Кіріспе
Индонезияның 10-шы және 12-ші вице-президенті Мұхаммед Юсуф Калла (; 15 мамыр 1942 жылы туған), көбінесе JK деп аталады, индонезиялық саясаткер және кәсіпкер. Ол Индонезия тарихында екі рет, бірінен соң бірі емес (2004–2009 және 2014–2019) вице-президент қызметін атқарған жалғыз вице-президент. 2009 жылғы президенттік сайлауда «Голкар» партиясынан президенттікке үміткер ретінде сәтті болмады. 2014 жылғы президенттік сайлауда Жоко Видодомен бірге сайлауға түсуге ниет білдіргенге дейін, 2012 жылғы сауалнамада оның үміткерлердің арасындағы халыққа танымалдылығы алғашқы үштікке кірген және өз партиясының үміткері Абуризал Бакриден жоғары болды. 2009 жылдан бері Калла Индонезия Қызыл Крест қоғамының төрағасы болып табылады.
Muhammad Jusuf Kalla (; born 15 May 1942), commonly referred to by his initials JK, is an Indonesian politician and businessman who served as the 10th and 12th vice president of Indonesia, the only vice president in Indonesian history to serve two non consecutive terms in office (2004–2009 and 2014–2019). He was unsuccessful as Golkar's presidential nominee in the 2009 presidential election. Before Kalla declared himself as the running mate for Joko Widodo in the 2014 presidential election, a 2012 poll placed his popularity among likely voters in the top three contenders for the presidency and ahead of his own party's nominee Aburizal Bakrie. Since 2009 Kalla serves as the chairman of the Indonesian Red Cross Society.
Ерте өмір
Калла 1942 жылы 15 мамырда қазіргі Оңтүстік Сулавесиде орналасқан Ватампоне қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы – жергілікті кәсіпкер Хаджи Калла және Бугис жібегін сатумен айналысқан Атира. Ол 10 баланың екіншісі еді. Мектепті бітіргеннен кейін Калла Макассардағы Хасануддин университетіне оқуға түсті. Университетте ол Индонезия студенттік іс-қимыл фронтында (KAMI) белсенділік танытты. Бұл студенттік ұйым генерал Сухартоны президент Сукарнодан билікті алуға қолдау көрсетті. Калла KAMI-дің Оңтүстік Сулавеси бөлімшесінің төрағасы болып сайланды. "Қиянат актісі" фильмінде Калла Панкасила жастарын мақтап, оларды зорлық-зомбылық жасауға ынталандырады.
Халықтың консультативтік ассамблеясының мүшесі
Калла 1987 жылы белсенді саясатқа оралды, ол Оңтүстік Сулавеси облысынан Халық кеңесіне (МПР) депутат ретінде тағайындалды. Ол 1992, 1997 және 1999 жылдары МПР-ге қайта тағайындалды.
Вахид пен Мегавати президенті
1999 жылы Кяи Хажи Абдурахман Вахид (көбінесе Гас Дур деп аталады) МПР президенті болып сайланғанда, Калла үкімет құрамына енді және өнеркәсіп және сауда министрі болды. Ол министр болып алты ай жұмыс істеген соң, 2000 жылдың сәуір айында Вахид оны Мемлекеттік кәсіпорындар министрімен бірге қызметтен шеттетуге мәжбүр болды. Вахид Калла мен министр Лаксамананы сыбайлас жемқорлыққа қатысқан деп айыптады, бірақ бұл айыптаманы растайтын ешқандай дәлел ұсынбады, ал Калла бұл айыптамаларды жоққа шығарды. 2001 жылдың шілдесінде МПР-дің арнайы сессиясында президент Гас Дур қызметтен босатылды. Вице-президент Мегавати Сукарнопутри президенттік міндетті өз мойнына алып, Калланы үкімет құрамына кіргізіп, Халық әл-ауқатын үйлестіру министрі лауазымына тағайындады. Бұл оның міндеттеріне кірмесе де, Калла өзінің туған жері Сулавеси аралындағы Посодағы дінаралық қақтығысты шешуге көмектесті. Калла 2001 жылдың 20 желтоқсанында Малино II келісіміне қол қойылып, үш жылға созылған қақтығыс аяқталуына ықпал етті. Екі айдан кейін Калла Сулавесидегі тағы бір қақтығысты шешуге көмектесті. 2002 жылдың 12 ақпанында Калла, Саясат және қоғам жөніндегі үйлестіруші министр Сусило Бамбанг Юдхойономен бірлесіп, екінші Малино декларациясы арқылы Амбон мен Молукка аралдарындағы ұқсас қақтығысты шешуге қол жеткізді.
Вице-президенттікке дейінгі жол
Қазір Сулавесидегі бейбітшілік процесіне көмектескені үшін танымал болған Калла 2004 жылғы президенттік сайлауда өзін үміткер ретінде ұсынуды қарастырды. 2003 жылдың тамызында ол өзінің үміткерлігін жариялады және президенттікке Голкар үміткерін анықтайтын 2004 жылғы Голкар конвенциясына қатысушы ретінде тіркелді. Алайда, айлар өте келе Калла көбінесе вице-президенттікке үміткер ретінде қарастырыла бастады. Ол жавалық президенттік үміткермен одақтас болады деп күтілді, ал оның жавалық емес шығуы жавалық емес дауыстарды тартуға мүмкіндік береді, оларды жавалық үміткерге алу қиын болар еді. Голкардың ұлттық съезіне бірнеше күн қалғанда, Калла Голкардың тізімі бойынша сайлауға қатысудан бас тартуға шешім қабылдады. Оның орнына, ол Демократиялық партияның (ДП) Юдхойонодан оның ізбасары болу туралы ұсынысын қабылдады. Бұл екі үміткерге "Жарқын ай" партиясы (PBB), Индонезияның Әділет және Бірлік партиясы (PKPI) және Реформа жұлдызы партиясы (PBR) да қолдау көрсетті. 2004 жылдың 5 шілдесінде президенттік сайлау өтті. Юдхойоно мен Калла 33% дауыспен жеңіске жетті, бірақ президенттікке және вице-президенттікке сайлану үшін 50% дауыс қажет болғандықтан, екінші тур қажет болды. Юдхойоно мен Мегавати сол жылдың соңында өткен сайлаудың екінші турында күш сынасты. Екінші турда Юдхойоно Мегаватиден күшті қарсылыққа тап болды, ол өзінің Индонезиялық Демократиялық Күрес Партиясымен (PDI P) бірге Голкар, Біріккен Даму Партиясы, Гүлденген Бейбітшілік Партиясы (PDS) және Индонезиялық Ұлттық Партиясы (PNI) құрамында ұлттық коалиция құрды. Юдхойоно басқа партиялардан саяси қолдауды нығайтқанда, Калла Голкардан қолдау сұрады. Фәһми Идрис басшылығымен және партиялық шешімдерді ескермей, Голкардағы Калланы қолдайтын топтар Калла мен Юдхойононы қолдайтындарын мәлімдеді. 2004 жылдың 20 қыркүйегінде Юдхойоно мен Калла 60,1% дауыспен екінші турда жеңіске жетті.
Бірінші вице-президенттік мерзім
Президент сайлауында үлкен артықшылықпен жеңіске жеткенімен, Юдхойоно Халық өкілді кеңесінде (ДПР) әлсіз болды. ПД және оның барлық коалициялық серіктестері Голкар мен ПДИ-П партияларының заңнамалық күшіне қарсы тұруға әлі де жеткіліксіз болды, олар енді оппозиция рөлін ойнауға ниетті еді. 2004 жылдың желтоқсанында өтетін Ұлттық конгресске байланысты, Юдхойоно мен Калла бастапқыда ДПР төрағасы Агунг Лаксононы Голкар төрағасы болуына қолдаған еді. Агунг Акбарға қарсы тұруға жеткіліксіз деп танылғаннан кейін, Юдхойоно мен Калла Сурья Палохты қолдады. Соңында, Палохтың да Акбарға қарсы тұруға күші жетпейтіні анық болғанда, Юдхойоно Калланың Голкар төрағалығына қатысуына жасыл жарық берді. 2004 жылдың 19 желтоқсанында Калла Голкардың жаңа төрағасы болып сайланды. Калланың жеңісі Юдхойоно үшін қиын жағдай тудырды. Бұл Юдхойоноға заңдарды қабылдауға мүмкіндік бергенімен, Калланың жаңа лауазымы оны бір жағынан Юдхойонодан да күшті етті. Бағыныстылықтың алғашқы белгісі Үнді мұхитындағы цунами кезінде байқалды, онда Калла өз бастамасымен министрлерді жинап, Ачехті қайта жаңғырту жұмыстарын бастауға бұйрық беретін вице-президенттік жарлыққа қол қойды. Вице-президенттік жарлықтың заңдылығы күмәнді болды, бірақ Юдхойоно Каллаға осы іс жөнінде нұсқау бергенін мәлімдеді. Екінші белгі 2005 жылдың қыркүйек айында Юдхойононың жылдық Біріккен Ұлттар Ұйымының саммитіне қатысу үшін Нью-Йоркқа барған кезде болды. Юдхойоно Каллаға Джакартадағы мәселелерді басқаруды тапсырғанмен, ол үйдегі жағдайды бақылауға тырысқандай көрінді. Юдхойоно Нью-Йорктен видеоконференция арқылы министрлерден есептер алды. Сыншылар мұндай әрекет Юдхойононың сенімсіздігін білдіретінін айтты. Бұл пікір Калланың тек бір видеоконференцияға қатысып, қалған уақытын Голкар мәселелерімен айналысуға жұмсаған кезде күш алды. Жағдай біраз уақытқа толып тұрды, әсіресе Голкар үкіметте тағы бір лауазым алғаннан кейін, бірақ бәсекелестік туралы әңгімелер 2006 жылдың қазанында Юдхойононың реформалар бағдарламасын ұйымдастыру жөніндегі Президенттік жұмыс тобын (UKP3R) құрған кезде қайтадан пайда болды. Сыншылар бұл топты құру Юдхойононың Калланы үкіметтен шеттету әрекеті ме деп күмәнданды. Юдхойоно UKP3R жұмысын бақылауда Калланың көмегіне жүгінетінін мәлімдеді.
2014 жылғы президенттік сайлауға үміткер болуы мүмкін
Калла 2014 жылғы президенттік жарыста Голкар партиясының мүмкін кандидаттарының бірі ретінде жиі айтылды. 2009 жылы Калла Индонезия президенттік сайлауына бұрынғы Қарулы күштер Бас штабының бастығы Вирантомен бірге түсті, нәтижесінде 12,4% дауыспен үшінші орынға ие болды. 2012 жылдың 3 ақпанында Риау провинциясында Индонезия Қызыл Крестінің жаңа штаб-пәтерінің ашылуында Калла, егер жеткілікті халық қолдауы болса, 2014 жылғы президенттік сайлауға қатысуға дайын екенін мәлімдеді. 2012 жылдың 29 маусымында Богор қаласында өткен Голкар партиясының Ұлттық жетекшілер кеңесінде Бакри 2014 жылғы президенттік сайлауға партияның ресми кандидат деп жарияланды. Алайда, Индонезиядағы өзгермелі саяси жағдайда 2014 жылғы президенттік сайлауға дайындық кезеңінде жағдайдың өзгеруі күтілуде. 2012 жылдың соңында Юсуф Калла Голкар партиясынан шығып, Индонезиялық Демократиялық партиясы (PDI P) ұйымдастырған сайлауға қатысуға дайын екенін айтты, онда бұрынғы президент Мегавати президенттікке кандидат болып, ол вице-президенттікке түседі. "Егер мен Голкар партиясын ұсынбасам, онда менің қарсылығым жоқ. Саясатта бәрі мүмкін", - деді Калла.
Жокоуидің кандидатурасына кандидат
Индонезияның Демократиялық күресі партиясының (PDIP) президенттікке үміткері Джоко Видодо 2014 жылғы 19 мамырда Джакартадағы Гедунг-Джуанда Юсуф Калланы вице-президенттікке өтініш беруші деп жариялады.
Екінші вице-президенттік мерзім
Вице-президенттігінің екінші мерзімінде Калла көршілес Малайзия мен Сингапурды Индонезияның орман өрттерінен туындаған қайта-қайта тұманға байланысты алаңдаушылықтарын білдіргені үшін сынады. 2015 жылдың наурыз айында ол: «11 ай бойы олар Индонезиядан таза ауамен ләззаттанды, бізге ешқандай алғыс айтпады. Бір ай бойы тұманнан зардап шекті, сосын ашуланды». 2015 жылдың қыркүйегінде Оңтүстік-Шығыс Азиядағы тұман дағдарысы кезінде Калла ұқсас ұстанымды қайталады, сонымен қатар Индонезиядан «неге кешірім сұрауы керек?» деген сұрақ қойды. Сондай-ақ, Калланың 2005-2007 жылдар аралығында вице-президенттігінің бірінші мерзімінде де осындай пікірлер айтқандығы белгілі болды. Каллаға жауап ретінде түсіндірілген Сингапур Сыртқы істер министрі К. Шанмугам «Индонезияның кейбір аймақтарындағы PSI деңгейі шамамен 2000-ға жетеді» екенін атап өтіп, «Индонезияның жоғары лауазымды тұлғалары өз халқына немесе біздің халқымызға ешқандай назар бөлмей, қандай да ұятсыздық немесе жауапкершілік сезімі болмайтындықтарына» көңіл көшірді. Индонезияның Метеорология, климат және геофизика агенттігінің ластану индексі 350-ден жоғары мәндерді «қауіпті» деп жариялаған кезде, 2015 жылдың 22 қыркүйегінде Орталық Калимантанның Палангарая қаласындағы индекс 1986-ға жеткені хабарланды. Кейін қыркүйек айында Калла Индонезияның «ашық» екенін мәлімдеп, «Сингапур, егер көмектескіңіз келсе, келіңіздер. Әзірге көмек ұсыныстарыңызды қабылдамадық» деді. Қараша айында Калла Индонезия ормандарының жойылуы «тек біздің проблемамыз емес» екенін, «шетелдіктердің» де кінәсі бар екенін айтты. Ол шетелдік компанияларды сынап: «Сіздер [Индонезия өнімдерін] алып, 5 доллар төлейсіздер, оны осында әкеліп, 100 долларға сатасыздар. Индонезиялық компаниялар 5 доллар ғана алады – сіз төлеуіңіз керек, әйтпесе біз барлық ағаштарды кесіп тастаймыз, сонда әлем ыстықты сезінеді. Әлемнің мұның бәріне төлеуі керек. Индонезияны әрдайым кінәламаңыз». Ол сондай-ақ Сингапур мен Малайзияның Индонезияға «Суматра мен Калимантаннан келген таза ауа» үшін алғыс айтпағанын, сондықтан Индонезияның орман өрттерінен туындаған тұман үшін кешірім сұрауының қажеті жоқ екенін қайталады. 2016 жылдың ақпанында Калла БҰҰ Даму бағдарламасына Индонезияда ЛГБТ (лесбиян, гей, бисексуал және трансгендер) қоғамдық бағдарламасын қаржыландыруға немесе іске асыруға тыйым салды. Калла бұрын Индонезиядағы ЛГБТ-нақылдарын сынаған болатын, оны сол кезде әлеуметтік құндылықтардан ауытқу деп есептеген. 2016 жылдың сәуірінде Калла Сингапурдың Индонезиямен экстрадиция келісіміне «қол қоюға ешқашан құштар емес» екенін сынады, әйтсе де Сингапур «индонезиялық қашқындардың ең көп саны қашқан елі» болып саналады. Сингапур Сыртқы істер министрлігі 2007 жылы Индонезия мен Сингапур арасында экстрадиция және қорғаныс ынтымақтастығы туралы келісімге қол қойылғанын, Калла вице-президент болған кезде, бірақ келісім әлі Индонезия Өкілдер палатасының ратификациясын күтіп тұрғанын мәлімдеді. Индонезия палатасы 2013 жылы екіжақты келісімді «Индонезияға тиімсіз» деп қабылдамады, «экстрадиция және қорғаныс – екі бөлек мәселе» екенін айтты. 2018 жылдың желтоқсанында парламентте Қытайдың Шыңжаңдағы қайта тәрбиелеу лагерлері және ұйғыр мұсылман азшылығына қарсы адам құқықтары бұзылуы мәселесі көтерілді. Калла: «Біз басқа елдің ішкі істеріне араласпаймыз» деді.
Жеке өмір
Калла Муфида Миад Саадқа үйленген, оның Мючлиса, Мусуира, Имельда, Соличин және Чаерани есімді бес баласы бар. Оның сіңілі баласы – Мунафри Арифуддин, ол 2018 жылы Макассар қаласының әкімдігіне сайлауда биліктегі әкім Мохаммад Рамдан Поманто дисквалификациядан кейін бос бюллетеньге ұтылып қалды. 2020 жылы ол қайта сайлауда Помантоға жеңіліп қалды, ол 2019 жылдың мамыр айында әкімдік мерзімі бітіп қызметтен босатылған болатын. Вице-президенттік қызметтен кейін ол көптеген қоғамдық шараларға қатысты. 2009 жылдың 22 желтоқсанында ол Индонезия Қызыл Крестінің (Palang Merah Indonesia, PMI) төрағасы болып сайланды. Калла басшылығымен PMI ұлттық қан банкінің қорын ауылдағы ауруханалар мен табиғи апаттардың құрбандарына қан сұранысының артуына дайындық үшін арттыратынын айтты. Ол сонымен қатар YC8HYK шақыру таңбасымен радио әуесқойлардың жоғары деңгейлі лицензиясына ие.