұнататын жас кантри музыкасының жанкүйері, ол көбінесе 1980-жылдар мен одан бұрынғы классикалық кантри дыбыстарын, соның ішінде Хэнк Уильямс және Китти Уэллс сияқты артистердің 1960-жылдарға дейінгі "hillbilly" музыкасын және оның тегіс Аппалачи әсерін ұнатпайды. Екіншісі – көбінесе 50 жастан асқан классикалық кантри жанкүйері, ол 1990-жылдан кейін шыққан кантри музыкасын ұнатпайды, себебі осы жылы жанрға көбірек рок әсері енді. Мұндай жанкүйерлер көбінесе ауыр гитаралар, хард-рок әсерімен дауыстар және күшті перкуссия (мысалы, Брэнтли Гилберт және Джейсон Алдиннің кейбір дискографиясы) мен соңғы жылдары тіпті хип-хоп әсерімен танымал кантри музыкасының электрленуіне наразылық білдіреді. Бұл кезеңдегі басқа да шағымдарға клишеге негізделген ән жазудың көбеюі ("Билли Рей Сайрустың "Achy Breaky Heart" - 1990-жылдардың ең танымал кантри хиттерінің бірі, және 2010-жылдардың басындағы "bro country" тренді) және, тіпті 1940-жылдардың соңында Эдди Арнольд және Элвис Пресли сияқты артистермен поп/кантри кроссоверы болғанымен, поп әндерін кантри әндері ретінде сату, себебі артистер бұрын кантри әндерін орындаған (Billboard 2019-жылы мойындады; қазіргі мысалдарға Тейлор Свифт және Кэрри Андервуд жатады). 1990-жылғы бұл бөлініс Billboard журналының сол кездегі Hot Country Singles тізіміне қатысты ережелердің өзгеруімен бірге болды. 1990-жылға дейін тізім Hot 100 тізімінде қолданылатын әдістердің бір түрі бойынша жұмыс істеді; синглдер сатуы радио эфиріндегі ойналыстармен біріктіріліп, әндерді тізімде рейтингтеуге пайдаланылды. 1990-жылы Nielsen Broadcast Data Systems компаниясымен серіктестік құрып, Billboard тізімнен синглдер сатуын алып тастады және әннің рейтингін тек елдік радиодағы ойналыстарға негіздеді, станцияның тыңдаушылар санына пропорционалды. (Формула 2012-жылы физикалық және цифрлық сатуды қайта енгізді, бірақ елдік емес станциялардағы ойналыстарды да ескерді, осылайша поп кроссовер синглдеріне үлкен артықшылық берді.) 1990-жылғы өзгеріс тез нәтиже берді: 1980-жылдардың соңында тізімде тұрақты табысқа жеткен көптеген музыканттар 1991-жылы алғашқы 40-тан бірден шығып қалды. Осы 1990-жылдардың бөліну сызығы белгілі бір дәрежеде бар болғанымен, ол міндетті түрде жалпыға бірдей емес. Кенни Роджерс, Уилли Нельсон және Долли Партон сияқты "классикалық" кантри артистері 2000-жылдарға дейін кең таралған кантри радио эфирінде ойналған хиттерді шығара берді (кейде бірлесіп жұмыс істеді). Өздерінің гүлдену кезеңінен кейін кеңінен радио эфирін алуды жалғастырмаған кезеңдегі басқа да артистердің жанкүйерлері әртүрлі жастағы адамдардың арасында күшті табынушылықты сақтады; мысалы, Джонни Кэш, ол 2003-жылы қайтыс болғаннан кейін де көптеген жылдар бойы жоғары бағаланды. 1980-жылдары классикалық/қазіргі бөлініс сызығының жанында мансабын бастаған артистер екі аудиторияның арасында да ізденушілерді табады; мысалы, Джордж Стрейт және Реба МакЭнтайр, екеуі де (2014-жылы) әлі де белсенді және хит әндер орындауда. 1980-жылдары пайда болған нео-традициялық кантри стилі классикалық кантри дәуірінің дыбыстарын пайдаланатын хит әндер мен артистерді шығаруды жалғастыруда. Демографиялық қысымның өзгеруіне байланысты, "классикалық кантри" радиостанциялары 2000-жылдардың соңынан бастап плейлистеріне 1990-жылдардағы музыканы қосуды және 1960-жылдар мен одан бұрынғы музыканы алып тастауды бастады. 2000-2009 жылдар аралығында өскен балалар қазір ересектер болғандықтан, кейбір классикалық кантри станциялары 2000-жылдардағы кантри музыкасын ойнайды, ал 1970-жылдардағы музыкаға көбірек көңіл бөлінеді. Кейбір классикалық кантри станциялары тіпті 2010-жылдардың басындағы музыканы да қосады. Мысалы, Арканзас штатының Мальверн қаласындағы KLBL, Нью-Йорк штатының Портвилл қаласындағы (қазір жабылып қалған) WAGL (өзін "елдің қайта оянуы" деп таныстырады, классикалық кантри емес) және Арканзас штатының Конвей қаласындағы KMJX. Бұл жалпыға бірдей емес, себебі шектеулі AM радиостанциялары әлі де ертерек, 1980-жылдарға дейінгі кантри әндерін басымдықпен ойнайды; Кентукки штатының Маунт-Вернон қаласындағы WRVK және Айова штатының Форт-Додж қаласындағы KWMT осыған мысалдар.