Кіріспе

Плазманың бағытталған ағынын тудыратын құрылғы

Плазмалық ұсқын (плазмалық доға, плазмалық тапанша, плазмалық кескіш немесе плазматрон деп те аталады) – плазманың бағытталған ағынын тудыратын құрылғы. Плазмалық ағын плазмалық кесу, плазмалық доғалық дәнекерлеу, плазмалық сырлау және қалдықтарды жою үшін плазмалық газдандыру сияқты қолданыстарда қолданылуы мүмкін.

Түрлері

Термиялық плазмалар плазмалық шамдарда тұрақты ток (DC), айнымалы ток (AC), радиожиілік (RF) және басқа да разрядтар арқылы жасалады. DC шамдары ең көп қолданылатын және зерттелген түрлері болып табылады, себебі AC шамдарымен салыстырғанда: "жыпылықтану мен шудың азайтылуы, тұрақты жұмыс, жақсы басқару, кемінде екі электрод, электродтардың аз тозуы, сәл төменгі отқа төзімді материалдың тозуы және қуатты аз жұмсау" байқалады.

Алынған және берілмеген

DC шамдарының екі түрі бар: ауыстырылмаған және ауыстырылатын. Ауыстырылмаған DC шамдарында электродтар шамның корпусының ішінде орналасады (сонда доға пайда болады). Ал ауыстырылатын шамда бір электрод сыртында болады (әдетте, өңделетін өткізгіш материал), бұл доғаның шамнан тыс, үлкен қашықтықта пайда болуына мүмкіндік береді. Ауыстырылатын DC шамдарының артықшылығы – плазмалық доға сумен салқындатылатын корпустың сыртында қалыптасады, бұл жылудың жоғалуын қамтамасыз етеді, ал ауыстырылмаған шамдарда электрлік-жылу тиімділігі 50%-ға дейін төмендеуі мүмкін, бірақ ыстық суды да пайдалануға болады.

Жылу плазмалы тұрақты ток шамдары, өткізбейтін доға, ыстық катод

Түздік токпен жұмыс істейтін плазмалық шамында электр доғасы электродтар арасында пайда болады (олар мыс, вольфрам, графит, күміс және т.б. материалдардан жасалуы мүмкін), ал термиялық плазма тасымалдаушы/жұмыс істейтін газдың үздіксіз берілуінен түзіледі, ол плазмалық ағын/жалын түрінде сыртқа шығады (қолданыстағы суретте көрсетілгендей). Түздік токпен жұмыс істейтін плазмалық шамдарда тасымалдаушы газ мысалы, оттегі, азот, аргон, гелий, ауа немесе сутегі болуы мүмкін; шындығында, доғаны тұрақтандырудың алғашқы зерттеулерінде су айналысын қолдану тәжірибесі болған. Жалпы алғанда, электрод материалдары мен тасымалдаушы газдар электродтың тым көп тозуына немесе тотығуына (және өңделетін материалдардың ластануына) жол бермей, жеткілікті қуатты және жұмыс істеу мүмкіндігін сақтап, нақты сәйкес келуі керек. Сонымен қатар, егер доға тогы жеткілікті түрде арттырылса, тасымалдаушы газдың ағыны артығырақ плазмалық ағынды жасау үшін көтерілуі мүмкін; және керісінше. Нағыз плазмалық шамның плазмалық жалыны көбінесе бірнеше дюймге жетеді; оны фантастикалық ұзақ қашықтықтағы плазмалық қарулардан ажырату қажет.