Кіріспе
Италиялық әнші Адионилла Пиззи (; 16 сәуір 1919 – 12 наурыз 2011), сахналық атымен Нилла Пиззи, итальяндық әнші және актриса. Италияның Сант-Агата Болоньезе қаласында туған ол 1950-1960 жылдары Италияда ерекше танымал болды. Ол 1951 жылы "Grazie dei fiori" әнімен Сан-Ремо музыка фестивалінің бірінші басылысында жеңіске жеткенімен әйгілі. Сонымен қатар, келесі жылы (1952) ол бірінші, екінші және үшінші орындарды сәйкесінше "", "Papaveri e papere" және "Una donna prega" әндерімен иеленді; бұл рекорд әлі де бұзылмаған. Сан-Ремодағы өнер жолында ол барлығы отыз бір әнді орындады, сондай-ақ үш рет қонақ ретінде және бір рет жүргізуші ретінде қатысты. Каризматикалық, жылы дауысымен ол барлық уақыттағы ең табысты Сан-Ремо әншісі деп есептеледі.
Adionilla Pizzi (; 16 April 1919 – 12 March 2011), known by her stage name Nilla Pizzi, was an Italian singer and actress. Born in Sant'Agata Bolognese, Italy, she was particularly famous in Italy during the 1950s and 1960s. She is well known for winning the first edition of the Sanremo Music Festival in 1951, singing "Grazie dei fiori". In addition, the following year (1952), she finished first, second, and third with "", "Papaveri e papere", and "Una donna prega" respectively; a presently unbeaten record. Through her Sanremo performance career, she presented a total of thirty one songs, as well as participating three more times as a guest and once as a presenter. Endowed with a charismatic, warm voice, she is considered the most successful Sanremo singer of all time.
Ерте өмір және мансаптық бастамалары
Адионилла Пицци Анджелоның қызы еді, ол фермер болып жұмыс істеген және қалалық жолдарды күтіп ұстаумен айналысқан. Оның екі кіші қарындасы болған. Ол бастапқыда тігінші болып жұмыс істеді, содан кейін Болоньяның (Касаралта ауданы) әскери нан пісіру зауытында, ал соңында Дукатиде радио тестілеушісі болып жұмыс істеді. Пиццидің мансабы 1930 жылдардың соңында пайда бола бастаған сұлулық шолуларынан бастау алды. 1938 жылдың 4 қарашасында 19 жасында ол Италия Қарулы Күштерінің мерекесіне арналған Болоньяның 59-шы жаяу әскер полкінің сарбаздары үшін ұйымдастырылған концертке қатысты. 1939 жылы ол "Мисс Италия" сайысына қатысты. 1940 жылы ол Қарулы Күштер үшін ұйымдастырылған басқа да концерттерде өнер көрсетті, тіпті Болоньяның 35-ші жаяу әскер полкінің талисманы болып сайланды. 1942 жылы ол итальяндық радио хабар таратушы EIAR ұйымдастырған жаңа дауыстар конкурсында жеңіске жетті, онда он мың қатысушының алдында Альберто Рабалиатидің "Tu musica divina" және Оскар Карбонидің "Domani non mi aspettar" әндерін орындады. Содан кейін ол Zeme оркестрімен бірге өнер көрсете бастады және сол жылы радиода дебют жасап, Гвидо Черголидің "Casetta tra le rose" пьесасын орындады. Оның Parlophon үшін алғашқы альбомы 1944 жылдың 20 ақпанында жазылды, онда ол "Valzer di primavera" әнінде Бруна Раттанимен дуэтке шығып, "Ronda solitaria" әнінде Эльза Пейронеге сүйемелдеді. 23 ақпанда оның "Alba della vita" атты тұңғыш жеке әні жарық көрді. Алайда, Пицци бұл туралы үнемі жоққа шығарып, бұл Parlophon-ның этикеткадағы қатесі екенін мәлімдеді. Қалай болғанда да, 1944 жылдың көктемінде маэстро Тито Петралияның теріс бағасынан кейін ол радиодан алынды, өйткені оның дауысы фашистік режим үшін тым сезімтал және экзотикалық деп есептелді. Алайда, ол 1945 және 1946 жылдары Италияның барлық театрлары мен сарайларында гастрольдік сапармен болды, романтикалық байланыста болған маэстро Чинико Ангелинидің оркестрімен бірге. Оның радиоға тұрақты оралуы 1946 жылы болды, ол Cetra компаниясымен жазу шартына қол қойды. Алайда, ол кейбір жазбалар анонимді түрде шығарылғандықтан, жасырын есімдерді пайдаланып жазуға мәжбүр болды. 1949 жылы Пицциге тек өз атын пайдаланып жазуға рұқсат берілді. Аталған есімдер мен анонимділікке қарамастан, ол көптеген танымал әндерді орындап, кеңінен танымал болды. 1948-1950 жылдар аралығындағы кезең Хавьер Кугат пен Кармен Миранданың Голливуд арқылы Латын Америкасы стилін бекітуіне байланысты халықтың талғамы мен әдеттері өзгерді, содан кейін Италияда самба, румба, байон, калипсо және ча-ча-ча ырғақтарындағы әндер тарады. Алайда, Нилла Пицци ирониялық интерпретациялардың арқасында өзінің ерекше көңілді әндерін де орындауға қабілетті болды. Ол сондай-ақ әріптесі Лучано Беневенемен "Bongo Bongo Bongo", "Che si fa con le fanciulle?" және "Avanti e indré" сияқты әндерде дуэт орындады.
1950 жылдар
1950 жылдары ол көптеген сәтті әндердің орындаушысы болды, мысалы, белгілі Каскако жазған "Che bel fiulin". 1951 жылы ол "Grazie dei fiori" әнімен бірінші Сан-Ремо музыка фестивалінде жеңіске жетті, ал Ахилл Тольянимен дуэтте орындалған "La luna si veste d'argento" әнімен екінші орын алды. "Grazie dei fiori" 36 000 дана сатылып, сол дәуірде үлкен жетістікке ие болды. Сол жылы "Cherry Pink (and Apple Blossom White)" хитінің итальян тіліндегі "Ciliegi rosa" нұсқасы да жоғары бағаланды. Келесі жылы ол Сан-Ремо фестивалінде "Vola colomba", "Papaveri e papere" және "Una donna prega" әндерімен бірінші, екінші және үшінші орындарды алып, тұтас пьедесталды жеңіп алды. Бұл көрсеткіш бүгінгі күнге дейін ешбір әншіге тең келмеген рекорд болып табылады (1967 жылдан бастап, іс-шараға қатысушы әр әнші тек бір өнер туындысын орындауы керек). Ол "Итальян музыкасының королевасы" деп аталды және оның әндері бір дәуірді белгілеген деп есептеледі: "Vola colomba" Триесттің Италияға қайтарылуына сүйемелдесе, ал "Papaveri e papere" 75 000 дана сатылып, қырықтан астам тілге аударылды және итальян музыкасының классикасына айналды (әртісі Бениамино Джигли болған нұсқасы да жазылды), әлдебір саяси мағынасы бар деген сылтаумен бастапқы мәтіні цензураланды. 1952 жылы Пицци Франко Риччимен бірге "Desiderio 'e sole" әнін орындап, Festival di Napoli фестивалінің бірінші басылысында жеңіске жетті. Ол Серхио Брунимен бірге орындалған "Margellina" әнімен үшінші орынды иеленді. 1953 жылы Сан-Ремо фестивалінде ол Тедди Реномен бірге "Campanaro" әнімен екінші орын алды. Бірақ ол бірден өзінің сәттілігін растаған басқа жазбаларға да жүгінді. Содан кейін ол Американы сәтті түрде гастрольдеді, радио және теледидар бағдарламаларына қатысты, жазбалар жасады және "Croce di oro" әнімен жеңіске жетті. 1957 жылы ол Нунцио Галломен бірге "Dicembre m'ha portato una canzone" әнімен Фестиваль ди Велетриде жеңімпаз атанды; сонымен қатар "Sicilia bedda" әнімен Сицилия әндер фестивалінде жеңіске жетті. Ол Паоло Бацильеримен бірге Ресейге гастрольдік сапарға шықты, одан Италияға "Kira" және "Подмосковные вечера" ("Мәскеудегі түнгі сағаттар") әндерін әкелді, оларды Карло Лофредоның Рим Нью-Орлеанс джаз тобымен жазды. Сол жылы ол Антонелло Фалькидің режиссерлігімен RAI Ұлттық бағдарламасында (RAI 1 бағдарламасының алғысы) ойнады, онда шақырылған дизайнерлер, актрисалар және басқа да танымал әйелдер қазіргі заманғы ток-шоулардың алға басушылары болды. Сол жылы ол теледидарлық жарнамалық рубрикасы Carosello-ның екі сериясына қатысты. 1958 жылы ол Сан-Ремо фестиваліне оралды, онда "L'edera (жыр)" және "Amare un altro" әндерімен екінші және үшінші орындарды иеленді. Бірнеше айдан кейін ол "L'edera" әнімен Canzonissima-ның 1958 жылғы нұсқасында жеңіске жетті. 1959 жылы Барселона фестивалінде ("Binario" қойылымын ұсынған Клаудио Вилладан басымдық алып) және сол жылы Сан-Ремо фестивалінде "Adorami" әнімен сыншылар сыйлығын жеңіп алды. Ол Серджио Брунимен бірге "Vieneme 'nzuonno" әнімен Неаполь фестивалінде үшінші орын алды.
1960-1980 жылдар
1960 жылы ол Сан-Ремо фестиваліне оралып, Тонина Торриеллимен бірге «Colpevole» әнін орындады, нәтижесінде төртінші орынды иеленді, ал «Perdoniamoci» әні финалға өтпеді. Осы кезеңнен бастап, рок-н-ролл мен бит музыкасының өркендеуі және Пиццидің дәстүрлі мелодиялық үнінің арасындағы қарама-қайшылық оны жазба компанияларының назарынан тыс қалдырды. Италияда бұрынғы онжылдықтардағыдай сәттілікке қол жеткізе алмаса да, әнші RCA Italiana жаңа лейблінің қолдауымен «ностальгиялық жаңғыру» және «фольклорлық» музыка бағытында Италияда да, халықаралық аренада да өзінің орнын қалыптастыра алды. Ол әртүрлі аймақтық тілдерде әндер жазып, көптеген теле- және радиохабарларда қонақ ретінде жиі қатысты. Ол Акапулькода Фред Бускальоньоға құрмет көрсетіп, түнгі клуб ашты, ол трагикалық жағдайда ерте қайтыс болған еді. Клубқа Франк Синатра, Сэмми Дэвис-младший, Курд Юргенс және Катерина Валенте сияқты танымал тұлғалар да келгені хабарланды. 1961 жылдың маусымында ол Giugno della Canzone Napoletana фестиваліне қатысты. 1962 жылы «Un mondo per noi» әнімен алғашқы Cantagiro байқауында өнер көрсетті, бірақ финалға өте алмады. Сол жылы ол Австралияға три онжылдыққа созылған табысты гастрольдік турдың алғашқысын бастады, сонымен қатар жергілікті телеарнада да пайда болды. 1964 жылы «Abbronziamoci insieme» әнімен Un disco per l'estate байқауының бірінші шығарылымына қатысты, бірақ финалға жолдама алмады. Сол жылы Антонелло Фалькинің режиссерлігімен және Quartetto Cetra ұйымдастыруымен өткен «Biblioteca di Studio Uno» телешоуында «Үш мушкетер» романының пародиалық нұсқасында Австрия королевасы Анна рөлін ойнады, ал Клаудио Вилла Людовик XIII рөлінде болды. Содан кейін ол Ливия үкіметінен беделді Grande Cervo d'Oro сыйлығын алды және 1965 жылы Виченца провинциясындағы Сандриго фестивалінде «Ti, te se timido» венециялық әнімен жеңіске жетті. Сол жылы ол актриса ретінде жұмысын жалғастырды: Альберто Латтуаданың режиссерлігімен Макиавеллидің «Мандраке» пьесасының киноадаптациясында Тото, Ромоло Валли, Розанна Шьяффино және Филипп Лероймен бірге Сострата рөлін ойнады. 1968 жылы Америка Құрама Штаттарында тағы бір табысты гастрольдік тур өтті, оның аясында ол Франк Синатра, Элла Фицджеральд, Перри Комо және Розмари Клунимен бірге өнер көрсетті. 1970 жылы ол Scritte per me альбомын жазды, онда сол кезеңнің ең танымал итальяндық авторлары мен композиторларының, яғни Пино Кальви, Карло Донида, Бруно Паллеси, Лео Киоссо, Карло Альберто Росси, жазушы Леонида Репачи, сондай-ақ тележүргізушілер Пиппо Баудо және Паоло Лимитидің он екі композициясы енді. Альбом оның Équipe жаңа жазба компаниясына өтуін белгіледі. 1972 жылы Con tanta nostalgia альбомы Дискографиялық сыншылар сыйлығын жеңіп алды, ол сол кезде өте құнды сыйлық саналды. 1978 жылы ол өзінің соңғы фильміне түсті: Маурицио Костанцоның режиссерлік еткен жалғыз фильмі – Melodrammore. 1981 жылы Джанни Равера оны Сан-Ремо фестивалін ұйымдастыруға шақырды, ол Клаудио Чечетто және Элеонора Валлонемен бірге төрағалық етті; Пицци фестивальдің бірінші шығарылымының отызыншы жылдығында шараның ресми «құдайым анасы» атанды. 1986 жылдан 1990 жылға дейін Карла Бони, Джино Латилла және Джорджио Консолинимен бірге Quelli di Sanremo («Сан-Ремолықтар») тобын құрды, олармен бірге көптеген шараларда өнер көрсетті. 1986-1987 жылдарғы телесезон ішінде ол жергілікті миландық телеарнада L'allegro giovedì бағдарламасын жүргізді, оның тақырыптық әні «Un giorno all'italiana» болды. 1988 жылдан 1992 жылға дейін ол Романья аймақтық телеарнасы арқылы таратылған Romagna mia атты тағы бір жергілікті телешоудың жүргізушісі болды. 1989 жылы ол C'era una volta il Festival фестиваліне «Grazie dei fiori» әнімен қатысты, онда финалға өтпесе де, комиссия марапаттаған тақтасымен «Сан-Ремо фестивалінің алғашқы 40 жылындағы ең әдемі ән» деп танылды.
Жеке өмір
1940 жылы 24 қыркүйекте ол Гвидо Пиззиге тұрмысқа шықты, ол жас құрылысшы еді, бірақ олардың тегі бір болғанымен, туыс емес еді. Тойдан кейін бірнеше күн өткен соң күйеуі әскерге қайта шақырылып, олар ажырасып кетті. 1957 жылы ол Акапулькода гитарист Карло Портиге құпия түрде үйленді, бірақ бірнеше айдан кейін олар тарасып кетті.
Өлім
2011 жылдың 12 наурызында таңертең Пицци 91 жасында Миланның Сеграте қаласындағы Капитанио зейнеткерлер үйінде, операциядан кейін жатқанда қайтыс болды. 2011 жылдың 16 наурызында оның күлі Сант-Агата Болоньезе зиратындағы отбасылық қабір-мақбарасында жерленді, онда оның ата-анасының мәйіті жатыр.