Кіріспе

Неміс кинорежиссері (1902–1957)

Салман Рушди кейіпкері

Максимилиан Оппенгеймер (; 6 мамыр 1902 – 26 наурыз 1957), сондай-ақ Макс Офюльс (/UK/'/ɔː//f//əl//s/ AWfəlss, /US/'/oʊ//f//əl//s/ OHfəlss, ) немесе жай ғана Офюльс деп белгілі, Германияда (1931–1933), Францияда (1933–1940 және 1950–1957) және АҚШ-та (1947–1950) жұмыс істеген неміс туған кинорежиссер. Ол шамамен 30 фильм түсірді, соңғы туындылары ерекше көзге түседі: «La Ronde» (1950), «Le Plaisir» (1952), «Мадам де… серігі» (1953) және «Лола Монтес» (1955). Ол бірнеше американдық фильмдерінде Макс Опулс ретінде көрсетілген, оның ішінде «Бедеу сәт», «Ұсталған», «Белгісіз әйелден хат» және «Шетке қуылған». Саарбрюккендегі жылдық Макс Офюльс сыйлығы оның құрметіне беріледі.

Жастық шағы мен мансабының алғашқы жылдары

Макс Оппюльс Германияның Саарбрюкен қаласында дүниеге келді. Ол Леопольд Оппенгеймердің, еврей тоқыма өндірушісінің және Германияда бірнеше тоқыма дүкендерінің иесі, сондай-ақ оның әйелі Хелен Оппенгеймердің (қыздығы Бамбергер) ұлы еді. Театрлық мансабының басында Оппюльс псевдонімін қабылдады, егер ол сәтсіздікке ұшыраса, бұл әкесіне ұят болмас үшін. Бастапқыда актерлік мансапты армандаған ол 1919 жылы сахнадағы актерлік жолын бастады және 1921-1923 жылдары Ахен театрында ойнады. Кейін ол театр режиссері болып жұмыс істеді, Дортмунд қалалық театрының тұңғыш режиссері атанды. Оппюльс 1924 жылы театрлық қойылымдарға көшті. 1926 жылы Венадағы Бургтеатрдың шығармашылық директоры болды. 1929 жылы Берлиндегі UFA студиясында Анатоль Литвакпен бірге диалог режиссері ретінде жұмыс істегеннен кейін кино өндірісіне қатысты. Ол Германияның аймағында жұмыс істеді және 1931 жылы өзінің алғашқы фильмін – «Dann schon lieber Lebertran» (сөзбе-сөз аударғанда, «Бұл жағдайда балық майы артық») атты комедиялық қысқаметражды фильмді түсірді. Оның ерте фильмдерінің ішінде ең танымал – «Либелей» (1933) фильмі, онда оның болашақта танылатын ерекшеліктері: сәнді декорациялар, феминистік көзқарас және жас және ересек ер адам арасындағы дуэль сахналары бар. Бургтеатрда Оппюльс актриса Хилде Валлмен танысты. Олар 1926 жылы неке қиды.

Шөгеру және соғыстан кейінгі мансап

Нацистер билікке келетінін болжап, 1933 жылы Рейхстаг өртенгеннен кейін яхуди Офюльс Францияға қашып кетеді және 1938 жылы француз азаматы болады. Франция Германияның басып алуына түскеннен кейін ол Швейцария мен Италия арқылы саяхаттайды, онда ол «Әркімнің әйелі» (1934) фильмін түсірген болатын. 1941 жылдың шілдесінде, Америка Құрама Штаттарына аттану алдында, ол Португалияда, Эсторилдегі Casa Mar e Sol-де тоқтады. Голливудқа келген соң, ұзақ жылдар бойы оның жанкүйері болған режиссер Престон Стерджестің қолдауымен ол бірқатар көрнекті фильмдер түсірді. Оның алғашқы голливудтық фильмі – Дуглас Фэрбенкс кішінің басты рөлде ойнаған «Шетке қуылған» (1947) фильмі. Офюльстің Стефан Цвайгтың повесінен алынған «Белгісіз әйелдің хаты» (1948) американдық фильмдердің арасында ең жоғары бағаланған туынды. 1949 жылғы «Құрлыққа түсірілген» және «Асығыс сәт» фильмдерінен кейін ол 1950 жылы Еуропаға оралады. Францияға қайтып келген соң, ол Артур Шницлердің «Ла Ронде» (1950) пьесасының бейімделуіне режиссуралық жетекшілік етеді және оған қатысады, ол 1951 жылы «Ең үздік фильм» номинациясы бойынша BAFTA сыйлығын жеңіп алады, сондай-ақ Мартин Кэрол мен Питер Устиновтың қатысуымен «Лола Монтес» (1955) фильмін түсіреді, әрі «Le Plaisir» және «Мадам де… құлақшалары» (1953) фильмдерінде жұмыс істейді, соңғысы Даниэль Дарриус пен Шарль Буайермен бірге оның мансабын аяқтайды. Офюльс 1957 жылдың 26 наурызында Гамбургте «Монпарнас махаббаттары» фильмінің интерьерлерін түсіріп жатқанда ревматикалық жүрек ауруынан қайтыс болады және Париждегі Пер-Лашез зиратында жерленеді. Бұл соңғы фильмді оның досы Жак Бекер аяқтайды. Офюльстің ұлы Марсель Офюльс деректі фильмдер режиссері болады, ол «Қайғы мен өкініш» және саяси биліктің мәнін зерттейтін басқа да фильмдердің авторы.