Кіріспе
Американдық музыкант, каноэші Ларри Дэвид Норман (8 сәуір 1947 – 24 ақпан 2008) – американдық музыкант, әнші, ән жазушы, жазбалар компаниясының иесі және жазбалар продюсері. Ол христиан рок музыкасының негізін қалаушылардың бірі саналады және 100-ден астам альбом шығарған.
the canoeist
Larry David Norman (April 8, 1947 – February 24, 2008) was an American musician, singer, songwriter, record label owner, and record producer. He is considered to be one of the pioneers of Christian rock music and released more than 100 albums.
Ерте өмір
Ларри Норман Техас штатының Корпус-Кристи қаласында Джо Хендрекс "Джо Билли" Норманның (9 желтоқсан 1923 – 28 сәуір 1999) және оның әйелі Маргарет Эвелин "Мардж" Стоуттың (1925 жылы Небраскада туған) үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Джо Норман Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери Әуе күштерінде сержант болып қызмет еткен, сондай-ақ мұғалім болу үшін оқып жүріп Оңтүстік Тынық мұхиты темір жолында жұмыс істеген. Норман туғаннан кейін отбасы Оңтүстік баптист шіркеуіне қосылды. 1950 жылы отбасы Сан-Францискоға көшіп, алдымен афроамерикалық пентикост шіркеуіне, содан кейін баптист шіркеуіне барып, онда Норман бес жасында христиан дініне келді. 1959 жылы Норман "The Original Amateur Hour" телешоуында өнер көрсетті. 1960 жылы Норманның әкесі Калифорния штатының Сан-Хосе қаласында оқытуды бастады; отбасы жақын орналасқан Кемпбелл қаласында тұрды. Норман 1965 жылы Кемпбелл орта мектебін бітіріп, Сан-Хосе мемлекеттік университетінде ағылшын тілі мамандығы бойынша оқуға академиялық стипендия ұтып алды. Бір семестр оқығаннан кейін Норман "колледжден шығып, стипендиясын жоғалтты". Норман түрлі музыкалық аспаптарда ойнай білгенімен, музыкалық нотацияны оқу мен жазуды ешқашан үйренбеді.
Ертедегі топтар
Орта мектепте оқып жүрген кезінде Норман "The Back Country Seven" атты топ құрды, оның құрамына оның қарындасы Нэнси Джо және досы Джин Мейсон кірді. "People!" тобы жыл сайын 200-ге жуық концерт өткізді, Ван Моррисон және "Them", "The Animals", "The Dave Clark Five", "Paul Revere & the Raiders", "The Doors", "The Who", Дженис Джоплин, Джими Хендрикс, "Moby Grape" және Сан-Хосе тобынан "Syndicate of Sound" пен "Count Five" тобымен бірге сахнада өнер көрсетті. "The Zombies" тобының "I Love You" әніне жасаған кавері хит-синглға айналып, бір миллионнан астам данасы сатылып, бірнеше нарықта сәтті орын алды. Норман "People!" тобынан 1968 жылдың ортасында Capitol лейблы топтың алғашқы альбомын шығарған кезде шығып кетті, бірақ 1974 және 2006 жылдары Мейсонмен бірге концерттерде қайта қосылды. Рок тарихшысы Уолтер Расмуссеннің сөзіне сүйенсек, Пит Тауншенд бір кезде "The Who" тобының 1969 жылғы "Tommy" альбомы "People!" тобының "Epic" рок-операсынан шабыттанды деп айтқан. Алайда, Тауншенд кейіннен бұл байланысты жоққа шығарды.
Голливуд көше қызметі
Норман «People!» журналын тастағаннан кейін көп ұзамай, «өміріне қатысты шешімдерді қабылдауға кедергі келтіретін, күшті рухани тәжірибеге ие болды [және] өмірінде алғаш рет Киелі Рухты сезінді». 1968 жылдың шілдесінде Capitol Records үшін мюзиклдер жазу жөніндегі жұмыс ұсынысын алғаннан кейін Норман Лос-Анджелеске көшіп келді, онда ол «көшелерде жақсы жаңалықты таратумен» айналысты. Ол 2006 жылы былай деп еске алды: «Мен күніне бірнеше рет Голливуд бульвары бойымен серуендеп, бизнесмендерге, хиппилерге және Рухтың жетелегендеріне куәлік айттым. Capitol Records компаниясынан түскен барлық гонорарды жартылай жол үйін ашуға және жаңа мүмінге киім-кешек пен азық-түлік сатып алуға жұмсадым». Ол бастапқыда Голливудтың Бірінші Пресвитериан шіркеуімен және оның «Тұз компаниясы» кофеханасының миссионерлік қызметімен байланысты болды, онда ол рок-евангелизм жанрын зерттеді және дамытты.
Музыкалық театр
1968 жылы Норман Лос-Анджелесте сахналаған "Алисон" және "Шекспирдің туған күні" атты рок-музыкалына бірнеше ән жазды. Келесі жылы Норман мен оның досы Тедди Нили "Шың" рок-музыкалының Лос-Анджелес қойылымына кастингке қатысты, нәтижесінде Джордж Бергер және Клод Буковский рөлдері оларға ұсынылды; Нили рөлді қабылдады, ал Норман қаржылық қиындықтарына қарамастан, Джордж рөлінен бас тартты, себебі ол "қазіргі заманғы мәселелерге шешім ретінде есірткі және еркін секс жариялануына" қарсы болды. 1969 жылы Норман "Хайт-стриттегі махаббат" мюзиклын және "Арыстанның демі" атты рок-операсын жазды, осының нәтижесінде Capitol лейблы Норманмен альбом жазу үшін келісімге келді, сонымен қатар толық шығармашылық еркіндікке уәде берді.
Жазушылық мансабы
1969 жылы Capitol Records компаниясы Норманның бірінші жеке альбомын – Хэл Йёрглер продюсерлік еткен Upon This Rock альбомын шығарды, ол қазір «алғашқы толыққанды христиандық рок альбомы» саналады. Норманды түрлі теледидардағы уағыздаушылар сынап, Capitol альбомды коммерциялық сәтсіздік деп танып, лейблдан шығарды. Дегенмен, оның музыкасы жаңадан пайда бола бастаған контрмәдени қозғалыстарда кең танылды. Альбомның сатылымы христиандық кітап дүкендерінде таратылғаннан кейін арта түсті. 1970 жылдардың басында Норман үлкен аудиторияларға жиі концерттер берді және бірнеше христиандық музыка фестивальдерінде, соның ішінде алты күндік Далласта өткен Explo '72 фестивалінде өнер көрсетті, ол «Иса Вудсток» деп аталды. Норман «әртүрлі топтарға баспана беріп, тамақтандырып, олардың Библияны оқуларын бақылап, жұма және жексенбі күндері шіркеуге апарып жүрген» үйін ашты. Capitol әртістері үшін әндерді өңдеу және жетілдіру үшін ол айына 80 доллар табады. Ол Лондонның AIR студиясында Only Visiting This Planet және So Long Ago the Garden атты екі студиялық альбом жазды. 1972 жылы шыққан Visiting альбомы «үкімет пен шіркеуден көңілі қалған гүл балаларына» жететін мақсатта жасалды, оның «қатаң, қалалық евангелие шындығы» жиі Норманның ең жақсы альбомы деп саналады. 1974 жылы Норман христиан әртістері үшін жазбалар шығару мақсатымен Solid Rock Records компаниясын құрды, олар «винил дискілер жасау бизнесімен айналысуды қаламай, әлемге «коммерциялық емес» нәрсе жасағысы келді». Норман музыкалық лейблде Рэнди Стоунхилл, Марк Хёрд және Том Ховард сияқты әртістердің музыкасын шығарды. Ол басқа лейблдерге қол қойған бірнеше әртістермен де жұмыс істеді, соның ішінде Малкольм және Алвин, Бобби Эммонс және Crosstones, Lyrix, Джеймс Сандквист және Дэвид Эдвардс. Норман ABC Records компаниясымен Solid Rock-тың жазбаларын тарату туралы келісімге келді, бірақ кейіннен ABC-нің Word Records еншілес компаниясына көшті. Сол жылы Норман христиан әртістерін іздеу агенттігі – Street Level Artists Agency компаниясын құрды. Норманның трилогиясының үшінші альбомы және оның мансабындағы ең көп сатылған альбомы – In Another Land 1976 жылы Solid Rock баспасында жарық көрді және Word арқылы таратылды. Содан кейін Норман Something New атты блюз-рок концепциялық альбомын жазды, бірақ ол 1981 жылға дейін шығарылмады. Something New және басқа да бірнеше жобалар бойынша Word компаниясымен келіспеушіліктерден кейін Норман 1980 жылы Phydeaux Records компаниясын құрып, өз альбомдарын шығарды. 1978 жылы Норман Лос-Анджелес халықаралық әуежайына ұшақпен қонғанда жарақат алды. Уильям Айерс 1991 жылы былай деп жазды: «Оның өмірі отбасы, достары мен жанкүйерлерінің көз алдында төмендеп кетті. Ол 1978 жылы болған әуе апатынан кейін, 1986 жылы жазылған Home at Last альбомын шығаруға тырысқанға дейін, ешқашан адал альбом жаза алмады. Ол ешқашан жазылып кетеді деп ойламаған». Solid Rock әртістері Дэниел Амоспен ұзаққа созылған даудан кейін, ол ажырасып кетті, Solid Rock-тың бизнес-менеджері Филип Мангано және бірнеше Solid Rock музыканттары Норманмен 1980 жылдың маусым айында араласуды ұйымдастырды, бұл оны компанияны жабуға итермеледі. Дін тарихының профессоры Рэндалл Балмер компанияның құлдырауына «идеалдық көзқарас, некедегі қиындықтар, қаржылық сауатсыздық және музыкалық талғамның өзгеруі» себеп болды деп түсіндірді. 1980 жылдың соңында Норман Англияға көшіп, әкесімен бірге Норманның жеке мұрағаттарынан сирек кездесетін жазбаларды сату арқылы пираттық нарыққа қарсы тұру мақсатымен Phydeaux Records компаниясын құрды. Ол британдық Chapel Lane лейблімен тарату туралы келісімге келді және 1985 жылы АҚШ-қа қайтып оралғанға дейін бірнеше альбом шығарды. Норман кейін христиандық музыкадағы мансабын атап өтетін антологиялық жобада жұмыс істей бастады, ол Black Roots: The History and the Chronology: Volume One альбомынан басталды. Бірақ тарату компаниясының басшысы қолма-қол жасалма шоқ жасағаны үшін тұтқындалғаннан кейін жоба сәтсіз аяқталды және компанияның тауарларын ФБР басып алды. Норман 1986 жылы Benson Records компаниясымен келісімшарт жасасты және Home at Last альбомын жазды, бірақ заңдық мәселелерге байланысты альбом 1989 жылға дейін шығарылмады. Көптеген жарнамаларға қарамастан, альбом жағымсыз пікірлерге ие болды, ал Норман өзі кейіннен альбомды «менде болған таспалардың жинағы ғана» деп қабылдамады, бірақ ол Бенсоннан алған қолдау деңгейіне «өте қуанышты» екенін айтты. 1989 жылы Норман Христиандық әртістер қоғамының өмір бойына жетістікке жеткені үшін алған сыйлығын қабылдады. Норманның айтуынша, осы дұға арқылы Құдай оның миындағы зақымды жазып, ол қайтадан жұмыс істей алды. Олар 2001 жылы Tourniquet альбомы үшін қайта бірікті. Норман жүрек ауруларына байланысты медициналық шығындарды өтеу үшін соңғы жылдары концерттер беріп, альбомдар шығаруын жалғастырды. Ол 2007 жылдың 4 тамызында Нью-Йорк қаласында соңғы ресми концертін берді.
Шіркеу мен христиандық музыка индустриясымен қарым-қатынасы
Карьерасы бойы Норманның кең христиан шіркеуімен және христиан музыка индустриясымен келіспеушіліктер болды. 2007 жылдың қыркүйегінде ол былай деп жазды: "Мен Құдайды жақсы көремін және Исаны сүйем, бірақ Батыс әлеміндегі шіркеулердің ұйымдасқан шатағына аса қызығушылық танытпаймын". Норманның музыкасы саясат, еркін махаббат, оккультизм, соғыс уақытындағы журналистердің коммерциялық жарамсыздығы және діни жеңілтекпілік сияқты көптеген әлеуметтік мәселелерді қамтыды, бұл оның замандастарының шегінен шығып кеткен. Музыкасының қарсыласушылық тәсілін қорғай отырып, Норман: "Менің басты мақсатым – көңіл көтеру емес. Бірақ егер өнеріңіз жалықтырса, адамдар сіздің хабарыңызды да, өнеріңізді де қабылдамайды". 1980 жылдары ол христиан музыкасының көбінесе "дұрыс емес ойлау, шындықтан алыс метафоралар және нашар поэзия" дегенді білдіретінін айтты және "өзінің тектілерінің қаншалықты нашар екендігіне таң қалғанын ешқашан жеңе алмағанын" жеткізді. Норман христиан музыканттарының әлемдік сахналарда ойнауға немесе әндер арасында "уағыздауға" дайын болмауына наразылық білдірді. Ол сондай-ақ "Америкадағы христиан музыкасының коммерциялануын" сынға алды. Томпсон Норманның музыкант, продюсер және бизнесмен ретінде жанрға тигізген әсері үшін оған алғыс айтты. 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында Норман бірнеше жаңадан пайда болған панк және альтернативті рок әртіптеріне де ықпал етті. Документалист Ларри Ди Сабатиноның сөзіне сүйенсек, Ларри Норман U2 тобының пост-панк тобына "алғашқы ықпал еткен". Боно 2002 жылы Африкаға көмек көрсету науқанына қолдау көрсету үшін Нэшвиллдегі христиан музыкасының өнерпаздарымен кездескенде, ол Норманмен кездесуді сұрады. Ларри Норманның қазасынан кейін Боно оның жерлеу рәсіміне гүлдер жіберіп, "Мәңгілік әнші, әлі де мәңгілік, Боно" деген хабарламаны қалдырды. Чарльз Нормалдың айтуынша, Ларри Норман 1977 жылы Лондонға гастрольдік сапармен келгенде Ричард Хелл және Voidoids, Damned және Dead Boys тобын көріп, "көптеген панк-рок концерттерінің біріншісіне" қатысқан. Панк қозғалысына қатысты Норман бастапқыда лирикалық мазмұнының кейбір бөліктерін ұнатпағанымен, оның жастық энергиясын және дискодан артық деп санайтын оның жаңашылдығын қолдады. Норман кейіннен өзінің кіші інісі Чарльзды жанрмен, соның ішінде Sex Pistols музыкасымен таныстырды. Бірнеше жылдан кейін Чарльз Bay Area хардкор панк тобының гитаристі болды. Ларри 1982 жылы Executioner тобының алғашқы EP-ін жазу үшін олардың әнінің біреуін жазу шартымен төледі. Ларри Норман Лос-Анджелес панк сахнасының өкілдерімен танысып, ақырында Sex Pistols гитарисі Стив Джонспен бірге ән жазды. Норман сондай-ақ "Неге шайтанның барлық жақсы музыкасы болуы керек?" әнінің панк нұсқасының тікелей жазбасын шығарды. Pixies тобының вокалисі Блэк Фрэнсис Ларри Норманды жасөспірім кезінде өзінің "толық құдайы" деп сипаттап, оны еліктеуге тырысқан. Топтың алғашқы демо-жазбасы, The Purple Tape, Норманның "Watch What You're Doing" әнінің каверін қамтуы керек еді, бірақ ол ешқашан жарық көрмеді. "Levitate Me" ("Кел, саяхатшы, Ол сені жақсы көретінін білесің!") әнінен алынған лирика Pixies тобының 1987 жылғы Come On Pilgrim EP-нің атауына негіз болды. Блэк ақырында U2 мүшелерінің арқасында Zoo TV турнесі кезінде Норманмен танысты. Блэктің Pixies тобынан кейінгі тобы Frank Black and the Catholics Ларри Норманның "Six Sixty Six" әнін қайта жазды. Норман мен Блэк Норманның "қоштасу" концертінде "Watch What You're Doing" әнін дуэтте орындады, және олардың қайтыс болған кезде Modest Mouse тобының Айзек Брокпен бірге альбом жұмысын жүргізіп жатқаны хабарланды. Стив Кэмп, Кэролин Арендс, Боб Хартман, ТобиМак, Марк Соломон, Мартин Джозеф Норманның ықпалын мойындады. Жалпы алғанда, 300-ден астам әртіс Норманның әндерін орындады.
Марапаттар мен құрметтер
1973: Cashbox журналы бойынша жылдың үздік жаңа еркек әртісі деп аталған үш суретшінің бірі. 1989: Колорадо штатының Эстес-паркінде болған күтпеген салтанатта Христиан суретшілер қоғамының өмірлік жетістіктері үшін марапаты алды. 1990: CCM журналы Only Visiting This Planet альбомын «барлық уақытта жазылған екінші ең ұлы христиандық альбом» деп дауыс берді. 2001: Евангелие музыкасының Даңқ залына енгізілді. 2001: Only Visiting This Planet CCM журналының «Христиан музыкасындағы 100 ең ұлы альбом» тізімінде 2-орынды иеленді. 2004: CCM журналының оқырмандары CCM Даңқ залына сайлады. 2007: Сан-Хосе Рокс Даңқ залына People! тобының мүшесі және жеке орындаушы ретінде енгізілді. Осы кезде Норман People! тобымен қайта бірігіп концерт берді. 2008: Теннесси штатының Нэшвилл қаласында өткен 39-шы GMA Dove Award салтанатында құрметпен еске алынды. 2009: Grammy сыйлығының құрмет көрсету бөлімінде марапатталды. 2013: Only Visiting This Planet 2013 жылғы Конгресс кітапханасының Ұлттық дыбыс жазбалар тізіліміне енгізілген 25 дыбыс жазбасының бірі болды, ол «Америка дыбыстық кеңістігінің байлығы мен әртүрлілігін көрсететін мәдени, көркемдік және/немесе тарихи құндылық» ретінде сақталады. Конгресс кітапханасының мәлімдемесінде альбом «христиан рок тарихының кілттік туындысы» деп аталып, Норман «әлемді өзінің позициясынан, басты шіркеулерден тыс, құштарлықпен қараған ерекше тұлға ретінде көре білген» деп сипатталды.
Отбасы
Норман 1971 жылғы желтоқсанда актриса және модель Памела Фэй Ахквистке үйленді. 1978 жылы олар айырылысып, 1980 жылғы қыркүйекте ажырасып кетті. 1982 жылғы сәуірде Норман Сара Мэй Финчке үйленді. Дегенмен, басқа бір деректер бұл 1984 жылғы сәуірде болғанын көрсетеді. Финч бұрын 1975 жылдан 1980 жылға дейін Рэнди Стоунхиллмен тұрмыс құрған. Олар алғаш рет 1969 жылы діни лагерде кездескен. Олардың жалғыз баласы, Майкл Дэвид Фария Финч Норман 1985 жылғы тамызда дүниеге келді. Жұбайлар 1995 жылы ажырасып кетті. 2008 жылы World журналы Норманның 1988 жылғы гастроль кезінде австралиялық әйелден ұл туғанын болжады, бірақ нақты дәлелдер ұсынылмады.
Коронарлық аурулар мен өлім
1992 жылдың ақпан айында Норман тоғыз сағатқа созылған жүрек шабуына ұшырады, оның салдарынан жүрегіне қайтымсыз зақым келді, және одан кейін көп жыл бойы ауруханаға түсіп жатты. 1995 жылдың басына қарай Норман он үш рет ауруханаға жатты және дефибриллятор орнатылды, бұл оған кейде шағын концерттер өткізуге мүмкіндік берді. Алдын ала күні ол өзінің веб-сайтында былай деп жазды:
"Мен өзімді Cracker Jacks қорабындағы жүлде секілді сезінемін, ал Құдайдың қолы мені көтеріп алу үшін төменге созылып тұр. Мен бірнеше айдан бері медициналық көмек алып келемін. Жарам көбейіп барады. Менің тыныс алуым қиын. Мен үйге қайтуға дайынмын. Мен көп уақытқа созбаймын. Мен бұл жағдайды өзгерте алмаймын. Жүрегім тым әлсіз. Баршаңызға қоштасқым келеді. Сіздерді жақсы көретінімді айтқым келеді. Мен қараңғылықты ең батыл күшіммен кері қайтарғым келеді. Сау болыңыз, қоштасыңыз, жақын арада қайта кездесеміз." 1 наурызда Орегон штатының Тернер қаласындағы Хилл шіркеуінде өткен қоғамдық еске алу рәсімінен кейін Норман Салем қаласының Сити-Вью зиратына жерленді. Оның қабіртасында: "Ларри Норман / Портфолиосы жоқ жақтаушы / 1947–2008 / Қанға батқан израилиян" деп жазылған.
" Fallen Angel " деректі фильмі
«Күңгір періште»: Заңнан тыс Ларри Норман: Библиялық оқиға – 2008 жылы фильм жасаушы Дэвид Ди Сабатиноның Норманның өмірі туралы деректі фильмі. «Күңгір періште» фильміне Норманмен бірге жұмыс істеген немесе оған жақын болған бірнеше адамдармен сұхбаттар кіреді, соның ішінде оның бірінші әйелі және Рэнди Стоунхилл, ол фильмнің ресми саундтрегі «Paradise Sky» жазбасын жасады. Норман мен оның екінші әйелі жобаға қатысудан немесе онымен ынтымақтасудан бас тартты. Норманның отбасы бастаған тоқтату туралы шағым фильмнің көпшілікке көрсетілуіне уақытша кедергі келтірді және Ди Сабатиноны 2009 жылдың наурыз айында «Solid Rock» компаниясына қарсы сотқа шағымдануға итермеледі. Төрт айдан кейін бұл іс соттан тыс шешіліп, фильмді көрсетуге рұқсат берілді. Стоунхиллмен сұхбат кезінде «Cross Rhythms» журналынан Майк Риммер фильмде Норманның «Макиавеллилік, әсіресе суретшілермен қарым-қатынаста» сипатталғанын айтты. Грегори Алан Торнберидің Норманның өмірбаяны «Solid Rock Records» компаниясының таратылуының және әртістердің келісімшарттарынан босатылуының басқа күні мен себебін ұсынады. «Word Records» компаниясы бірнеше альбомның нашар сатылуы және лейблдің шығарылатын жазбаларының азайып бара жатқанына байланысты «Solid Rock» компаниясымен қарым-қатынасын тоқтатуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Бұл жаңалық Ларри Норман мен Филип Манганоның 1980 жылдың мамыр айында жұмыс және жеке қарым-қатынасының бұзылуына әкелді. Кейбір талқылаулар белгілі бір суретшілерді келісімшарттарынан босату туралы 1980 жылғы 17 маусымдағы кездесуге дейін басталған болатын, ол «Solid Rock» және «Street Level Artists Agency» арасындағы қарым-қатынасты нақтылау және Дэниел Амос компаниясының барлық келісімшарттарын – басқару, жаздыру, таспалар, жариялау және т.б. – «Solid Rock» компаниясынан қайтару туралы өтінішімен айналысу үшін шақырылды және ол екі сағаттан кейін шешімге келмей, керісінше, шиеленіскен жағдайда аяқталды.
Өмірбаян
Үйге апарар ұзақ жол: Вадевиль, би және анам әкеммен қалай танысқан. Салем, Орегон: Solid Rock Publications, 2007 жыл.