Кіріспе

Индиана штатындағы округ, АҚШ. Файетт округі – АҚШ-тың Индиана штатындағы 92 округтің бірі, штаттың шығыс-орталық бөлігінде орналасқан. 2020 жылғы мәліметтер бойынша, халық саны 23 398 адамды құрайды. Округтың көп бөлігі ауылдық жерлерді алып жатыр; жер пайдаланылуы – фермалар, жайылымдар және тіркелмеген ормандық жерлер. Округ орталығы және жалғыз қалалық елді мекен – Коннерсвилл, округ халқының көп бөлігі осы қалада тұрады. Округ 19 ғасырдың басында Солтүстік-Батыс аймағының қоныстануына көмектесетін маңызды арна болды, сондай-ақ 20 ғасырдың басында автомобиль өндірісінің орталығы ретінде тарихи маңызы бар еді. Бірақ 1960 жылдардан бері экономикалық құлдырауда болып, қазір штаттың ең кедей округтерінің қатарында. Жұмыспен қамтудың көп бөлігі сауда, білім беру және денсаулық сақтау салаларында шоғырланған. Округта коммерциялық әуежай және автобус қатынайтын жолдар жоқ, сондай-ақ ірі (АҚШ немесе штаттартаралық) тас жолдары да жоқ. Округ 1818 жылы Уэйн және Франклин округтерінің бөліктерінен және тіркелмеген ("Жаңа сатып алынған") аумақтан құрылды. Файетт округі Коннерсвилл, ИН микрополитендік статистикалық аймағын құрайды.

Тарих

Коннерсвилл округі мен оның орталығы Уайтвотер өзені бойындағы шалғай сауда бекетін қоршаған бейресми аумақтан бастап, 19 ғасырдың басында Солтүстік және орталық Индиана, Мичиган, Висконсин және Иллинойс штаттарының қоныстануының басты арнасына айналды. 20 ғасырдың бірінші жартысында автомобиль өндірісінің ірі орталығы болды, содан кейін экономикалық төмендеуге ұшырады, соғыстан кейінгі өнеркәсіптік қайта жандануды бастан өткерді, бірақ Индиана штаты мен Орта Батыстың ең кедей округтерінің біріне дейін құлдырады. Алғашқы қоныстанудан бастап, өнеркәсіптік өсім кезеңінде округ халқы Коннерсвилл қаласында шоғырланды. 1841 жылы Коннерсвилл округтағы алғашқы және жалғыз қала болып құрылды (1869 жылы қала мәртебесі берілді).

Американың түпкiлiктi мәдениеттерi

Файетт округі аймағындағы ең көне өркениеттер, Моунт-Билдерлер деп белгілі, 2000 мен 3000 жыл бұрын осы аймақты мекендеген. Олар бүкіл аймақ бойынша кездесетін ерекше топырақ үйінділерімен және Индиана мен Огайодағы үйінділерде қалған түрлі металл және керамикалық бұйымдармен танымал. Еуропалық зерттеушілер келген кезде және 1670-жылдар мен 1800-жылдардың басында қоныстар құра бастағанда, Майами, Шоуни және Потаватоми көшпелі халықтары осы аймақта өмір сүрді, ал ең алғашқы еуропалық зерттеушілер келмес бұрын кем дегенде екі жүз жылдан бері осы жерде болған. Ата-бабаларының шығыстағы жерлерінен ығыстырылған Делавэр индейлері кейін Уайтвотер аңғарына көшіп келді.

Индиана аумағы

Индиана территориясы 1800 жылы Солтүстік-Батыс территориясынан бөлінген кезде, қазіргі Индиананы қамтитын Солтүстік-Батыс территориясы оңтүстіктегі Нокс округіне (орталығы Винсенс) және Форт-Уэйннің солтүстігіндегі Солтүстік Огайоны (орталығы Детройт) кіретін солтүстіктегі Уэйн округіне бөлінді. 1802 жылғы Огайоның қабылдау актісі бойынша Уайтвотер аңғарындағы қоныс аударушылар Индиана территориясының азаматтары және 1801 жылы Нокс округінің шығыс бөлігінен құрылған Кларк округінің тұрғындары болды, округ орталығы Огайо сарқырамасы деп аталды, кейін Кларксвилл деп өзгертілді. 1809 жылдың 30 қыркүйегінде АҚШ Солтүстік-Батыс территориясы және губернатор Уильям Генри Харрисон атынан Форт-Уэйн шартын жасады, оның шарттарының бірінде үндістерден "12 Мильдік сатып алу" деп жергілікті жерде аталған, "Гор" жеріне параллель және батысқа қарай жатқан жер жолағын сатып алу кірді, бұл Уайтвотер аңғарын қамтиды және болашақ округтің ең үлкен бөлігін құрады. Шартының жасалуы округтің үнділермен толықтыруын аяқтады және қоныстануға жол ашты. Индиананың оңтүстік-шығысында Солтүстік-Батыс территориясының "Гор" деген атпен белгілі бөлігі 1803 жылы Огайодан Индианаға беріліп, Дирборн округіне айналды. Уэйн және Франклин округтері 1811 жылы Дирборн және Кларк округтерінен бөлінді. Ол кезде Индиананың оңтүстік-шығысының көп бөлігі осы екі округ арасында бөлінді.

Аудан

Файетт округі 1818 жылдың желтоқсанында Индиана Бас Ассамблеясының заңымен Уэйн және Франклин округтерінің бөліктерінен және округтің солтүстік бөлігіндегі бейресми ("Жаңа сатып алу") аумақтан құрылды. Ол Американ революциясының француз батыры маркиз де Лафайеттің құрметіне аталған. Коннерсвилл, сол кезде жүзден аз тұрғыны бар шағын ауыл, округ орталығы болып белгіленді. Округ 1819 жылдың ақпан айында бес қалашыққа бөлінді (Харрисон, Коннерсвилл, Дженнингс, Колумбия және Браунсвилл), Коннерсвилл қалашығы осы аттас қаламен бірге болды. 1821 жылы Уотерлоо қалашығының құрылуы Файетт округінде қалған Браунсвилл қалашығының бөлігін, сондай-ақ Уайтвотер өзенінің батысындағы Харрисон қалашығының бір бөлігін қамтыды. 1795 жылғы Гринвилл шартының шекарасы мен Уотерлоо және Дженнингс қалашықтарының қазіргі шығыс шекарасы арасында орналасқан Файетттің алыс шығыс бөлігі 1821 жылы жаңадан құрылған Юнион округіне бөлінді. 1826 жылы Джексон қалашығының оңтүстік-шығыс бөлігіндегі шағын аумақ, 1818 жылы округ шегіне кірмеген және Франклин округінің бөлігі болып қалған, Файетт округіне қосылды. Кейінірек төрт қосымша қалашық құрылды: Пози (1823), Оранж (1822), Джексон (1820) және Фэрвью (1851), бұл аймақтың мекендеуіне сәйкес болды.

Уайтвотер аңғарының қоныстануы

1819 жылы құрылған кезде округте шамамен 3000 тұрғын болды. Екі маңызды оқиға алғашқы дамуға түрткіс болды: 1847 жылы Уайтвотер каналының құрылысы аяқталды, ал 1862 жылы Цинциннати, Гамильтон және Индианаполис темір жолы Коннерсвилл қаласынан өтті.

Автомобиль өндірісі

Ауыл шаруашылығынан басқа, округтің экономикалық өнімділігі негізінен Коннерсвилл қаласында шоғырланған. Коннерсвиллде автомобиль дәуірі 1909 жылы Макфарлан өндіріске түскен кезде басталды. Келесі жылы Лексингтон зауытын Кентукки штатындағы осы аттас қаладан Коннерсвиллге көшірді. Содан кейін "Кішкентай аристократ" моделін құраған "Империя" келді. 1926 жылы Лексингтон банкротқа ұшырағаннан кейін, Оберн өндірісі "Оберн Централь" деп аталатын зауыт кешеніне көшті. Коннерсвиллде жобаланған "Baby Duesenberg" кейін Cord 810 және 812 моделіне айналды. Коннерсвиллде 1940 жылғы Паккард Дарринге арналған корпус жасаған, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 500 000-ға жуық "Джип" корпусын өндірген Central Manufacturing сияқты жеткізушілер де орналасқан.

2010 жылғы халық санағы деректері

2010 жылғы АҚШ халық санағы бойынша округте 24 277 адам, 9719 шаруашылық және 6669 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 10898 тұрғын үй бірлігі бар, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Округтың этникалық құрамы: 96,9% ақ нәсілді, 1,3% қара немесе афроамерикалық, 0,3% азиялық, 0,1% американдық үнді, 0,3% басқа нәсілдерден және 1,0% екі немесе одан көп нәсілді. Испан немесе латын американдықтар халықтың 0,9% құрады. 9719 шаруашылықтың 31,9%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 50,6%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 12,4%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, 31,4%-ы отбасы емес, ал 26,6%-ы жеке тұлғалардан тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,46 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,93 адам. Медианалық жас 40,8 жас.

2000 жылғы халық санағы деректері

2000 жылғы санақ бойынша округте 25 588 адам, 10 199 үй шаруашылығы және 7 149 отбасы тұратын. Халық тығыздығы көрсетілген жоқ. 10 981 тұрғын үй бірлігі бар, орташа тығыздығы көрсетілген жоқ. Округтың этникалық құрамы: 97,16% ақ нәсілді, 1,67% қара немесе афроамерикалық, 0,09% американдық индейлер, 0,27% азиялық, 0,02% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,13% басқа нәсілдер және 0,66% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 0,52% -ы испаниялық немесе латын америкалықтар. 2000 жылғы санақ бойынша, 39,2% американдық, 18,9% неміс, 10,6% ағылшын және 9,7% ирландтық тегінен шыққан. 10 199 отбасы бар, олардың 30,80% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 55,60% -ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 10,20% -ы күйеуі жоқ әйелдер, ал 29,90% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 25,80% жеке адамдардан тұрады, ал 12,30% -ы 65 жастан асқан жалғыз тұратын адамдардан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,46 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,94 адам. Округте халық жас бойынша таралып кеткен: 18 жасқа дейінгілер 24,30%, 18-ден 24 жасқа дейінгілер 8,60%, 25-тен 44 жасқа дейінгілер 27,10%, 45-тен 64 жасқа дейінгілер 24,50% және 65 жастан асқандар 15,50%. Медианалық жас 38 жас. Әр 100 әйелге 94,00 еркек келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 90,70 еркек келеді. Округтағы үй шаруашылығының медианалық табысы 38 840 доллар, ал отбасының медианалық табысы 46 111 доллар. Ер адамдардың медианалық табысы 34 493 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 23 082 доллар. Округтағы жан басына шаққандағы табыс 18 624 долларды құрайды. Отбасылардың 6,00% және халықтың 7,90% кедейлік шегінен төмен, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 8,40% және 65 жастан асқандардың 7,70% -ы.