Кіріспе

Америкалық инженер-механик және физик Сет Ллойд (2 тамыз 1960 жылы туған) – Массачусетс технология институтының механика және физика профессоры. Оның ғылыми зерттеулерінің бағыты – күрделі жүйелермен, әсіресе кванттық жүйелермен ақпараттың өзара әрекеттесуі. Ол кванттық есептеу, кванттық байланыс және кванттық биология салаларында маңызды жұмыстар жасады, оның ішінде алғашқы технологиялық тұрғыдан іске асырылатын кванттық компьютердің дизайнын ұсынды, кванттық аналогтық есептеудің мүмкіндігін көрсетті, Шеннонның шулы канал теоремасының кванттық аналогтарын дәлелдеді, сондай-ақ кванттық қателерді түзету және шуды азайту үшін жаңа әдістер әзірледі.

Өмірбаян

Ллойд 1960 жылғы 2 тамызда дүниеге келген. 1978 жылы Филипс академиясын бітіріп, 1982 жылы Гарвард колледжінде бакалавр дәрежесін алды. 1983 және 1984 жылдары Кембридж университетінен математикадан қадамы жоғары білімді және философия магистрі дәрежесін алды. Ллойд 1988 жылы Рокфеллер университетінен докторлық дәреже алды (ғылыми жетекшісі Хайнц Пейджес), «Қара тесіктер, Демондар және Когеренттіліктің жоғалуы: Күрделі жүйелер ақпаратты қалай алады және онымен не істейді» тақырыбында диссертация қорғағаннан кейін. 1988 жылдан 1991 жылға дейін Ллойд Калифорния технология институтының Жоғары Энергиялық Физика кафедрасында докторанттан кейінгі стажер болды, онда ол Мюррей Гелл-Маннмен бірге кванттық механикалық жүйелерге ақпаратты қолдану мәселелері бойынша жұмыс істеді. 1991 жылдан 1994 жылға дейін Лос-Аламос Ұлттық зертханасында докторанттан кейінгі стажер болып жұмыс істеді, онда кванттық есептеулер бойынша Сызықтық емес жүйелер орталығында жұмыс істеді. 1994 жылы МТИ-дің Механикалық инженерия факультетіне оқытушы болып орналасты. 1988 жылдан бастап Ллойд 30 жылдан астам Санта-Фе институтында сыртқы оқытушы болып жұмыс істеді. 2006 жылы жарық көрген «Ғаләмді бағдарламалау» атты кітабында Ллойд ғаламның өзінің бізді және бізді қоршаған әлемді шығаратын үлкен кванттық компьютер екенін, ол ғарыштық бағдарламаны іске асырады деп мәлімдейді. Ллойдтың сөзіне сүйенсек, физика заңдарын толық түсінгеннен кейін, біз кішкентай масштабтағы кванттық есептеулерді пайдаланып ғаламды толыққанды түсінуге қабілетті боламыз. Ллойдтың пікірінше, егер есептеу қуаты Мур заңына сәйкес өссе, онда 600 жыл ішінде бүкіл ғаламды компьютерде модельдеуге болады. Алайда, Ллойд шекті ғаламдағы жылдам экспоненциалды өсудің шектеулері бар екенін және Мур заңының шексіз сақталуының ықтималдығы өте төмен екенін көрсетеді. Ллойд МТИ-дегі Экстремалды кванттық ақпарат теориясы орталығын (xQIT) басқарады. Ол кванттық ақпарат ғылымының кең саласында көптеген маңызды үлес қосты. Оның ең көп сілтемеленген жұмыстарының ішінде цифрлық кванттық симуляторды алғаш ұсынған, кванттық метрологияның жалпы аясын құрған, үздіксіз айнымалылармен кванттық есептеуді алғаш зерттеген, кванттық қателерді болдырмау әдісі ретінде динамикалық ажырату, теңдеулерді шешуге және машиналық оқытуға арналған кванттық алгоритмдер, сондай-ақ биологиялық құбылыстардағы кванттық әсерлердің болу мүмкіндігі туралы зерттеулер, әсіресе фотосинтез, оның технологиялық тұрғыдан пайдалануға қатысты ынтымақтастығы бар. Clarivate мәліметінше, 2023 жылдың шілдесіне қарай оның 199 рецензияланған жарияланымы бар, олар 22 600-ден астам рет сілтемеленген, нәтижесінде h-индексі 61-ге жеткен.