Кіріспе
Халықаралық істер мектебі (Norman Paterson School of International Affairs, NPSIA) — 1965 жылы құрылған Карлтон университетінің халықаралық істер жөніндегі кәсіби мектебі. Мектеп Ричкрафт Холл ғимаратында, Карлтонның Оттава қаласындағы кампусында орналасқан. NPSIA студенттері, түлектері және оқытушылары «NPSIAns» («NIPseeən») деп аталады. NPSIA — Канаданың халықаралық істер жөніндегі ең көне мектебі, ол Канада дипломатиясының алтын ғасыры деп есептелетін кезеңде құрылған. Мектеп әлемдік мәселелерді зерттеуге көп салалы тәсіл қолданады және сегіз бағытқа бөлінген. 2007 жылы халықаралық істер саласындағы ең жақсы кәсіби магистратура бағдарламаларын анықтау мақсатында Канадалық ғалымдар арасында жүргізілген сауалнамада NPSIA екінші орынды иеленді, бұл көрсеткішпен Джорджтаун университетімен теңестірілді және Гарвард пен Колумбия сияқты университеттердегі бағдарламалардан жоғары бағаланды. 2019 жылы халықаралық істердегі канадалық ғалымдардың сауалнамасы NPSIA-ны саясатта мансапты жоспарлап отырған студенттер үшін Канададағы ең ұсынылатын мектеп ретінде растады. NPSIA — Халықаралық істердің кәсіби мектептері қауымдастығының (APSIA) негізін қалаушы мүшесі, ол мемлекеттік саясат, мемлекеттік басқару және халықаралық істер мектептерін біріктіреді.
The Norman Paterson School of International Affairs (NPSIA (/n//ɪ//p/'/s//iː//ə/ nipSEEə)) is a professional school of international affairs at Carleton University that was founded in 1965. The school is based at Richcraft Hall on Carleton's campus in Ottawa, Ontario, Canada. Students, alumni and faculty of NPSIA are referred to as 'NPSIAns' ('/n//ɪ//p//s//i//ə//n/ NIPseeən). NPSIA is Canada's oldest school of international affairs, founded during what is commonly considered a golden age of Canadian diplomacy. The school offers an interdisciplinary approach to the study of global issues, divided into eight fields. In 2007, a poll of Canadian academics, intended to determine the best professional master's degree programs in international affairs, ranked NPSIA at number 2, tied with Georgetown University and ahead of programs at universities like Harvard and Columbia. A 2019 survey of Canadian academics in international affairs confirmed NPSIA as the most recommended school in Canada for students seeking a career in policy. NPSIA is a founding member of the Association of Professional Schools of International Affairs (APSIA), a group of public policy, public administration and international affairs schools.
Мектептің құрылуы
Карлтон университетінің президенті Дэвидсон Дантон 1965 жылдың 18 ақпанында халықаралық қатынастар аспирантурасын құру туралы хабарлады. Мектептің құрылуына, ішінара, құрметті Норман Паттерсоннің 400 000 долларлық гранты себеп болды. Ол канадалық кәсіпкер және сенатор, ол кеме жүйтіп және астық саудасы арқылы байлық жинады, сонымен қатар Карлтон университетінің басқару кеңесінің мүшесі болды. Ол бұрын 1957 жылы Карлтонға 500 000 доллар сыйлық ретінде берген болатын. Жаңа аспирантура құрылған кезде Халықаралық қатынастар мектебі деп аталды. 1974 жылы, Филипп Урен директор болып қызмет еткен кезде, мектептің негізгі қаржылық демеушісі Норман Паттерсонның құрметіне қайта аталды. Халықаралық қатынастар мектебінде сабақтар 1966 жылдың қыркүйегінде басталды. Мектептің алғашқы директоры – көрнекті мемлекеттік қызметкер және дипломат Норман Робертсон болды. Мектепке тағайындалғанға дейін Робертсон бірнеше рет Жеке кеңес хатшысы және Министрлер кабинетінің хатшысы, Ұлыбританиядағы Канаданың жоғары комиссары, сондай-ақ 1957-58 жылдары АҚШ-тағы елші (Филип Урен де Лестер Пирсон тағайындаған бірінші хатшы ретінде қызмет еткен кезде) және екі рет Сыртқы істер министрінің орынбасары қызметтерін атқарды. Робертсон оқытуды ұнатпады және жақсы оқытушы емес деп есептелді. Мектептегі білім алушылардың саны алғашқы жылдары 30-дан асты.
Лестер Пирсон
Мектеп 1968 жылы бұрынғы премьер-министр Лестер Б. Пирсонды лекция оқуға шақырғанда ең белгілі оқытушысын алды. Жаңа ашылған мектеп 1957 жылы Суэц каналы дауының аяқталуына тырысқандығы үшін (бірақ көп нәтиже бермеген) Нобель бейбітшілік сыйлығын жеңіп алған Пирсонға өте қолайлы болды. Сенатор Патерсон кейін мектептің құрылуы және Пирсонның зейнеткерлікке шыққаннан кейін уақытын қалай өткізетіні туралы ойлар [сенатордың] ойларында "бір-бірімен тығыз байланысты" болғанын айтты. Пирсон 1968 жылдың 1 шілдесінде мектепте жұмысқа кіріспес бұрын АҚШ-тағы бірнеше мектептерден оқыту ұсыныстарын қабылдамады, бұл оның премьер-министрліктен кеткеннен кейін бірнеше ай өткен соң болды. Пирсон Карлтон университетіндегі уақытын 1972 жылы қайтыс болғанға дейін өзінің естеліктерін жазуға арнады. Пирсон өзінің досы және мектептің алғашқы директоры Норман Робертсонмен бірге жерленді. Оның қазасынан кейін Пирсонның достары мектепте Лестер Б. Пирсон атындағы халықаралық қатынастар кафедрасын құру үшін қаржы жинады. Кафедра төрағасының алғашқы иегері – Канада дипломаты Арнольд Кантуэлл Смит, ол Ұлттар Достастығының Бас хатшысы қызметін атқарды.
1970 және 1980 жылдар
NPSIA 1978 жылы жаңалықтарға түсті, ол кезде Джон Сиглер, 2021 жылы 89 жасында профессор-эмеритус мәртебесінде қайтыс болды, директор болып жұмыс істеген кезде, NPSIA директоры ретінде үш рет қызмет еткен және Карлтон университетінің география профессоры болған Филип Уреннің Оңтүстік Африка үкіметінен сөйлеу және зерттеу жүргізу үшін ақылы сапар қабылдауына байланысты қысқа дау туындады. Бұл Оңтүстік Африканың апартеид саясатының салдарынан даулы болды. NPSIA факультетінің кеңесі Уреннің өзін Карлтон университетінің өкілі ретінде таныстырғанына алаңдады және NPSIA-ның беделіне нұқсан келтіргені үшін Уренге сенімсіздік білдіретін қаулы қабылдады. Оқиғаның күрделілігін арттырған нәрсе – Уреннің сонымен қатар Патерсон орталығының директоры қызметін атқарғаны, ол Карлтонның халықаралық алмасу орталығы болып табылды. Оның профессор және әкімшілік қызметкер ретіндегі екі қызметі академиялық еркіндік және осы еркіндіктің әкімшілік лауазымдағы оқытушыларға қалай таралуы керек деген пікірталасқа себеп болды. Урен ақырында Патерсон орталығының директоры лауазымынан кетті, бірақ Карлтон университетінде география профессоры болып қалды. Ол 1979 жылы 56 жасында қайтыс болды, және оның есімімен стипендия тағайындалды. NPSIA алғаш рет 1984 жылы «Халықтар арасындағы Канада» сериясын жариялады. Жыл сайынғы серия халықаралық қатынастар саласындағы жетекші мамандарды елдің сыртқы саясатын бағалау үшін біріктіреді. Бұл кітаптар университеттерде сыртқы саясат және халықаралық қатынастар курстарында қолданылады және «Канаданың әлемдегі саясаты мен іс-қимылдары туралы маңызды жарияланымға айналды». Қару-жарақтарды бақылау, климаттың өзгеруі және халықаралық саяси экономика сияқты тақырыптарды қамтитын томдарды көбінесе NPSIA-ның көрнекті оқытушылары редакциялады, олардың ішінде Морин Аппел Молот, Брайан Томлин, Фен Ослер Хэмпсон, Норман Хиллмер, Жан Дауделин және Дэйн Роулендс бар.
21 ғасыр
2008 жылы Канаданың бұрынғы дипломаты Уильям Бартон мектепке 3 миллион доллар сыйлады, ол Уильям және Джинни Бартон атындағы Халықаралық қатынастар кафедрасын құруға бағытталды. Кафедра 1970 жылдары Канада басшылығымен БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің президенті болған Бартон мен оның әйелі Джинниге арналған. Бірінші және қазіргі кафедра иегері – Тревор Финдлей. NPSIA 2012 жылы Карлтон кампусындағы Даунтон мұнарасынан жаңа Өзен ғимаратына көшірілді. Мектептің жаңа ғимаратында Уильям мен Джинни Бартонның құрметіне аталған жаңа ресурстық орталық бар. Ресурстық орталықта компьютерлер, принтерлер, жұмыс бөлмелері, бірегей анықтамалық материалдар, соның ішінде NPSIA студенттерінің бұрынғы диссертациялары және Өзен ғимаратының жоғарғы қабатындағы балкон орналасқан. Ресурстық орталыққа тек NPSIA студенттері, қызметкерлері және оқытушылары ғана кіре алады. Д-р Ягадисен (Тедди) Сами 2017 жылы Д-р Дейн Роулендстің орнын басып, қазіргі NPSIA директоры. Д-р Роулендс қызметтен бұрын бұл лауазымды Д-р Фен Хэмпсон атқарған; Д-р Хэмпсонның директорлық мерзімі 2012 жылы аяқталды. 2024 жылдың көктемінде мектеп Ресейде «көңілсіз ұйым» деп танылды.
Жоғары оқу орындарының бағдарламалары
Халықаралық қатынастар бакалавриат студенттері үшін мамандық ретінде ұсылмайды, бірақ мектеп Артур Кройгер қоғамдық істер колледжінде жоғары курс студенттеріне арналған бірнеше курстарды ұсынады. Мектеп үш түрлі магистратура және бір докторантура бағдарламасын ұсынады.
Бірлескен және қос дипломдар
NPSIA Оттава университетінің құқық факультетімен бірлесіп, магистратура/JD дәрежесін ұсынады. Студенттер JD және магистратура бағдарламаларына жеке-жеке түсуі және екі бағдарламаға да қабылдануы керек, содан ғана бірлескен бағдарламаға қабылданады. Магистратура/JD бағдарламасының студенттері NPSIA-да екінші жылды аяқтамас бұрын Оттава университетінде бір жыл оқиды. Сондай-ақ, мектеп Карлтон университетінің азаматтық және қоршаған ортаны қорғау инженерлік факультетімен серіктестік құрып, Инфрақұрылымды қорғау және халықаралық қауіпсіздік магистрі (MIPIS) бағдарламасын ұсынады. Бұл дәреже инфрақұрылымдық инженерияны халықаралық қатынастармен үйлестіріп, ұлттық қауіпсіздік және инженерия салаларындағы мәселелерді шешуге бағытталған.
Келесі күні
NPSIA Benefit Soirée, көбінесе "Soirée" деп аталады, 1997 жылдан бері бірінші курс магистранттары ұйымдастырып келе жатқан жыл сайынғы қайырымдастық кешкі ас. Soirée-дің мақсаты – маңызды жаһандық мәселенің мәнін жеткізу және студенттерді Оттавадағы халықаралық қатынастар саласының маңызды өкілдерімен байланыстыру. Әдетте кешкі аспен басталып, содан кейін негізгі сөз сөйленеді, бұл шара әр жыл сайын түрлі қайырымдылық ұйымдарына қаржы жинайды және NPSIA әлеуметтік маусымының ең маңызды оқиғасы болып табылады. Бұрынғы негізгі сөз сөйлегендер: Майкл Игнатиев, бұрынғы генерал-губернатор Микаэль Жан, «Соғыс балалары» (War Child) Канадасын құрған Саманта Натт және Нобель бейбіт сыйлығына үміткер Иззельдин Абуэлаш. Шараға NPSIA студенттері мен профессорлары, Оттаваның дипломатиялық корпусының және халықаралық істер қауымдастығының мүшелері көптеп қатысады.
Атақты түлектер
NPSIA-ның 2000-нан астам түлектері жеке, мемлекеттік және коммерциялық емес ұйымдарда әртүрлі қызметтерде жұмыс істейді. NPSIA түлектері NPSIA Alumni Association тарапынан өкілдік етіледі, оның Оттавада белсенді бөлімшесі және әлемнің көптеген ірі қалаларында байланыс желісі бар.