Кіріспе

Канадалық журналист, колонка жазушы, ғылыми-танымдық әдебиет авторы және әлеуметтік сыншы Линда Джой МакКуэйг – канадалық журналист, колонка жазушы, ғылыми-танымдық әдебиет авторы және әлеуметтік сыншы. Ол алғаш рет Патти Старр ісін тергеуге қатысқан репортер ретінде көзге түсті. Одан кейін ол экономика және әлеуметтік саясаттағы корпоративтік ықпалға арналған бірнеше кітаптар мен газет мақалаларын жазды, ал National Post газеті МакКуэйгты «Канаданың Майкл Муры» деп сипаттады. 2016 жылдың қазан айында МакКуэйгтың «Суайып бара жатқан бегемот: дефициттен өлім және басқа да канадалық мифтер» кітабы Канада әдебиетін зерттеу журналының соңғы 25 жылдың ең ықпалды 25 канадалық кітабының бірі деп танылды.

Ерте жылдары және жеке өмірі

МакКуэйг 1951 жылы қыркүйекте Торонтодағы орта таптық отбасында дүниеге келді. Ол өзінің отбасын пікірталасқа бейім және саясатқа қызығушылық танытқан деп сипаттаған. Оның әкесі Джек, оны «саяси консерватор болғанымен, әлеуметтік әділетке ұмтылған» десе, МакКуэйг атқарушы даму институтын құрған және басшылық және жеке даму тақырыбында шамамен алты кітап жазған. МакКуэйгтің анасы Одри де психолог мамандығын алған, бірақ МакКуэйгті, оның қарындасын және бауырларын тәрбиелеу үшін мансабынан бас тарқан. Жеті жастан тоғыз жасқа дейін МакКуэйг бір беттік «DeVere Weekly» газетін жазып, шығарған. Газеттің аты оның отбасы тұрған Торонтодағы көшенің атына байланысты қойылған. 1963 жылдан 1970 жылға дейін МакКуэйг Торонтодағы жеке қыздар мектебі – Бранксом Холлда оқыған. Ол дебат клубының президенті болды және мектебін Ридли шақырылған дебат турнирінде екі рет жеңіске жеткізді. Содан кейін ол Торонто университетіне түсіп, «The Varsity» студенттік газетінде жұмыс істеді және Томас Уолкомпен бірге бас редактор болып қызмет етті. Бірнеше жыл өткен соң Блэк МакКуэйгті өзінің «Toronto Sun» бағанында «әлсіз және аса зиялы емес солшыл журналист» деп сипаттап, оның «жас сөйлеуге тиіс, ұйқы келтіретін солшыл кітаптар» жазатынын айтқан. Кейін МакКуэйгтің National Post газетінде еркін автор ретінде жұмыс істеуіне рұқсат берілді. 1984 жылы МакКуэйг «Globe» газетіне саяси тілші ретінде қайта оралды. Ол 1989 жылы Патти Старр ісін ақтарғанда елге танымал болды. Бұл істе бұрынғы Ontario Place бас директоры Патти Старр қайырымдылық қаражатын саяси мақсаттар үшін заңсыз пайдаланғаны анықталды. Осы ісі үшін МакКуэйг Тергеу журналистикасы орталығының сыйлығымен және Ұлттық газеттер сыйлығымен марапатталды. 1991 жылы ол Еуропа мен Солтүстік Америкадағы әлеуметтік қамтамасыз ету жүйелерін зерттеу үшін Аткинсон қорының мемлекеттік саясаттағы стипендиясын алды. 1992 жылы Аткинсон қоры МакКуэйгтің «Канаданың әлеуметтік бағдарламалары: шабуыл астында» деген 51 беттік есебін жариялады. 1992 жылдан бері МакКуэйг «Toronto Star» газетінде бағана жазады және өзін еркін жазу, лекция оқу және кітаптарынан түсетін гонорар арқылы қамтамасыз етеді. 15 қыркүйекте ол бірінші раундта сайлауда жеңіске жетті. Боб Рейдің орнын басу сайлауында либерал Кристия Фриланд жеңіп шықты. МакКуэйг 2015 жылғы федералды сайлауда қайтадан үміткер болды, бірақ либерал Билл Морноға жеңіліп қалды. Сол науқан кезінде ол CBC телеарнасында Канаданың климаттық мақсаттарына жету үшін Атхабаска мұнай құмдарынан алынған мұнайдың көп бөлігі жер астында қалдырылуы керек екенін айтқаннан кейін премьер-министр Стивен Харпер тарапынан айыпталды.

Тақырыптар

МакКуайг ең көп танымал кітаптары мен газет бағандарымен танымал. Олар корпоративтік элитаның мемлекеттік экономикалық және әлеуметтік саясатты қалай қалыптастырғанын, оның қоғамдық мүддеге зиян келтіргенін сипаттайды. Оның алғашқы кітабы "Жабық есік артында" (1987) Канададағы салық саясаты туралы күрес тарихын баяндайды, қаржы элитасының мүшелері елдің салық саясатын өздерінің пайдасына қалай тиімді түрде ұстап, кеңейткенін көрсетеді. "The Quick and the Dead" (1991) Канада мен АҚШ арасындағы еркін сауда келісімінің артындағы оқиғаларды және оның Канадаға тигізетін теріс әсерін айтады. Оның 1993 жылы жарық көрген бестселлер кітабы "Бай банкирдің әйелі" Еуропа мен АҚШ-тың әлеуметтік қамсыздандыру жүйелерін салыстырып, Канаданың дәстүрлі түрде екі шеттің арасында тұрғанын және АҚШ үлгісіне қарай бет бұрып бара жатқанын көрсетті. 1995 жылы шыққан "Шоу-шоу" кітабы екі айдан астам уақыт бойы "The Globe and Mail" ұлттық бестселлер тізімінің көшбасында болды. Онда саясаткерлер мен бизнес қауымдастығының әлеуметтік шығындардың өсуі ұлттық тапшылықты арттырады және үкіметті әлеуметтік шығындарды қысқартуға мәжбүр етеді деген қате пікірмен Канада халқын жаңылыстырғаны айтылады. Кітапта тапшылықтың мәні күмәнді екені және оның басты себебі – Канада Банкісінің инфляцияға қарсы саясаты болғаны, ол пайыздық мөлшерлемені күрт өсіріп, елді рецессияға итермелегені дәлелденеді. "The Cult of Impotence" (1998) елдердің корпорациялардың салықты төмендету және әлеуметтік шығыстарды азайту талаптарына мойынсұнудан басқа амалы қалмағаны, әйтпесе байлық иелері капиталдарын офшорға көшіретіні туралы пікірге қарсы шықты. Ол соғыстан кейінгі кезеңде елдердің капиталдың шамадан тыс қозғалысын шектеген халықаралық қаржылық ережелерді жасағанын және мұндай шектеулер қазіргі заманғы әлемдік экономикада да мүмкін екенін атап өтті. Өзгерген нәрсе – технология емес, корпоративтік мүдделердің өздерінің мүдделерін іске асырудағы саяси қатыгездігі. "Сіз жей алатын барлық нәрсе" (2001) кітабында МакКуэйг жаңа халықаралық қаржылық ережелер мен сауда келісімдерінің капитализмнің радикалды түрін қалай бекітіп, терең теңсіздікке және халықтың билігінен айыруға алып келетінін қарастырды. Экономикалық тарихшы және антрополог Карл Поланьидің еңбектеріне сүйене отырып, МакКуэйг жаңа капитализмнің табиғи эволюцияның бөлігі емес, керісінше, қоғамның қажеттіліктеріне қайшы келетін, мақсатты түрде жүзеге асырылған қоғамды қайта құру екенін сипаттады. "It's The Crude, Dude: War, Big Oil and the Fight for the Planet" (2004) мұнайды іздеудің АҚШ-тың сыртқы саясатын қалай қалыптастырғанын, оның ең басты нәтижесі Джордж Буштың Иракқа басып кіруі болғанын, тіпті жаһандық жылыну әлемге мұнай тұтынуды қысқартуды талап еткенін көрсетеді. "It's the Crude, Dude: Greed, Gas, War and the American Way" (2006) – МакКуэйгтың 2004 жылғы кітабының АҚШ-қа қатысты қосымша ақпарат қосылған нұсқасы. "Буллидің пальтосын ұстап тұру: Канада және АҚШ империясы" (2007) кітабында МакКуэйг Канаданың АҚШ-ты императорлық держава ретінде қолдауын тоқтатуы керек екенін айтады. "The Trouble with Billionaires" (2010) кітабында МакКуэйг пен оның авторласы, Торонтодағы Осгуд Холл заң мектебінің салық саясаты профессоры Нил Брукс миллиардерлер класының өсуін және оның қоғамға тигізетін теріс әсерін зерттеп, прогрессивті салық жүйесін енгізуді ұсынады. "Billionaires' Ball: Gluttony and Hubris in an Age of Epic Inequality" (2012) – АҚШ-тағы экономикалық саясатқа баса назар аударған "The Trouble with Billionaires" кітабының нұсқасы. МакКуэйгтың газет бағандары мықты әлеуметтік қорғау жүйесін сақтаудың маңыздылығы, жекешелендірудің, сауда мен жаһанданудың зиянды әсерлері және саясаттағы ақшаның ықпалы сияқты мәселелерге арналған.