Кіріспе

Канзас штатындағы округ, АҚШ

Ерте тарих

Мыңжылдықтар бойы Солтүстік Американың Ұлы жазықтары көшпелі жергілікті американдықтармен мекенделген. 16 ғасырдан 18 ғасырға дейін Франция Корольдігі Солтүстік Американың үлкен бөлігіне иелік етуді талап еткен. 1762 жылы, француз-үнді соғысынан кейін, Франция Фонтенбло шарты бойынша Жаңа Францияны Испанияға құпия түрде өткізді.

19 ғасыр

1802 жылы Испания жердің көп бөлігін Францияға қайтарды, бірақ шамамен 7500 шаршы мильге құқығын сақтап қалды. 1803 жылы қазіргі Канзас жерінің көп бөлігі АҚШ Франциядан 828 000 шаршы мильді құрайтын Луизиананы сатып алу аясында, акрға 2,83 центтен сатып алынды. 1854 жылы Канзас территориясы құрылды. Аллен округі – 1855 жылғы тамызда алғашқы аумақтық заң шығарушы орган құрған 33 округтің бірі, Канзас 1861 жылы штат мәртебесіне ие болғанға дейін алты жыл қалғанда. Ол Огайо штатынан АҚШ сенаторы болған Уильям Алленнің құрметіне аталған. Оның құрылған жылы Чарльз Пассмор мұрагерлік сот судьясы болып тағайындалды; Б. В. Коуден және Барнетт Оуэн округтік комиссарлар, ал Уильям Годфри шериф болып тағайындалды. Тағайындаулар 1857 жылғы жалпы сайлауға дейін уақытша болды. Осылайша округ ұйымдастырылды. Ричард Дж. Фукуа және оның отбасы 1855 жылдың қаңтарында Неошо өзенінің аңғарына келген округтегі алғашқы ақ түсті қоныс тебушілер саналады. Фукуа көршілес үнді тайпаларымен сауда жасау үшін пост құрды, ол Sac және Fox үндістерінің арасында өте танымал болды. Б. В. Коуден мен Х. Д. Парсонс сол жылдың наурыз айында келді және Неошо өзенінің аңғарында, Елм-Крик сағасының жанында жерді таңдады. Келесі қоныс Дейр-Крик аузында (аудандағы елендердің көптігі үшін осылай аталған) майор Джеймс Парсонс және оның екі ұлы Джесси мен Джеймс, сондай-ақ Мистер Дункан құрды. 1855 жылдың көктемі мен жазында халық саны тез өсті, оның көп бөлігі Неошо өзенінің бойында немесе жанында орналасқан. Алғашқы қоныс тебушілердің көпшілігі құлдықты жақтады, бірақ округке көптеген құлдар әкелінді. Құлдыққа қарсы тұрғындар құлдықты жақтаған көршілеріне деген наразылықтарын білдірді, сондықтан округтегі құлдар босатылды немесе өздерінің иелерімен бірге Канзаста басқа жерге көшірілді. 1856 жылдың жазы мен күзінде иммиграция жалғасты, бірақ саны азайды. Алғашқы қала және округ орталығы Кофачике болды. 1855 жылдың көктемінде құлдықты жақтаған қоныс тебушілер Форт Скотттан қаланы Неошо өзенінің шығысында және Елм-Крик сағасынан оңтүстікке қарай төбелі аймақта салған. Аумақтық заң шығарушы орган 1855 жылдың шілдесінде Кофачике қалалық қауымдастығын құру туралы акт қабылдады. Ол екі жылға жуық уақыт бойы Аллен округінің жалғыз қаласы болды және өте табысты болды; бірақ 1857 жылы басқа қалалар салынды және Кофачике бірден құлдырауға бет бұрды. Құлдыраудың себептерінің бірі – қолжетімділік, екіншісі – жақсы құдық суының болмауы. Қаланың құлдырауына себеп болған тағы бір фактор – құлдықты жақтаған және оған қарсы болған қоныс тебушілер арасындағы шиеленіс. Көршілес қалалар Хумбольдт пен Иоланың дамуымен Кофачике қаласы 1859 жылға қарай жоғалып кетті. Округ орталығы 1857 жылы қысқа уақытқа Хумбольдтқа көшті, ол 1865 жылға дейін сонда қалды, бірақ сол жылғы сайлаумен Иола округ орталығын алды және осы атауды қазірге дейін сақтап келеді. Округ тұрғындары арасында округтік түрме қайда орналасуы керек деген даулардан кейін, Аллен округінің алғашқы түрмесі 1869 жылы Иола қаласында 8400 долларға салынды. 1959 жылы жаңа түрме ашылғанға дейін ол жұмыс істеді. Сол кезден бері түрме мұражай ретінде пайдаланылуда. Аумақтық кезеңнің соңғы жылы (1860) округтің алғашқы қоныстануынан бергі ең қиын жылдардың бірі болды. 1854 жылдан бастап Канзастың барлық аймағын қамқын құрғақшылық кезеңдері азаптап келді және 1859 жылы жақсы болғанымен, 1859 жылдың соңында және 1860 жылы құрғақшылық нашарлады. Сент-Лоуренс газетінде: "Жауын да, қар да жауған жоқ, ашық, еріген, жұмсақ ауа райы болды, қысқа ғана [суық] соққылармен алмасып отырды" деп жазылған. Алдыңғы екі жылда округқа көшіп келген көптеген адамдар әлі де өз шаруашылықтарын құруға тырысып жатқан. Аштық пен қиындықтар күтіп тұрғандықтан, олардың көпшілігі шығысқа қайтуға шешім қабылдады. Аллен округі штаттің оңтүстік-шығыс бөлігінде, Миссуридің батысындағы округтердің екінші қатарында және Оклахомадан солтүстікке қарай елу шақырым жерде орналасқан. Оның ұзындығы солтүстіктен оңтүстікке қарай жиырма бір, шығыстан батысқа қарай жиырма төрт шақырым.

Географиялық ерекшеліктері

Елдің жалпы бедері аздап толқынды, бірақ Шығыс Канзастың көп бөлігінен әлдеқайда тегіс. Топырағы құнарлы және өнімді. Өзендер бойындағы жазықтардың орташа ені бір жарым мильді құрайды және округ аумағының оннан бір бөлігін білдіреді. Қалғаны - көлбеу немесе тегіс жоталы дала. Округке тән ағаштардың негізгі түрлері – қара жаңғақ, хиккори, пахта ағашы, емен, хакберри және қайраң.

Тарихи үрдістер

Америка Азамат соғысы жылдары округ дамуын жалғастырды, бірақ бұл үрдіс бәсеңдеді. 1860 жылдан 1870 жылға дейін халық саны 3082-ден 7022-ге дейін тұрақты түрде өсті. Келесі он жылдық та осыған ұқсас, тұрақты өсімді көрсетті – 7022-ден 11303-ке дейін. Округтың ең қарқынды өсім кезеңі 1890 мен 1910 жылдар аралығында болды. 1910 жылы Ален округында халық саны ең жоғары деңгейге жетіп, 27640 адамды құрады. Содан кейін округта халық саны азайды. 2010 жылы халық саны 1890 жылғы көрсеткіштен аздап төмен болды, ол 13371 адамды құрады. 1890/1910 жылдар аралығындағы халық санының өсуі, негізінен, Иола маңындағы мұнай және газ кен орындарының табылуымен және оларды өндірумен байланысты болды.

Президент сайлауы

Аллен округі – республикашылдардың басты тірегі. Соңғы рет осы округті демократтардан 1964 жылы Линдон Б. Джонсон ұтып алған, бірақ 1992 жылы Билл Клинтон осы округті ұтуға бар болғаны 39 дауыс жетпей қалды.

Заңдар

Канзас конституциясына 1986 жылы енгізілген өзгерістен кейін округ 2000 жылға дейін алкогольге тыйым салынған, яғни "құрғақ" округ ретінде қала берді. 2000 жылы сайлаушылар алкогольдік сусындарды жеке порциямен сатуға, азық-түлік сату көлемінен 30% талабымен келісім берді.

Негізгі автомобиль жолдары

АҚШ 54-ші бағыты – Моран, Ла Харп, Гас және Иола (округ орталығы) қалалары арқылы (шығыстан батысқа қарай) өтетін шығыс-батыс бағыты. Округтен тыс жерде бұл бағыт шығыста Форт Скотт, Йейтс орталығымен және батыста Уичитамен жалғасады. Округтің шығыс бөлігі мен Милдред және Моран қалалары арқылы өтетін АҚШ 59-шы бағыты – солтүстік-оңтүстік бағытындағы екі бағыттың бірі. Ол Кинкейдке, содан кейін солтүстіктегі Оттава мен Лоуренске және оңтүстіктегі Эриге жалғасады. Екінші бағыт – АҚШ 169-шы бағыты, ол округтің батыс бөлігінен өтеді және Иола, Басетт және Гумбольдт қалаларының шығысынан айналып өтеді. Ол Шанутке және оңтүстіктегі Коффивиллге жалғасады. Иола мен Шанут арасындағы бөлік – толық бақыланатын кіруі бар тас жол, бірақ әр бағытта тек бір қатар қозғалысқа арналған. АҚШ 169 Канзас-Сити мен Оклахома штатының Талса қалалары арасында тікелей бағытты қамтамасыз етеді.

Қауымдастықтар

‡ дегеніміз, қауымның көршілес ауданда бөліктері бар. † дегеніміз, қауым АҚШ Халық санағы бюросымен халық санағына арналған белгіленген елді мекен (CDP) ретінде тағайындалған.

Қалалық округтер

Аллен округі он екі қалашыққа бөлінеді. Гумбольдт, Иола және Ла Харп екінші сыныптағы қалалар болғандықтан, олар қалашықтардан үкіметтік тұрғысынан тәуелсіз және қалашықтардың санақ деректеріне енгізілмейді. Төмендегі кестеде, егер маңызды болса, халық орталығы - сол қалашықтың халқына кіретін ең ірі қала (немесе қалалар). Қалашық FIPS Халық орталығы Халық саны Халық тығыздығы/км2 (/шаршы миль) Жер аумағы км2 (шаршы миль) Су аумағы км2 (шаршы миль) Су % Географиялық координаттар Карлайл 10725 276 4 (9) 78 (30) 0 (0) 0.09% Коттедж Гроув 15825 282 3 (8) 96 (37) 0 (0) 0.42% Дир Крик 17175 142 2 (4) 94 (36) 0 (0) 0.13% Элм 20550 Газ 1,259 10 (27) 123 (47) 0 (0) 0.33% Эльсмор 20900 460 3 (7) 165 (64) 0 (0) 0.06% Женева 26100 172 2 (6) 78 (30) 1 (0) 1.02% Гумбольдт 33475 273 4 (11) 65 (25) 1 (0) 0.88% Иола 34325 843 8 (19) 112 (43) 2 (1) 1.57% Логан 41725 225 3 (7) 83 (32) 1 (0) 0.75% Марматон 44850 Моран 853 6 (15) 144 (56) 0 (0) 0.09% Осаге 53075 316 3 (7) 124 (48) 0 (0) 0.37% Салем 62600 277 2 (6) 124 (48) 0 (0) 0.10% Дереккөздер: