Кіріспе

Арканзас штатындағы округ, АҚШ

Йелл округі – АҚШ-тың Арканзас штатындағы округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 20 263 адамды құрайды. Округтің екі әкімшілік орталығы бар: Дарданелл және Дэнвилл. Йелл округі – 1840 жылдың 5 желтоқсанында Скотт және Поуп округтарының бөліктерінен құрылған Арканзастың 42-округі. Округ, штаттың бірінші АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі және Арканзастың екінші губернаторы болған Арчибальд Йеллдің құрметіне аталған. Ол Мексика-Америка соғысы кезінде Буэна-Виста шайқасында қаза тапты. Йелл округі Расселвилл микрополитендік статистикалық аймағының құрамына кіреді. Йелл округінде алкогольге тыйым салынған құрғақ округ болып табылады.

Тарих

Американың түпкі тұрғындары Еуропалық отарлаудан мыңдаған жылдар бұрын қазіргі Йелл округі мен Арканзас өзені аңғарында қоныстанды. Олар Арканзас өзенінің ашық, құнарлы жайылмасын аңшылық үшін, кейіннен егіншілік қоныстар үшін пайдаланды. Томас Джефферсон және Үндістерді көшіру дәуірінде көптеген чероки тайпасы 1775 және 1786 жылдар аралығында Арканзас өзені бойындағы Джорджиядан өз еркімен көшіп келді, оның ішінде Йелл округіне де. 1815 жылы Арканзас өзенінің арғы бетінде Йелл округіне қарасты үлкен чероки резерваты құрылды, бұл Джорджиядан ерікті түрде көшіруді ынталандыру үшін жасалды. Қазіргі Йелл округінің аумағын алғашқы рет еуропалықтардан Джеймс Карден 1819 жылы Арканзас және Петит-Жан өзендерінің қосылған жеріндегі Дарданелл жазығындағы чероки шаруаларының арасында үй салғанда қоныстандырды. Арканзас өзенінің оңтүстігіндегі жерлер 1820 жылдары Миссисипи өзенінен шығысқа қарайғы өздерінің иеліктерінен көшірілген чокто тайпасына берілді, бірақ ақтардың қоныстануы және черокилердің көшірілуі 1820 жылдарға дейін жалғасты. Халықтар өзеннің жақсы жайылма жерлері үшін бәсекелестік етті. 1823 жылдың маусымында көптеген чероки басшылары мен аумақтық губернатор Роберт Криттенден екі үлкен емен ағашының астында кездесті. Көптеген адамдар бұл кездесу Арканзас өзенінің солтүстігіндегі 3,2 миллион акр (1 294 995 км²) чероки жерін қайта бекітетін «Кеңес емендері шарты»на әкеледі деп сенді, бірақ Криттенденде шарты жасауға құқық болған жоқ және кездесу әр тараптың Соғыс министрі Джон К. Калхунға жеке хаттар жіберуімен аяқталды. Кейбір чероки өзеннің оңтүстігіндегі өздерінің шаруашылықтарында қалды, бұл топ өзін «Қара голландтар» деп атады, аймақтың ақ тұрғындарымен араласып, олардың мәдениетін қабылдады. 1830 жылы АҚШ Конгресі Үндістерді көшіру туралы заңды қабылдады, бұл Оңтүстік-Шығыстан Арканзас өзені аңғарына чероки тайпасын күштеп көшіруге әкелді. Чероки, маскоги (Крик) және семинол тайпалары «Көз жасы жолы» арқылы Йелл округінен Үндістан аумағына (қазіргі Оклахома) күштеп көшірілді. Азамат соғысында Йелл округі 1862 жылдың қазан айында одақтас күштердің бақылауына өтті. 1865 жылдың қаңтарында конфедераттардың шамамен 1500 салдаты Дарданеллді қайта басып алуға тырысты, бірақ төрт сағаттық шайқастан кейін сәтсіз аяқталды. Висконсин кавалериясының 3-ші полкінің аға сержанты Уильям Эллис көптеген жарақатына қарамастан, өз орнын ұстағаны үшін Құрмет медалімен марапатталды.

География

АҚШ халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 949 шаршы миль (2,458 км²), оның ішінде 930 шаршы миль (2,409 км²) құрлық, ал 19 шаршы миль (49 км²) (2,0%) су алабын құрайды.

2020 жылғы халық санағы

+ Йелл округінің нәсілдік құрамы Раса саны пайызы Ақ (испан тілді емес) 14,710 72,6% Қара немесе африкалық америкалық (испан тілді емес) 226 1,12% Американың жергілікті халқы 111 0,55% Азиялық 202 1,0% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар 11 0,05% Басқа/Аралас 799 3,94% Испандық немесе латиноамерикандық 4,204 20,75% 2020 жылғы АҚШ халық санауы бойынша округте 20,263 адам, 7,503 шаруашылық және 5,542 отбасы тұрады.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша округте 21 139 адам, 7 922 үй шаруашылығы және 5 814 отбасы тұратын. Халық тығыздығы анықталған жоқ. 9 157 тұрғын үй бірлігі болды, олардың тығыздығы да көрсетілмеген. Ауданның нәсілдік құрамы: 86,63% ақ нәсілді, 1,47% қара немесе афроамерикалық, 0,58% американдық индейлер, 0,69% азиялық, 0,03% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 8,99% басқа нәсілдер және 1,62% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 12,73% -ы испаниялық немесе латын американдықтар. 12,00% үйде испан тілінде сөйлейтінін хабарлады. 7 922 үй шаруашылығының 33,60% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 58,50% -ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 10,10% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 26,60% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 23,20% жеке тұлғалардан тұрады, ал 11,80% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,61 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,04 адамды құрайды. Округтегі халықтың жас ерекшеліктері: 25,80% -ы 18 жасқа дейінгілер, 8,90% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 28,30% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 22,00% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 15,00% -ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 36 жас. Әр 100 әйелге 99,50 еркек келеді. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 96,30 еркек келеді. Округтағы үй шаруашылығының орташа табысы 28 916 доллар, ал отбасының орташа табысы 33 409 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 23 172 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 18 148 доллар. Округтағы жан басына шаққандағы орташа табыс 15 383 доллар. Отбасылардың 11,70% және халықтың 15,40% кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 20,20% және 65 жастан асқандардың 12,80% кіреді.

Мәдениет және қазіргі өмір

Йелл округінде аймақтың тарихы мен мәдениетін сақтауға арналған бірнеше тарихи үйлер, құрылымдар мен ескерткіштер бар. Дарданелл коммерциялық тарихи ауданы Арканзас өзені бойындағы Йелл округінің тарихи сауда орталығын сақтайды. Мт. Небо мемлекеттік саябағындағы кабиналар тарихи ауданында 1930 жылдары Азаматтық консервациялық корпус салған он кабина сақталған. Округта сондай-ақ, Ұлттық тарихи ескерткіштер тізіміне (NRHP) енген жеті үй, үш шіркеу және екі көпір бар. Йелл окруғының әртүрлі жер бедері қоныстанғаннан кейін қабатталған қоғамды құрады, бұл отарлаушыларды "жазықтардағы" құнарлы және өнімді шаруашылықтармен және "таулы жерлердегі" тік, аз өнім беретін таулы топырақтағы күнкөріс шаруашылығына бөлді. Жазықтарда плантаторлар класы пайда болды, ал Дарданелл біртұтас қауымдастыққа айналғанда, ірі жер иелері қалаға көшіп, Арканзас және Миссисипи дельталарындағы үлгіге ұқсас, сәнді үйлерден жерлерін басқарды. Солтүстік-шығыс және Орта Батыстағы Алтын ғасырды сипаттаған өнеркәсіптік дамудың аз болуына байланысты Йелл округі ауыл шаруашылығына негізделген, бірақ Қайта құрудан кейінгі жағдайға бейімделген, жаңартылған Ескі Оңтүстік экономикалық моделін сақтап қалды.

Үкімет

Округ әкімшілігі – Арканзас Конституциясы мен Арканзас Кодексінде белгіленген нақты өкілеттіктерге ие конституциялық орган. Кворумдық сот – округ әкімшілігінің заң шығарушы органы, ол барлық шығындарды және кірістерді жинауды бақылайды. Өкілдер бейбіт судьялар деп аталады және жұп жыл сайын округтік сайлау округтерінен сайланады. Округтердің саны тоғыздан он беске дейін өзгереді, ал округтік шекараларды округтік сайлау комиссиясы белгілейді. Йелл округінің кворумдық сотында он бір мүше бар. Кворумдық сот отырыстарын округтің бас атқарушы органы болып табылатын округ судьясы жүргізеді. Округ судьясы округ бойынша сайланады және кворумдық сот мәселелері бойынша дауыс бермейді, бірақ кворумдық сот шешімдерін вето құқығына ие. Йелл округінде екі округ орталығы болғанымен, конституциялық лауазымдар екі сот ғимараты арасында міндеттерді бөліседі, екі еселенбейді.

Қоғамдық кітапханалар

Арканзас өзенінің аңғары аймақтық кітапхана жүйесі Дарданелл қаласында орналасқан және бірнеше округқа қызмет көрсетеді. Жүйе бір орталық кітапханадан және алты филиалдық кітапханадан тұрады, соның ішінде Дэнвиллдегі Йелл округі кітапханасы да бар.