Кіріспе

Өнеркәсіптік компьютерлік желілер протоколдарының отбасы. Fieldbus – нақты уақыт режимінде таратылған басқару үшін қолданылатын өнеркәсіптік цифрлық байланыс желілерінің бір түрі. Fieldbus профильдері Халықаралық электротехникалық комиссия (IEC) тарапынан IEC 61784/61158 стандарты ретінде бекітілген. Күрделі автоматтандырылған өндірістік жүйе әдетте таратылған басқару жүйесі (DCS) ретінде иерархиялық деңгейде құрылады. Бұл иерархияда өндірісті басқарудың жоғарғы деңгейлері, уақытқа аса қатысы жоқ байланыс жүйесі (мысалы, Ethernet) арқылы бағдарламаланатын логикалық контроллерлердің (PLC) тікелей басқару деңгейімен байланысады. Fieldbus, тікелей басқару деңгейінің ПЛК-ларын, сенсорлар, атқарушы механизмдер, электр моторлары, консольдік шамдар, коммутаторлар, клапандар және контакторлар сияқты өндіріс орталығының құрауыштарымен байланыстырады, сондай-ақ ток тізбектері немесе цифрлық I/O сигналдары арқылы тікелей қосылыстарды алмастырады. Сондықтан Fieldbus жүйесіне уақыт пен шығынға қатысты талаптар жоғары болады. Жаңа мыңжылдықтан бері нақты уақыттық Ethernet негізіндегі бірнеше Fieldbus жүйелері құрылды. Бұл жүйелер болашақта дәстүрлі Fieldbus жүйелерін толықтай алмастыруға мүмкіндік береді.

Сипаттама

Полевая шина – нақты уақыт режимінде таратылған басқаруға арналған өнеркәсіптік желілік жүйе. Ол – өндіріс орналымдарындағы құралдарды қосудың бір жолы. Полевая шина әдетте тізбекті, жұлдызды, сақиналы, тармақты және ағаш тәрізді желілік топологияларды қолдайтын желілік құрылымда жұмыс істейді. Бұрын компьютерлер RS 232 (тізбектік қосылымдар) арқылы қосылатын, онда тек екі құрылғы ғана байланыса алатын. Бұл қазіргі қолданылып жүрген 4–20 мА байланыс схемасына ұқсас, онда әрбір құрылғы контроллер деңгейінде жеке байланыс нүктесіне ие болуы керек. Ал полевая шина – контроллер деңгейінде тек бір байланыс нүктесін қажет ететін және бір мезгілде жүздеген аналогтық және цифрлық нүктелерді қосуға мүмкіндік беретін қазіргі LAN типтес қосылымдарға тең. Бұл қажетті кабель ұзындығын және кабельдер санын азайтады. Сонымен қатар, полевая шина арқылы байланыс жасайтын құрылғыларға микропроцессор қажет болғандықтан, бір құрылғы көбінесе бірнеше нүктені қамтамасыз етеді. Кейбір полевая шина құрылғылары енді контроллерді өңдеуге мәжбүрлемей, құрылғы жағында PID басқаруы сияқты басқару схемаларын қолдайды.

Тарих

Таратылған басқару жүйесінде далалық автобусты пайдаланудың ең маңызды себебі – автоматтандыру жүйесінің жоғары қолжетімділігі мен сенімділігінен айырылмастан, орнату және күтіп-ұстау шығындарын азайту. Мақсат – әртүрлі өндірушілердің далалық құрылғылары үшін екі сымды кабельді және қарапайым конфигурацияны қолдану. Қолданысқа байланысты, сенсорлар мен атқарушы механизмдердің саны бір машинада жүздегеннен бастап, үлкен өндіріс орнында мыңдағанға дейін жетеді. Далалық автобустың тарихы осы мақсаттарға қалай қол жеткізуге болатынын көрсетеді.

Жалпы мақсаттағы интерфейс шинасы (GPIB)

Кейбір деректер бойынша, алғашқы өрістік шина технологиясы – 1975 жылы IEEE 488 стандартында сипатталған HP IB. Ол «Жалпы мақсаттағы интерфейс шинасы» (GPIB) деп белгілі болды және автоматтандырылған және өнеркәсіптік құралдарды басқарудың де-факто стандарты атанды. GPIB әртүрлі өндірушілерден алынған құралдармен автоматтандырылған өлшемдерде кеңінен қолданылады. Бұл 24 сымнан тұратын кабель және қосылысы бар параллельді шина, кабель ұзындығының максималды шегі 20 метрді құрайды.

Bitbus (Бітбұс)

Ең көне және кеңінен қолданылатын далалық шина технологиясы – Bitbus. Bitbus Intel Corporation компаниясымен өнеркәсіптік жүйелерде Multibus жүйелерін пайдалануды жақсарту мақсатында, жадыға жылдам қолжеткізуден баяу I/O функцияларын бөліп шығару арқылы құрылды. 1983 жылы Intel компаниясы 8044 Bitbus микроконтроллерін өзінің 8051 микроконтроллеріне далалық шиналық микропрограммасын қосып жасады. Bitbus физикалық деңгейде EIA 485 стандартын қолданады, оның құрамында екі бұрылған жұп сым бар – біреуі деректер үшін, екіншісі – синхронизация және сигналдар үшін. Дерек байланысы деңгейінде SDLC стандартын пайдалану 13,2 км жалпы ұзындығы бар бір сегментте 250 түйінді қосуға мүмкіндік береді. Bitbus жүйесінде бір бас түйін және бірнеше бағынышты түйіндер болады, бағынышты түйіндер тек бас түйіннің сұрауларына ғана жауап береді. Bitbus желілік деңгейде маршрутизацияны анықтамайды. 8044 тек салыстырмалы түрде кішкентай дерек пакетін (13 байт) қабылдайды, бірақ қашықтан қол жеткізу және басқару (RAC) тапсырмаларының тиімді жиынтығын және RAC тапсырмаларын жекелеу мүмкіндігін қамтиды. 1990 жылы IEEE Bitbus стандартын микроконтроллерлік жүйелердің сериялық басқару шинасы (IEEE 1118) ретінде қабылдады. Бүгінде BITBUS стандартын BEUG – BITBUS Еуропалық пайдаланушылар тобы қолдайды.

Автоматтандыру үшін компьютерлік желілер

Кеңсе желілері автоматтандыру қолданбалары үшін аса қолайлы емес, себебі оларда берілу уақытының жоғарғы шегі болмайды. 1975 жылы кеңсе байланысы үшін жасалған ARCNET токендік механизмді пайдаланады, сондықтан кейіннен өнеркәсіп саласында да қолданыс тапты.

Өндірісті автоматтандыру протоколы (MAP)

Өндірістік автоматтандыру протоколы (MAP) 1984 жылы General Motors компаниясы бастаған автоматтандыру технологияларындағы OSI стандартына сәйкес келетін протоколдардың іске асырылуы болды. MAP көптеген өндірушілер қолдаған LAN стандарттау ұсынысына айналды және негізінен зауыттарды автоматтандыруда қолданылды. MAP 10 Мбит/с IEEE 802.4 токендік шинасын деректерді тарату ортасы ретінде пайдаланды. Ауқымы мен күрделілігіне байланысты MAP үлкен табысқа жете алмады. Күрделілікті төмендету және азайтылған ресурстармен жылдам өңдеуге қол жеткізу үшін 1988 жылы Enhanced Performance Architecture (EPA) MAP әзірленді. Бұл MiniMap Ашық жүйелердің өзара байланысы (OSI) негізгі анықтамалық моделінің 1, 2 және 7 деңгейлерін ғана қамтиды. Бұл шарттылық кейінірекгі өріс шинасы (fieldbus) анықтамаларына көшті. MAP-тың ең маңызды жетістігі – MAP-тың қолданбалы қабаты болып табылатын Manufacturing Message Specification (MMS).

Өндірістік хабарламаның (MMS) ерекшелігі

Өндірістік хабарламалар спецификациясы (MMS) – 1986 жылы алғашқы нұсқасы жарияланған, желілік құрылғылар мен компьютерлік бағдарламалар арасында нақты уақыт режимінде процестер деректерін және басқару ақпаратын беруге арналған протокол мен қызметтерді қамтитын ISO 9506 халықаралық стандарты. Ол Profibus үшін FMS немесе CANopen үшін SDO сияқты басқа өндірістік коммуникация стандарттарының көптеген дамуына үлгі болды. Ол әлі де IEC 61850 стандарттарындағы электр қуатын автоматтандыру сияқты қолдану қабаты ретінде қолданылуда.

Өндiрiстiк автоматтандыруға арналған далалық автобустар

Өндірістік автоматтандыру саласында өріс шинасының талаптары – реакция уақытының қысқа болуы, сондай-ақ бірнеше бит немесе байт деректерінің жүз метрден аспайтын қашықтықта берілуін қамтамасыз ету.

MODBUS (жаңалық)

1979 жылы Modicon (қазіргі Schneider Electric) Modbus деп аталатын бағдарламаланатын логикалық контроллерлерін (PLC) қосуға арналған тізбекті шинаны құрды. Modbus-тың алғашқы нұсқасында EIA 485 UART сигналдарын қолданатын екі сымды кабель пайдаланылды. Протокол өте қарапайым, ол – басшы/бағынышты протоколы, ал дерек түрлері сол кездегі PLC-лер түсінетін түрлермен шектелген. Дегенмен, Modbus (Modbus TCP нұсқасымен бірге) бүгінгі күнге дейін ең көп қолданылатын өнеркәсіптік желілердің бірі болып табылады, әсіресе ғимараттарды автоматтандыру саласында.

PROFIBUS

1987 жылы Германия үкіметінің қаржылық қолдауымен жүргізілген зерттеу жобасы Fieldbus Message Specification (FMS) негізінде PROFIBUS далалық автобусын анықтады. Іс жүзінде қолданылғанда, оның өте күрделі екені анықталды. 1994 жылы Siemens компаниясы Decentralized Periphery (DP) деп аталатын өзгертілген қолданба қабатын ұсынды, ол өндіріс саласында кеңінен қабылдауға ие болды. 2016 жылы Profibus әлемдегі ең көп орнатылған далалық автобустардың бірі болып табылады және 2018 жылы орнатылған түйіндердің саны 60 миллионға жетті.

INTERBUS (көлік жолдары)

1987 жылы Phoenix Contact кеңістікте тараған кіріс және шығыстарды орталық басқару құрылғысына қосу үшін сериялық шинаны әзірледі. Басқару құрылғысы барлық кіріс және шығыс деректерін қамтитын физикалық сақина бойынша бір кадр жібереді. Кабельде 5 сым бар: жер сигналдық сымнан басқа, екі сым шығу кадры үшін және екі сым кері кадр үшін. Осы кабельдің көмегімен бүкіл орналымды ағаш тәрізді топологияда құруға болады. INTERBUS өндіріс саласында 22,9 миллионнан астам құрылғы орнатылуының арқасында үлкен жетістікке жетті. Interbus Profinet технологиясына қосылды және қазір INTERBUS Profibus Nutzerorganisation e. V. ұйымымен күтіліп келеді.

КАН

1980-ші жылдары автомобильдердегі әртүрлі басқару жүйелері арасындағы байланыс мәселелерін шешу үшін неміс компаниясы Robert Bosch GmbH алғаш рет контроллерлік аймақ желісін (CAN) құрастырды. CAN тұжырымдамасы бойынша әрбір құрылғы сымдардың бір жиынтығы арқылы қосылуы мүмкін, ал қосылған әрбір құрылғы кез келген басқа құрылғымен еркін дерек алмаса алады. CAN көп ұзамай өндіріс автоматтандыру нарығына енді (басқа көптеген жүйелермен бірге). DeviceNet американдық Allen Bradley компаниясы (қазір Rockwell Automation компаниясына тиесілі) және ODVA (Open DeviceNet Vendor Association) ұйымдары CAN протоколы негізінде ашық өріс шинасы стандарты ретінде әзірледі. DeviceNet еуропалық EN 50325 стандартында бекітілген. DeviceNet стандартын анықтау және күтіп ұстау жауапкершілігі ODVA-ға жүктеледі. ControlNet және EtherNet/IP сияқты DeviceNet, CIP (Common Industrial Protocol) негізіндегі желілер отбасының құрамына кіреді. CIP осы үш өнеркәсіптік желінің ортақ қолданба қабатын құрайды. Сондықтан DeviceNet, ControlNet және Ethernet/IP жақсы үйлесімді және пайдаланушыға басқару деңгейі (EtherNet/IP), жасуша деңгейі (ControlNet) және дала деңгейі (DeviceNet) үшін жіктелінген байланыс жүйесін ұсынады. DeviceNet – объектіге бағытталған шина жүйесі және өндіруші/тұтынушы әдісі бойынша жұмыс істейді. DeviceNet құрылғылары клиент (мастер) немесе сервер (құл) рөлінде, немесе екеуінің де функцияларын орындай алады. Клиенттер мен серверлер өндіруші, тұтынушы, немесе екеуі де бола алады. CANopen-ті CiA (CAN in Automation) – CAN пайдаланушылар мен өндірушілер қауымдастығы әзірледі және 2002 жылдың соңынан бастап EN 50325 4 еуропалық стандарты ретінде бекітілді. CANopen CAN стандартының (ISO 11898 2) 1 және 2 қабаттарын, сондай-ақ штифтік қосылымдар, деректерді беру жылдамдығы және қолданба қабатына қатысты кеңейтімдерді пайдаланады.

Процестерді автоматтандыруға арналған өріс автобустары

Процесс автоматтандыруда дәстүрлі түрде өрістегі таратушылардың көпшілігі 4-20 мА ток тізбегі арқылы басқару құрылғысына қосылады. Бұл тек өлшенген мәнді ток деңгейімен беруге ғана емес, сонымен қатар, мың метрден астам ұзындықтағы екі сымды кабель арқылы далалық құрылғыға қажетті электр қуатын жеткізуге мүмкіндік береді. Мұндай жүйелер қауіпті аймақтарда да орнатылады. NAMUR ұйымының пікірінше, осы қолданыстарда далалық шина осы талаптарға жауап беруі тиіс. 0, 1 немесе 2 аймақтарда орнату үшін Fieldbus Intrinsically Safe Concept (FISCO) талаптарын сипаттайтын аспаптарға арналған IEC/EN 60079-27 арнайы стандарты бар.

Дүниежүзілік FIP

FIP стандарты 1982 жылы болашақ далалық автобус стандартына қажеттіліктерді талдау мақсатымен француздық бастамаға негізделген. Осы зерттеу 1986 жылғы маусым айында 13 серіктес қатысқан еуропалық Eureka жобасына жол ашты. "Жергілікті өнеркәсіптік желілер" тобы Францияда стандартталуға ұсынылған алғашқы нұсқаны жасады. FIP далалық автобусының атауы бастапқыда француз тіліндегі "Flux d'Information vers le Processus" сөзінің аббревиатурасы болды, ал кейіннен FIP "Factory Instrumentation Protocol" деген ағылшынша атаумен де белгілі болды. FIP келесі он жылда Еуропа нарығында басымдыққа ие болған Profibus жүйесіне көш басты. WorldFIP веб-сайты 2002 жылдан бері жаңалықтар жарияламайды. FIP отбасының ең жақын туысы бүгінде пойыз вагондарына арналған Wire Train Bus жүйесінде кездеседі. Дегенмен, WorldFIP-тің FIPIO протоколы деп белгілі бір бөлігі машина құрамдас бөліктерінде кеңінен қолданылады.

Foundation Fieldbus (FF) (Қорылымның далалық автобусы)

Foundation Fieldbus көп жылдар бойы Халықаралық Автоматтандыру Қоғамы (ISA) SP50 ретінде әзірленді. Бүгінде Foundation Fieldbus мұнай өңдеу, мұнай-химия, электр энергиясын өндіру сияқты көптеген ауыр процестік қолданыстарда, сондай-ақ тамақ және сусын, фармацевтика және ядролық салаларда кеңінен қолданылып, орнатылған базасы үнемі өсіп келеді. 2015 жылдың 1 қаңтарынан бастап Fieldbus Foundation жаңа FieldComm тобының құрамына кірді.

PROFIBUS-PA

Profibus PA (процесс автоматтандыру) өлшеу және процесс аспаптары, атқарушы механизмдер және процесс басқару жүйесі немесе процесс инженериясында PLC/DCS арасындағы байланыс үшін қолданылады. Profibus PA – процесті автоматтандыруға бейімделген физикалық қабаты бар Profibus нұсқасы, онда бірнеше сегмент (PA сегменттері) далалық құралдармен Profibus DP-ге қосқыштар арқылы қосылуы мүмкін. Бұл сегменттердің екі сымды автобус кабелі байланысты ғана емес, сонымен қатар қатысушыларды қуатпен жабдықтауды да қамтамасыз етеді (MBP беру технологиясы). Profibus PA-ның тағы бір ерекшелігі – кеңінен қолданылатын "PA Devices" (PA Profile) құрылғы профилі, онда далалық құрылғылардың ең маңызды функциялары өндірушілер арасында біркелкі стандартталған.

LonWorks компаниясы

1980 жылдарға қайта оралып қарасақ, LonWorks басқа желілерден өзгеше, Echelon Corporation компаниясының компьютер ғалымдарының еңбегінің нәтижесі болып табылады. 1999 жылы коммуникациялық протокол (сол кезде LonTalk деп аталған) ANSI ұйымына ұсынылып, басқару желілері үшін стандарт ретінде қабылданды (ANSI/CEA 709.1 B), ал 2005 жылы EN 14908 (Еуропалық ғимараттарды автоматтандыру стандарты) ретінде бекітілді. Бұл протокол сондай-ақ ғимараттарды автоматтандыруға арналған BACnet ASHRAE/ANSI стандартының дерек байланысы/физикалық қабаттарының бірі болып табылады.

BACnet желісі

BACnet стандарты бастапқыда 1987 жылдан бастап Американдық жылыту, салқындату және ауа кондициялау инженерлері қоғамы (ASHRAE) тарапынан әзірленді және қазіргі күні де осы қоғам тарапынан қолданылып келеді. BACnet 1995 жылдан бері 135 нөмірімен Американдық Ұлттық Стандарт (ANSI), Еуропалық стандарт, көптеген елдердегі ұлттық стандарт және 2003 жылдан бері ISO 16484 әлемдік стандарты болып табылады. 2017 жылы BACnet құрылыс автоматтандыру нарығындағы нарықтың 60% үлесіне ие болды.

Стандарттау

Өріс автобусы технологиясы 1988 жылдан бері қолданылып келсе де, ISA S50.02 стандартының аяқталуымен халықаралық стандартты әзірлеуге көп жыл кетті. 1999 жылы IEC SC65C/WG6 стандарттар комитеті IEC далалық шина стандартының жобасындағы келіспеушіліктерді шешу үшін өтті. Бұл кездесудің нәтижесінде сегіз түрлі протокол жиынтығын қамтитын "Типтер" деп аталатын IEC 61158 стандартының бастапқы нұсқасы құрылды. Бұл стандарттың нұсқасы алғаш рет Еуропалық ортақ нарық үшін жасалған, ортақ элементтерге көбірек назар аудармай, ұлттар арасындағы саудаға кедергі келтіруді жою – оның басты мақсатына қол жеткізді. Ортақтық мәселелері енді әрбір далалық шина стандартының типін қолдайтын халықаралық консорциумдардың қарауына берілді. Стандарт бекітілгеннен кейін IEC стандарттарын әзірлеу жұмысы тоқтатылып, комитет таратылды. IEC 61158 стандартының 4000-нан астам бетіндегі формальдық және мазмұндық қайшылықтарды шешу үшін жаңа IEC SC65C/MT 9 комитеті құрылды. Аталған протоколдар бойынша жұмыс көбінесе аяқталды. Қауіпсіздік далалық шиналары немесе нақты уақыттық Ethernet далалық шиналары сияқты жаңа протоколдар әдеттегі 5 жылдық техникалық қызмет көрсету циклы ішінде халықаралық далалық шина стандартының анықтамасына енгізілуде. Стандарттың 2008 жылғы нұсқасында далалық шина түрлері Коммуникациялық профильдік отбасыларға (CPF) қайта ұйымдастырылды.

Далалық автобус стандарттарының құрылымы

Далалық шиналар үшін көптеген бәсекелес технологиялар болды және бірыңғай байланыс механизміне деген бастапқы үміттер ақталу жолына қоймады. Мұндай жағдайды болжауға болады, себебі далалық шина технологиясын әртүрлі салаларда әртүрліше жүзеге асыру қажет; автомобильдердегі далалық шиналар, процестік өсімдіктерді басқарудағы далалық шиналардан функционалдық тұрғыдан өзгеше.

IEC 61784 талаптарына сәйкестік

Әрбір брендтің протоколдық отбасылары Communication Profile Family деп аталады және CPF санымен қысқартылады. Әрбір протоколдық отбасы қазіргі таңда өрістік шиналарды, нақты уақыттық Ethernet шешімдерін, орнату ережелерін және функционалдық қауіпсіздік протоколдарын анықтай алады. Бұл мүмкін болатын профильдер отбасылары IEC 61784 стандартында белгіленген және келесі кестеде жинақталған.

Коммуникациялық профильдер отбасылары (CPF) IEC 61784 (қосымша) бөлігі IEC 61158 Қызметтер және протоколдар

CPF | Отбасы | Коммуникациялық профиль (CP) & саудалық атауы | 1 | 2 | 3 | 5 | PhL | DLL | AL
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---
1 | Foundation Fieldbus (FF) | CP 1/1 FF | H1 | X | 1 | 1 | Type 1 | Type 1 | Type 9
| CP 1/2 FF – HSE | X | 1 | 1 | 8802 3
2 | TCP/UDP/IP | Type 5 | CP 1/3 FF | H2 | X | 1 | 1 | Type 1 | Type 1 | Type 9
| FSCP 1/1 FF SIS | | 1 | | 2
3 | CIP | CP 2/1 ControlNet | X | | 2 | Type 2 | Type 2 | Type 2
| CP 2/2 EtherNet/IP | X | X | 2 | 2 | 8802 3 | Type 2 | Type 2
4 | DeviceNet | CP 3/3 | X | 2 | 2 | Type 2 | Type 2 | Type 2
| FSCP 2/1 CIP Safety | | 2 | | |
5 | PROFIBUS & PROFINET | CP 3/1 PROFIBUS DP | X | 3 | 3 | Type 3 | Type 3 | Type 3
| CP 3/2 PROFIBUS PA | X | 3 | 3 | Type 1 | Type 3 | Type 3
| CP 3/3 PROFINET CBA (2014 жылдан бері қолданылмайды) | | | 8802 3 | TCP/IP | Type 10
| CP 3/4 PROFINET IO Class A | X | 3 | 3 | 8802 3 | UDP/IP | Type 10
| CP 3/5 PROFINET IO Class B | X | 3 | 3 | 8802 3 | UDP/IP | Type 10
| CP 3/6 PROFINET IO Class C | X | 3 | 3 | 8802 3 | UDP/IP | Type 10
| FSCP 3/1 PROFIsafe | | 3 | | |
6 | P NET | CP 4/1 P NET RS 485 | X | 4 | Type 4 | Type 4 | Type 4
| CP 4/2 P NET RS 232 (жойылды) | | Type 4 | Type 4 | Type 4
| CP 4/3 P NET on IP | X | 4 | 8802.3 | Type 4 | Type 4
7 | WorldFIP | CP 5/1 WorldFIP (MPS, MCS) | X | Type 1 | Type 7 | Type 7
| CP 5/2 WorldFIP (MPS, MCS, SubMMS) | X | Type 1 | Type 7 | Type 7
| CP 5/3 WorldFIP (MPS) | X | Type 1 | Type 7 | Type 7
8 | INTERBUS | CP 6/1 INTERBUS | X | 6 | 6 | Type 8 | Type 8 | Type 8
| CP 6/2 INTERBUS TCP/IP | X | 6 | 6 | Type 8 | Type 8 | Type 8
| CP 6/3 INTERBUS Subset | X | 6 | 6 | Type 8 | Type 8 | Type 8
| CP 6/4 Link 3/4 to INTERBUS | | X | 6 | Type 8 | Type 8 | Type 10
| CP 6/5 Link 3/5 to INTERBUS | | X | 6 | Type 8 | Type 8 | Type 10
| CP 6/6 Link 3/6 to INTERBUS | | X | 6 | Type 8 | Type 8 | Type 10
| FSCP 6/7 INTERBUS Safety | | 6 | | |
9 | Swiftnet | Жылдамдығының маңыздылығына байланысты жойылды | Type 6
10 | CC Link | CP 8/1 CC Link/V1 | X | 8 | 8 | Type 18 | Type 18 | Type 18
| CP 8/2 CC Link/V2 | X | 8 | Type 18 | Type 18 | Type 18
| CP 8/3 CC Link/LT (Bus powered low cost) | X | 8 | Type 18 | Type 18 | Type 18
| CP 8/4 CC Link IE Controller | X | 8 | 8802 3 | Type 23
| CP 8/5 CC Link IE Field Network | X | 8 | 8802 3 | Type 23
| FSCP 8/1 CC Link Safety | | 8 | | |
11 | HART | CP 9/1 Universal Command (HART 6) | X | Type 20
| CP 9/2 Wireless HART (IEC 62591 қараңыз) | Type 20
12 | Vnet/IP | CP 10/1 Vnet/IP | X | 10 | 8802 3 | Type 17 | Type 17
13 | TCnet | CP 11/1 TCnet star | X | 11 | 8802 3 | Type 11 | Type 11
| CP 11/2 TCnet loop 100 | X | 11 | 8802 3 | Type 11 | Type 11
| CP 11/3 TCnet loop 1G | X | 11 | 8802 3 | Type 11 | Type 11
14 | EtherCAT | CP 12/1 Simple IO | X | 12 | 12 | Type 12 | Type 12 | Type 12
| CP 12/2 Mailbox & time synchronization | X | 12 | 12 | Type 12 | Type 12 | Type 12
| FSCP 12/1 Safety over EtherCAT | | 12 | | |
15 | Ethernet POWERLINK | CP 13/1 EPL | X | 13 | 13 | 8802 3 | Type 13 | Type 13
| FSCP 13/1 openSAFETY | | 13 | | |
16 | Ethernet for Plant Automation (EPA) | CP 14/1 EPA NRT | X | 14 | 14 | 8802 3 | Type 14 | Type 14
| CP 14/2 EPA RT | X | 14 | 14 | 8802 3 | Type 14 | Type 14
| CP 14/3 EPA FRT | X | 8802 3 | Type 14 | Type 14
| CP 14/4 EPA MRT | X | 14 | 14 | 8802 3 | Type 14 | Type 14
| FSCP 14/1 EPA Safety | | 14 | | |
17 | MODBUS RTPS | CP 15/1 MODBUS TCP | X | 15 | 8802 3 | TCP/IP | Type 15
| CP 15/2 RTPS | X | 15 | 8802 3 | TCP/IP | Type 15
18 | SERCOS | CP 16/1 SERCOS I | X | 16 | Type 16 | Type 16 | Type 16
| CP 16/2 SERCOS II | X | 16 | Type 16 | Type 16 | Type 16
| CP 16/3 SERCOS III | X | 2 | 16 | 8802 3 | Type 16 | Type 16
| SFCP 2/1 CIP Safety | | 2 | | |
19 | RAPIEnet | CP 17/1 | X | 17 | 8802 3 | Type 21 | Type 21
20 | SafetyNET p | CP 18/1 RTFL (real time frame line) | X | 18 | 18 | 8802 3 | Type 22 | Type 22
| CP 18/2 RTFN (real time frame network) | X | 18 | 18 | 8802 3 | Type 22 | Type 22
| SFCP 18/1 SafetyNET p | | 18 | | |
21 | MECHATROLINK | CP 19/1 MECHATRILINK II | X | 19 | Type 24 | Type 24 | Type 24
| CP 19/2 MECHATRILINK III | X | 19 | Type 24 | Type 24 | Type 24
22 | ADS net | CP 20/1 NETWORK 1000 | X | 20 | 8802 3 | Type 25 | Type 25
| CP 20/2 NX | X | 20 | 8802 3 | Type 25 | Type 25
23 | FL net | CP 21/1 FL net | X | 21 | 8802 3 | Type 26 | Type 26

Мысалы ретінде PROFIBUS DP стандарттарын іздейік. Бұл CPF 3 отбасына жатады және CP 3/1 профиліне ие. 5-кестеде оның протоколының қолданылу аясы IEC 61784 1-бөлігінде анықталғанын көреміз. Ол 3-түрлі протоколды қолданады, сондықтан протокол анықтамалары үшін IEC 61158 3 3, 61158 4 3, 61158 5 3 және 61158 6 3 құжаттары қажет. Физикалық интерфейс жалпы 61158 2-де 3-түрде анықталады. Орнату ережелері А қосымшасындағы IEC 61784 5 3 стандартында келтірілген. Ол IEC 61784 3 3 стандартында анықталған PROFIsafe ретінде FSCP3/1мен біріктірілуі мүмкін. Өндіруші осы стандарттардың барлығын нақты атап өтуге мәжбүр болмас үшін, профильге сілтеме стандартта көрсетілген. PROFIBUS DP-ге арналған мысалымызда тиісті стандарттардың спецификациясы IEC 61784 1 Ed.3:2019 CPF 3/1 болады.

Шығын артықшылығы

Қажетті кабельдің мөлшері далалық шинада 4–20 мА жүйелеріне қарағанда әлдеқайда аз. Бұл себебі көптеген құрылғылар бірнеше кабельді ортақ пайдаланады, ал 4–20 мА жүйелерінде әр құрылғыға жеке кабельдер жиынтығы қажет болады. Сонымен қатар, далалық шина желісінде бір құрылғы арқылы бірнеше параметрлерді жіберуге болады, ал 4–20 мА қосылымында тек бір параметрды ғана жіберу мүмкін. Далалық шина болжамдық және алдын ала техникалық қызмет көрсету стратегиясын құруға дайын жағдай жасайды. Далалық шина құрылғыларынан алынатын диагностикалық мәліметтер құрылғылардағы мәселелер күрделеніп кетпес бұрын анықталып, шешілуге мүмкіндік береді.

Желі құру

Әр технологияның жалпы атауы болғанымен, әр түрлі далалық шиналар бір-бірімен оңай алмастырылмайды. Олардың арасындағы айырмашылықтар соншалықты үлкен, олар бір-бірімен тікелей байланыса алмайды. Далалық шина стандарттарының айырмашылықтарын түсіну үшін, далалық шина желілерінің қалай құрылатынын түсіну қажет. OSI моделіне сәйкес, далалық шина стандарттары кабельдік желілердің физикалық ортасымен және эталондық модельдің бірінші, екінші және жетінші қабаттарымен анықталады. Әр технология үшін физикалық орта және физикалық қабат стандарттары біт уақытын, синхронизацияны, кодтау/декодтауды, жолақ жылдамдығын, шина ұзындығын және трансивердің коммуникациялық сымдарға физикалық қосылуын толыққанды және егжей-тегжейлі сипаттайды. Деректер байланысы қабатының стандарты физикалық қабатқа берілуге дайын хабарламаларды қалай құрастыруды, қателерді өңдеуді, хабарламаларды сүзуді, шина төрешілігін және осы стандарттарды аппараттық құралдарда қалай іске асыруды толыққанды анықтауға жауапты. Қолданба қабаты стандарты, әдетте, деректермен байланыс қабаттарының қолданбамен, яғни коммуникация жасағысы келетін бағдарламамен қалай байланысатынын анықтайды. Ол хабарламалардың сипаттамаларын, желілік басқаруды іске асыруды және қолданбадан келіп түскен қызметтерге жауап беруді сипаттайды. Үшіншіден алтыншы қабаттарға дейін далалық шина стандарттарында сипатталмайды.

Нарық

2008 жылдан бастап процестерді басқару жүйелері нарығында Foundation Fieldbus және Profibus PA үстемдік етеді. Екі технология да бірдей физикалық қабатты қолданады (31,25 кГц жиілігінде 2 сымды Манчестер кодталған ток модуляциясы), бірақ олар бір-бірімен алмастырылмайды. Жалпы ереже бойынша, бағдарламаланатын логикалық контроллерлер (PLC) арқылы басқарылатын және мониторингіге алынатын қолданбалар PROFIBUS-қа, ал сандық/таратылған басқару жүйесі (DCS) арқылы басқарылатын және мониторингіге алынатын қолданбалар Foundation Fieldbus-қа көбірек бейім. PROFIBUS технологиясы Германияның Карлсруэ қаласындағы штаб-пәтерімен Profibus International ұйымы арқылы қолжетімді. Foundation Fieldbus технологиясы Техас штатының Остин қаласындағы Fieldbus Foundation ұйымына тиесілі және олар таратумен айналысады.