Кіріспе
1980-1990 жылдардағы танымал компьютерлік хабарландыру тақтасын қызметке қою бағдарламалық қамтамасыз етуі. "Нан тақтасы жүйесі" (TBBS) – 1983 жылы Филип Л. Беккер жазған, көп желілі MS DOS негізіндегі коммерциялық хабарландыру тақтасы жүйесінің бағдарламалық пакеті. Беккер бұл бағдарламаны бастапқыда Вард Кристенсен жасаған BBS бағдарламасын жоғары бағалаған достарымен покер ойнаған кезде ойлап тапты. Беккер өзі одан да жақсырақ жасай алатынын айтты және 1984 жылы TBBS сатудан түскен табысқа сүйене отырып, eSoft, Inc. компаниясын құрды.
The Bread Board System (TBBS) is a multiline MS DOS based commercial bulletin board system software package written in 1983 by Philip L. Becker. He originally created the software as the result of a poker game with friends that were praising the BBS software created by Ward Christensen. Becker said he could do better and founded eSoft, Inc. in 1984 based on the strength of TBBS sales.
Тарих
TBBS – бұл «The Bread Board System» деген сөздің аббревиатурасы, бірақ бұл түсіндірме құжаттамада жасырылған болатын. Бұл ерекшелік сол жерде танылды, себебі «BBS» әдетте «Bulletin Board System» дегенді білдіретін. Атау таңдалған себебі, ол электроникадағы «брэдборд» (кез келген схеманың негізін құруға болатын) арасындағы ұқсастықты көрсетеді. TBBS 1983 жылы бір жолды хабарландыру тақтасы жүйесі (BBS) ретінде басталып, бастапқыда RadioShack TRS 80 машиналары үшін жазылған, кейіннен IBM PC компьютерлеріне ауыстырылды. Оның артықшылығы – жүйе операторы оны толыққанды өзгерте алатындығы, сондықтан екі TBBS жүйесінің де бірдей болуы мүмкін емес. Сол кездегі басқа BBS пакеттерінің мәзір құрылымы қатаң түрде кодталған болатын. Уақыт өте келе Фил TBBS бағдарламасын DOS жүйесінде жұмыс істейтін IBM компьютерлері үшін ассемблер тілінде толыққанды қайта жазды. 1988 жылы ол TBBS жүйесіне бірнеше пайдаланушының бір уақытта қосылуына мүмкіндік беретін көп тапсырмалы ядроны қосты. Басқа BBS бағдарламалық жасақтамалары бірнеше пайдаланушының бір уақытта қол жеткізуіне тек LAN жүйелерінде бағдарламалық жасақтаманы іске қосу арқылы, әр модемге бір толық машинаны бөлу арқылы немесе Quarterdeck-тің DESQview сияқты көп тапсырмалы бағдарламалық жасақтамасы арқылы ғана мүмкіндік беретін. TBBS бір машинада бірнеше желіні іске қосуға қол жеткізді. Екі желіні іске қосуды қалағандар үшін қосымша жабдық қажет болмады – тек COM1 және COM2 порттарын пайдалану жеткілікті. Көп желіні іске қосуды қалағандар үшін Digiboard компаниясының көп портты тізбектік тақталары қолданылды, олар бір машинаға 96-ға дейін модемді қосуға мүмкіндік берді. 1996 жылы TBBS өнімділігінің ең жоғары нүктесінде, ол кез келген бәсекелес BBS өніміне қарағанда аз аппараттық ресурстармен толық жылдамдықпен бір уақытта көптеген пайдаланушыларды қолдай алды. Microsoft сияқты көптеген бағдарламалық компаниялар және бүкіл әлемдегі компьютерлік жабдық компаниялары 1990-жылдардың ортасында интернет желісі мен FTP сайттары тікелей қосылуды қажет етпейтіндей болғанша, TBBS-ке онлайн техникалық қолдау және файлдарды жүктеу қызметтері үшін сенеді.
Опция модульдері
Қосымша модульдер TBBS мүмкіндіктерін ішкі кеңейту үшін қолданылды. TDBS (The Data Base System) – dBase3 үйлесімді компиляцияланған тіл, ол TBBS ортасынан пакеттік файлдар (немесе құлап жатқан файлдар) арқылы шығудың қажеті болмай, көп желілі қосымшалар мен ойындарды құруды қолдайды, бұл оны бәсекелестерінен тұрақтырақ етеді. TIMS (The Integrated Mail System) FidoNet технологиясымен өзара әрекеттесуге мүмкіндік беру үшін шығарылды. QSO пайдаланушыларға танымал QWK хабарлама форматын офлайн поштаны оқуға мүмкіндік беру үшін шығарылды. SYSOM TBBS жүйесін құлатпай, файлдар мен пайдаланушы тіркелгілері мен мәзір белгілерін нақты уақыт режимінде басқаруға мүмкіндік берді. Interchange TBBS жүйесіне басқа қызметтерге қоңырау шалу үшін шығыс модем желілерін алуға мүмкіндік берді, соның арқасында бірнеше BBS жүйелерін біріктіруге болады. TIGER (The Internet Gateway and E Mail Router) – UUCP арқылы TBBS-ке Интернет электрондық поштасы мен Usenet жаңалық топтарын қосуды жеңілдететін опциялық модуль. TIGER бастапқыда Boardwatch журналының редакторы Джек Рикард PIMP (Personal Internet Mail Processor) деген атпен әзірлеп, сатты. eSoft компаниясы өнімді сатып алып, 1995 жылдың мамырында қайта атады. UltraChat – бәсекелестік өнімдерден танымал чат жүйелерін эмуляциялау үшін әдепкі конфигурацияларды қамтитын икемді чат модулі және әдепкі чат мүмкіндігіне қосымша балама ретінде шығарылды. Барлығын қосқанда, TBBS және оның опциялық модульдері басқа BBS авторларының арманынан асып, өнімділік және сенімділік жағынан жоғары болды. TBBS авторының өзі күтпеген күшке ие болды. Мысалы, 1988 жылы Оңтүстік Калифорния университеті 16 желілік BBS жүйесіне TBBS орнатты, оны USC денсаулық сақтау жүйесінің компьютерлік қолдау директоры Сьюзан Биддлкомб басқарды. Компьютер оның кеңсесінен шалқары орналасқандықтан, ең кішкентай өзгеріс жасау үшін де компьютерлік орталыққа бару қажет болды. Оның шешімі – ішкі мәзір және интерфейс жүйесін толығымен жою, стандартты мәзір орналасуын жасау және TDBS модулін пайдаланып мәзірлерді "ұшып" құру болды. Ол мәзірдегі өзгерістерді немесе қосымшаларды дерекқорға енгізіп, мәзірлерді қашықтан қайта құрастыратын. Күнделікті қайта жүктеуден кейін өзгерістер автоматты түрде күшіне енеді, компьютер бөлмесіне бару қажеттігі туындамайды. Қосымша пайдасы – тіркелу немесе кіру кезінде динамикалық мазмұн: пайдаланушы жеке ақпарат, қалаулар немесе қызықтыртатын кіші тақталар сияқты кез келген ақпаратты енгізе немесе өзгерте алады, бұл ақпарат дерекқорға енгізіліп, пайдаланушыға ұсынылатын мәзір жүйесін динамикалық түрде бейімдейді, екі пайдаланушы да бірдей ақпаратты көре бермейді. Бұл дегеніміз, пайдаланушылар көретін барлық интерфейс шын мәнінде TDBS-де жұмыс істейтін қосымша, ал негізгі бағдарлама көп тапсырмалы ретінде ғана жұмыс істейді. Дәл осындай тұжырым бүгінде World Wide Web-те дерекқормен басқарылатын мазмұн ретінде кеңінен қолданылады, бұл оның ең қуатты мүмкіндіктерінің бірі. E Soft бұл мәзір жүйесін құру әдісін жарияламады және пайдаланушыларға осы озық іске асырудың күшін өзіне қалдырды.
IPAD
1993 жылы Фил Бекер Интернетке коммерциялық көші-қонның жақындағанын көріп, IPAD (Интернет протоколы адаптері) жобасымен жұмыс істей бастады. Ол бастапқыда TBBS-ке екі бағытты telnet қолжеткізуді қамтамасыз ететін кіріктірілген аппараттық-бағдарламалық кешен ретінде жобаланды. Сондай-ақ, IPAD құрылғысын тікелей шлюз ретінде пайдаланатын телефон желілері арқылы TBBS пайдаланушылары үшін басқа да қызметтерді (RAS, DNS, FTP және т.б.) ұсынды. Бұл көптеген IPAD иелеріне Интернет-провайдерлерге (ISP) айналуға оңай мүмкіндік берді, себебі Интернеттің өсуіне байланысты BBS пайдалану жалпы алғанда төмендеді. IPAD коммерциялық TBBS операторларының арасында өте танымал болды. Алайда, ол өте қымбат болды және бұрыннан TBBS-ке мыңдаған доллар инвестициялаған, сондай-ақ тегін жүйелерде пайда табу мүмкіндігі жоқ көптеген хобби TBBS жүйелік администраторлары үшін қол жетімсіз болды.
Салдары
eSoft және TBBS интернет нарығына қадам басқанда әрқайсы өз жолымен кетті. 1997 жылы TBBS-тің жаңа әзірлемелері тоқтатылды, ал 1999 жылдың соңына дейін TBBS және оған қосымша өнімдерге техникалық қолдау көрсету ресми түрде аяқталды. TBBS-тің жаңа сатулары 2003 жылға дейін TDBS тілімен жасалған вертикальді қолданбалардың құрамында жалғасты. TBBS жақында ғана TBBS.org сайтындағы пайдаланушылар қолдау форумы арқылы қолдау көрсетілді. IPAD қазіргі таңда IPAD Owners Association, Inc. ұйымымен әзірленуде және қолдау көрсетілуде. eSoft компаниясы Колорадо штатының Брумфилд қаласында орналасқан.