Кіріспе
Чарльз Ричард ЛеБёу (/l//ə/'/b//oʊ/ ləBOH; 9 қыркүйек 1937 жылы туған) – бұрынғы американдық футболшы және Ұлттық футбол лигасының (NFL) жаттықтырушысы. Ол NFL-де 59 маусым қатарынан алаңда ойнады, оның 14-і «Детройт Лайонс» командасының құрамында, ал 45-і – жаттықтырушы ретінде. ЛеБёу өз жаттықтырушылық мансабының көп бөлігін қорғанысқа көмекші ретінде өткізді, ең бастысы «Цинциннати Бенгалс» және «Питтсбург Стиллерс» командаларының қорғаныс үйлестірушісі қызметінде. «Жаңашыл» және «қорғаныстағы футбол генийі» деп сипатталатын ол, барлық уақыттағы ең үздік қорғаныс үйлестірушілерінің бірі саналады. ЛеБёу университетте «Огайо Стэйт Бакайз» командасы үшін футбол ойнады. Ол 1959 жылғы NFL драфтының бесінші турында «Кливленд Браунс» командасымен таңдалды, бірақ кейін «Лайонс» командасына өтті, онда үш рет «Про Боулға» шақырылды. 1972 жылы ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін ЛеБёу келесі маусымда «Филадельфия Иглз» командасының арнайы командалар жаттықтырушысы болып жаттықтырушылық мансабын бастады және 1976 жылы «Грин-Бэй Пэкерс» командасының қорғаныс шебінің жаттықтырушысы ретінде алғашқы қорғаныс қызметін атқарды. 1980 жылы «Бенгалс» командасына қосылды, онда 19 жыл қатарынан емес, оның ішінде 12 жыл қорғаныс үйлестірушісі болып жұмыс істеді. «Цинциннати» командасының қорғаныс үйлестірушісі ретіндегі алғашқы қызметінде ЛеБёу «аймақтық шабуылды» (zone blitz) кеңінен танымал етті, бұл «Бенгалс» командасына Super Bowl XVI және Super Bowl XXIII турнирлерінде екі рет Super Bowl-ға қатысуға көмектесті. Ол сондай-ақ 2000 жылдан 2002 жылға дейін «Бенгалс» командасының бас жаттықтырушысы болды, бұл оның бас жаттықтырушылық лауазымындағы жалғыз тәжірибесі. «Цинциннати» командасымен екі кезеңде жұмыс істеген ЛеБёу 1992 жылы «Стиллерс» командасының қорғанысқа көмекшісі болып жұмыс істеуді бастады және 2004 жылы «Буффало Биллс» командасының бас жаттықтырушысының көмекшісі болып бір маусым жұмыс істегеннен кейін қайтадан оларға қосылды. «Питтсбургте» өткен уақыты 16 жылды құрады, оның ішінде 13 жыл қорғаныс үйлестірушісі лауазымында болды. ЛеБёу қорғаныс үйлестірушісі ретінде «Стиллерс» командасына төрт Super Bowl турниріне қатысуға көмектесті, екінші кезеңінде Super Bowl XL және Super Bowl XLIII турнирлерін жеңіп алды. 2014 жылы «Стиллерс» командасынан екінші рет кеткеннен кейін ЛеБёу 2017 жылға дейін «Теннесси Титанс» командасының қорғаныс үйлестірушісі және бас жаттықтырушының көмекшісі қызметін атқарды. 2010 жылы ол ойыншы ретінде Профутбол Даңқы залына енгізілді.
Charles Richard LeBeau (/l//ə/'/b//oʊ/ ləBOH; born September 9, 1937) is a former American football cornerback and coach in the National Football League (NFL). He was active at field level in the NFL for 59 consecutive seasons, 14 playing with the Detroit Lions and 45 as a coach. LeBeau spent the majority of his coaching career as a defensive assistant, most notably as the defensive coordinator of the Cincinnati Bengals and Pittsburgh Steelers. Described as an "innovator" and "defensive football genius", he is considered to be one of the greatest defensive coordinators of all time. LeBeau played college football for the Ohio State Buckeyes. He was selected by the Cleveland Browns in the fifth round of the 1959 NFL draft before signing with the Lions, where he was named to three Pro Bowls. Upon retiring as a player in 1972, LeBeau began his coaching career the following season as the special teams coach of the Philadelphia Eagles and landed his first defensive role as the Green Bay Packers' defensive backs coach in 1976. He joined the Bengals in 1980, where he spent 19 non consecutive years, including 12 years as defensive coordinator. During his first stint as Cincinnati's defensive coordinator, LeBeau popularized the "zone blitz", which helped the Bengals make two Super Bowl appearances in Super Bowl XVI and Super Bowl XXIII. He also served as the Bengals' head coach from 2000 to 2002, his sole head coaching position. In between his two stints with Cincinnati, LeBeau began a defensive assistant tenure for the Steelers in 1992 and rejoined them in 2004 after one season as the Buffalo Bills' assistant head coach. His time in Pittsburgh spanned 16 non consecutive years, holding the position of defensive coordinator for 13 years. LeBeau helped the Steelers make four Super Bowl appearances as their defensive coordinator, winning Super Bowl XL and Super Bowl XLIII during his second stint. After leaving the Steelers for the second time in 2014, LeBeau served as the defensive coordinator and assistant head coach of the Tennessee Titans until 2017. He was inducted to the Pro Football Hall of Fame as a player in 2010.
Колледж
Лебо Огайо штатының университетіне оқуға түсіп, әйгілі жаттықтырушы Вуди Хейздің командасында ойнады және 1957 жылғы ұлттық чемпионаттың құрамында болды. Ол шабуылда жартылай қорғаушы, ал қорғаныста қанат қорғаушы ретінде өнер көрсетті. Сондай-ақ 1957 жылы екі жақта да ойнаған Лебо, Огайо штатының Мичиганды 31–14 есебімен жеңіске жеткен кезде екі гол соқты.
NFL
ЛеБэу 1959 жылы Кливленд Браунс командасының бесінші раундында таңдалып алынған, бірақ жаттығу лагерінде құрамнан шығарылды. Бірнеше айдан кейін оны Детройт Лайонз командасымен келісімге келді. Ол Детройтте 14 маусым ойнады және Дик "Түнгі Пойыз" Лэйн, Йель Лэри және Лем Барни сияқты Дан залының мүшелерімен бірге NFL-дегі ең қауіпті қорғаныс шебінің бір бөлігі болды. Джонни Юнитас оған әрқашан құрметпен қарады, былай деді: "Дик жақсы қорғаушы. Мен тек "Түнгі Пойыз" Лэйн кеткеніне қуаныштымын." ЛеБэу Лайонз тарихындағы ең ұлы қорғаушылардың бірі деп кеңінен есептеледі. Ол 762 ярдқа және 4 тачдаунға 62 перехват жасады. Оның 62 перехваты әлі күнге дейін Лайонз франшизасының рекорды болып табылады, ал ол NFL тарихында барлық уақытта жетінші орында тұр. Оның 762 ярдтық перехватпен қайтару көрсеткіші команда тарихында үшінші орында. ЛеБэу лигадағы ең төзімді ойыншылардың бірі болды. 14 жыл ішінде ол 185 ойын өткізіп, Детройт командасының барлық уақыттағы тізімінде төртінші орынға ие болды. Ол ең көп маусым (14) өткізгендер тізімінде үшінші орында, ал бұрынғыда 171 қатарынан ойынға шыққан қорғаушы рекордын ұстаған, бірақ қазір Ронде Барбер бұл көрсеткішті жаңартты. ЛеБэу сонымен қатар тоғыз допты ұстап алып, оларды 53 ярдқа және бір тачдаунға қайтарды. Мансабында ЛеБэу үш рет қатарынан Про Боулға (1964–1966 жылдары) шақырылды. 1970 жылы ол мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – тоғыз перехват жасады (команданың барлық уақыттағы бір маусымдық перехват тізімінде алтыншы орынмен тең). ЛеБэу сол маусымда 10–4 есебімен аяқтаған Лайонз үшін маңызды қорғаныс ойыншысы болды. Лайонз NFC Central-де екінші орынды алып, плей-оффқа қатысуға жолдама алды. 2010 жылы ЛеБэу Флойд Литтлмен бірге Футболдың Атақ залына енгізілді. ЛеБэу Лайонз командасымен құрметтелді және 2010 жылы Лайонз мақтанышына қосылды.
Алғашқы жұмыс орындары
Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін ЛеБэу дереу Филадельфияның «Бүркіттер» командасында арнайы топтар жаттықтырушысы болып жұмыс істеді, жаттықтырушы Майк МакКормак басшылығымен үш маусым өткізді. 1976 жылы ЛеБэу «Грин-Бэй Пэккерс» командасының қорғаныс шебінің жаттықтырушысы болды, бұл команданы әйгілі футболшы Барта Старр басқарды. Бірінші маусымда Уилли Бучанон, Джонни Грей, Стив Люк және Перри Смит бірлесіп 10 допты ұстап алды. 1977 жылы Майк С. МакКой Смитты ауыстырды, ал бұл төрт ойыншы бірлесіп 11 допты ұстап алды. 1979 жылы Эстус Худ Бучанонның орнына келді, ал қорғаныс шебі тағы да 11 допты ұстап алды.
Синсинати Бенгалс
1980 жылы ЛеБо Цинциннати Бенгалс клубының екінші деңгейдегі бапкері болды; сол маусымда оның қорғаныс шебі жеті доғалды ұстады. 1981 жылы Цинциннатиде керемет қорғаныс болды, олар тұрақты маусым мен плей-офф ойындарында 30 ұпайдан аспады. Олардың қатарында қорғаушылар Росс Браунер мен Эдди Эдвардс болды, олар шабуылды тоқтатуда тиімді болды. Цинциннати қорғанысын Луис Бриден мен Кен Райли сияқты қорғаныс шебінің ойыншылары мен Бо Харрис, Джим ЛеКлэр және Реджи Уильямс сияқты желілік қорғаушылар басқарды, олар төрт доғалды ұстап, үш доғалды қайтарып алды. Бенгалс 318 ярдқа 19 доғалды ұстап, 41 ұпай жинады. Бенгалс алғашқы AFC Чемпионатында Сан-Диегоны 27:7 есебімен жеңіп, қарсыластарының шабуылын 7 ұпаймен шектеді. Супер Боул XVI-да Бенгалс бірінші жартылайда 20:0 есебімен қалып қойды және Сан-Францискодан 26:21 есебімен жеңілді. 1984 жылы ЛеБо Бенгалс клубының қорғаныс координаторы болып тағайындалды. Оның қорғанысы қарсыласына ойын барысында 30 ұпайдан астам беруге мүмкіндік бермеді. 1984 жылы, қорғаныс координаторы ретіндегі алғашқы маусымында, Бенгалс 1983 жылы (Хэнк Булу басқарған кезде) қорғаныстың жоғары сатысынан 13-орынға түсіп, маусым бойы 339 ұпай жіберді. 1985 жылы олар 13-орыннан 22-орынға төмендеді. 1986 жылы жіберілген ұпайлар саны 394-ке дейін азайтылды және команда НФЛ-де 20-орында болды. 1987 жылы жіберілген ұпайлар 370-ке дейін азайтылды. 1988 жылы Бенгалс қорғанысы лигада 17-орынды иеленді, тұрақты маусымда 5556 ярд пен 329 ұпай жіберді. Цинциннатиде про-боул қорғаныс шебінің ойыншысы Тим Крумри бастаған керемет қорғаныс желісі болды, сондай-ақ Джим Скоу (9 1/2 қап), Дэвид Грант (бес қап) және Джейсон Бак (алты қап) сияқты ойыншылар да болды. Про-боул қорғаныс шебінің ойыншылары Эрик Томас пен Дэвид Фулчер 12 доғалды ұстады. Команда AFC Central дивизионында 12-4 есебімен жеңіске жетті, бірақ Сан-Франциско 49ers командасына Супер Боул XXIII-де екінші рет жеңілді. Келесі маусымда, 1989 жылы, Бенгалс қорғанысы НФЛ-де 15-орында болды, бұл екі сатыға жақсарту болды және ЛеБо схемасының арқасында НФЛ қорғанысының жоғарғы жартысында болды. 1990 және 1991 жылдары Бенгалс қорғанысы 28 команданың ішінде тиісінше 25-орын мен 28-орынды иеленді, ал команда қорғаныс координаторларын ауыстырды.
Питтсбург стайлерлері
Лебо 1992 жылы «Питтсбург Стиллерс» командасына екінші жаттықтырушы болып жұмысқа алынды. 1994 жылы 1995 жылғы «Про Боулға» төрт қорғаушы ойыншы шақырылды (Кевин Грин, Карнелл Лейк, Грег Ллойд және Род Вудсон). Екінші жаттықтырушы ретінде Лебо Лейк пен Вудсонға зор ықпал етті. 1995 жылы Лебо қорғаныс координаторы болып тағайындалды, ал 1995 жылғы «Питтсбург» қорғанысы өткен жылғы 1994 жылғы көрсеткіштеріндегі екінші орыннан кейін лигадағы жалпы есеп бойынша үшінші орынға ие болды, демек Лебо басшылығымен көрсеткіштердің төмендеуі минималды болды. Олар 1995 жылы 327 ұпай жіберді, ал алдыңғы жылы, «Стиллерс» қорғанысын Дом Каперс үйлестіргенде 234 ұпай жіберген еді, бірақ олар жақсарған шабуылмен 1995 жылы «Супер Боулға» өтті. «Про Боул» қақпашысы Кевин Грин тоғыз саққымен команданың үздік ойыншысы болды, ал «Про Боул» қақпашысы Грег Ллойд 86 талқымен команданың үздік ойыншысы атанды. Екінші қатарды «Про Боул» қорғаушылары Карнелл Лейк және Даңқ залының мүшесі Род Вудсон басқарды. «Стиллерс» XXX «Супер Боулда» «Даллас Каубойс» командасына есе жіберіп, оның үшінші «Супер Боул» жеңілісін тіркеді.
Цинциннати Бенгалс (екінші кезең)
1997 жылы Лебо қорғаныс координаторы ретінде «Бенгалс» командасына қайта оралды. 1996 жылы қорғаныс 25-орында болған, ал ол қайтып келген алғашқы жылы 28-орынға түсіп, 400-ден астам ұпай жіберіп алды. 1998 жылы олар NFL-де 28-орында (30 команданың ішінде) қалып, 452 ұпай жіберді. 1999 жылы аймақтық шабуыл схемасы қолданыла бастады және «Бенгалс» қорғанысы 460 ұпай жібергенімен, NFL-де 25-орынға көтерілді (31 команданың ішінде).
Бас бапкер
ЛеБэу 2000 жылы Бенгалз командасының бас бапкері Брюс Кослеттің 2000 жылғы маусымдағы отставкасынан кейін уақытша бас бапкер болып тағайындалды. Маусым аяқталған соң, ол тұрақты бас бапкер болып бекітілді. ЛеБэудің қорғаныс жаттықтырушысы ретіндегі қабілетіне қарамастан, оның шабуылдық командалары бас бапкерлік деңгейіне жете алмады, және оның командалары үш маусымда тиісінше 4–9, 6–10 және 2–14 нәтижелер көрсетті. ЛеБэудің бас бапкер ретіндегі жалпы көрсеткіші 12–33 болды. Ол 2002 жылғы маусымнан кейін қызметтен босатылды.
Баффало Биллс
Бенгалдардан жұмыстан босатылғаннан кейін көп ұзамай ЛеБэу Буффало Биллс командасының бас бапкердің көмекшісі болып тағайындалды.
Питтсбург Стиллерс (екінші кезең)
Лебо 2004 жылы "Стилерс" командасына қорғаныс үйлестірушісі ретінде қайта оралды. Ол 2014 жылға дейін "Стилерс" командасының қорғаныс үйлестірушісі қызметін атқарды. Осы кезеңде Лебо "Стилерс" командасын үш рет Супер Боулға жеткізіп, олардың екеуінде жеңіске жетті. 2008 жылғы маусымда Sporting News басылымы оны "Жыл координаторы" деп таныды. 2015 жылдың 10 қаңтарында Лебо "Стилерс" командасының қорғаныс үйлестірушісі лауазымынан қанағаттанды.
Теннесси титандары
Стиллерс командасынан кеткеннен кейін бір ай өткен соң, Лебо Теннесси Титанс командасының бас бапкердің көмекшісі және қорғаныс үйлестірушісі болып тағайындалды. 2016 жылдың 20 қаңтарында Рей Хортон Кливленд Браунс командасына кеткеннен кейін Лебо Титанс командасының бас бапкердің көмекшісі/қорғаныс үйлестірушісі ресми түрде тағайындалды. Лебо: «Маған Теннесси қатты ұнайды. Бұл жерде болуды шынайы түрде жақсы көремін», – деді. 2018 жылдың 22 қаңтарында бас бапкер Майк Мюларки мен Теннесси Титанс командасы жолдарын бөлісуге келіскеннен кейін, ал Хьюстон Техас командасының қорғаныс үйлестірушісі Майк Врабель жаңа бас бапкер болып тағайындалғаннан кейін Лебо зейнетке шығу мүмкіндігін қарастырып жатқаны хабарланды. Лебо Врабель басшылығымен Титанс командасына оралуға дайын болғанымен, Титанс оны жаңа бапкерлер штабына шақырмауға шешім қабылдады.
Мұра, қорғаныс стратегиясы
Дик Лебо – бәлкім, қорғаныс жаттықтырушылардың ең үздігі. Ол мұны ұзақ жылдар бойы тұрақты түрде істеп келеді. «Бұл – қажеттілік тудырған ойлау процесі еді. Негізінен, ол сол кезде лигада кең таралған «қашу және лақтыру» (run and shoot) тактикасының бір түрі болды. Біз Хьюстонмен бір дивизионда болдық, және Мун мен компаниясы осы тактиканы өте жақсы қолданатын. Содан кейін Батыс жағалауының шабуылы бүкіл лигаға тарады. Бұл жылдам ритммен, допты тез шығарып, қорғаныстың ойыншыларын шатастыруға бағытталған лақтыру ойындары еді. Біз тек қорғаныс шебінің ойыншыларын қысымға ұшыратудың жолдарын іздеп, олардың қорғаныс шебін тұрақты түрде бүкіл алаңды қорғауға мәжбүрлемеуге тырыстық». Оның қорғанысы көбінесе 3–4 схемасын қолданады, төрт қорғаушының кез келгені (көбінесе қорғаныс шебінің ойыншысы) пас беруге қарсы күресте қатысады, ал қорғаныс шебінің ойыншылары басқа позициялардан келетін қысымды өтеу үшін қысқа пасқа арналған қорғаныс аймақтарына кері шегінуі мүмкін. Бұл схема қарсыластың ойыншысын шатастырып, оның блоктау схемаларын бұзуға бағытталған. Аймақтық шабуылдарда (zone blitzes) кімнің шабуылға шығатынын нақты көрсетілмейді, сондықтан шабуылшылар әр ойында қандай қорғаушылар пас беруге қарсы күресіп, ал қайсысы қорғанысқа түсетініне көз жеткізе алмайды. Көбінесе «шабуылдық» схема ретінде сипатталғанымен (көптеген қорғаныстар қолданатын төрттен көп ойыншыны білдіреді), кез келген «аймақтық шабуыл» ойынында тек үш немесе төрт ойыншы ғана, бірақ күтпеген позициялардан және бұрыштардан шабуылға шығуы мүмкін. Лебо өз ойыншылары арасында өте танымал, олардың көпшілігі оны «Тренер-әке» деп атайды. «Стилерс» командасының ойыншылары оған көптеген сыйлықтар жасады, соның ішінде Rolex сағатын да сыйлады.
Бас бапкерлік рекорд
Команда Жыл Регулярлық маусым Плей-оффЖеңісЖеңілісТеңЖеңіс %ҚорытындыЖеңісЖеңілісЖеңіс % НәтижесіCIN2000*4900.308АФК Орталық 5-шіCIN200161000.375АФК Орталық 6-шыCIN200221400.125АФК Солтүстік 4-шіЖалпы1233026.700.000
Жеке өмір
Лебоның 2002 жылы қатерлі ісік ауруынан қайтыс болған бірінші әйелі Филис Гир Лебодан төрт баласы бар: Ричард кіші, Линда, Лори және Фе. Ол 1973 жылдан бері қазіргі әйелі Нэнсимен бірге және олардың Брэндон есімді ұлы бар. Лебо 1970 жылы "Кейіккен Батыр" фильмінде Майкл Кейннің қасқасы болды, бір сахнада оның орнына түсті. Лебо әр жылғы Рождество мерекесінде өзінің ойыншыларына "Ас-Николадан келген сапар" өлеңін жатқа айтуға қатысады. Лебо өз ойыншылық жылдары аяқталғаннан кейін жаттықтырушылыққа түсуге Лондон орта мектебінің жаттықтырушысы Джим Боулстың ықпалы себеп болғанын айтады. Лебо Боулс жаттықтырушының өзіне және командасына тигізген әсерін көріп, осыдан кейін жаттықтырушы болуды шешкенін айтады. Лебо 1954 жылы Америка Легионының Огайо штатындағы Букей Бойз штаты бағдарламасына делегат ретінде қатысты. 2019 жылдың 10 маусымында ол Букей Бойз штатының Даңқ залына енгізілді.