Лидер "Ньюкасла": Футболшы Лидің мансабы мен жетістіктері

Кіріспе

Ағылшын футболшысы Ли клуб төмендегеннен кейін екі жылдан астам Чарлтон құрамында қалды, бірақ 1992–93 маусымы басталғаннан кейін жақын арада сатылды, себебі клубқа Доңғараға қайта оралуды қаржыландыру үшін ақша қажет болды. Ол кезде Чарлтон турнир кестесінде екінші орында тұрды, ал Ли лига көшбасшысы "Ньюкасл Юнайтедке" 700 000 фунт стерлингке ауысты. Ол "Ньюкаслға" олардың бас жаттықтырушысы Кевин Киганның "Ньюкасл-апон-Тайн" қаласы Лондонға, Лиге қол қоюға қызығушылық танытқан "Миддлсбро" клубынан гөрі жақын екенін айтқаннан кейін келді, ал "Миддлсбро" бұл кезде Премьер-лигада ойнап тұрған еді.

Ньюкасл Юнайтед

Лидің солтүстік-шығыста туысқандық байланыстары бар, оның туыстары Жарроу маршына қатысқан. 1992 жылы «Ньюкаслға» келісім шарт жасады. Солтүстік-шығыстағы байланыстарына қарамастан, Ли бала кезіндегі футбол адамы Кевин Киганның «Ньюкасл Юнайтедке» келуіне ықпал еткенін айтты. Киган Лиге, егер ол «Ньюкасл Юнайтедке» ауысса, Англия құрамасына шақырылатынын уәде берді. «Ньюкасл» ойыншысы Гэвин Пикок Киганға Лидің қабілеті туралы алғашқы болып хабарлады. Пикок Киганға «Шарлтоннан жоғары деңгейде ойнай алатын ойыншы бар» деген пікірін білдірді. Ли «Ньюкасл» сапындағы тұңғыш ойынында «Питерборо Юнайтед» командасына қарсы өткен матчта 1:0 есебімен жеңіске жетіп, қосалқы құрамда алаңға шықты. Ли 36 матчта 10 гол соғып, маусым соңында «Ньюкасл» Премьер-лигаға жолдама алды. «Ньюкаслдың» төрт жылдық үзілістен кейінгі жоғары дивизиондағы алғашқы маусымы сәтті аяқталды, команда үшінші орынды алып, УЕФА кубогына қатысу құқығын жеңіп алды. Алайда, бұл маусымда клубта ең көп көзге түскені Энди Коул болды, Ли емес. Бірінші раундта «Рояль Антверпен» командасына қарсы өткен матчта Ли хет-трик жасады, нәтижесінде «Ньюкасл» Бельгияда 5:0 есебімен жеңіске жетті. Бұл команданың 17 жылдан кейінгі алғашқы еуропалық ойыны болды. Ли 1994-95 маусымын 35 матчта 9 гол соғып аяқтады, «Ньюкасл» турнир кестесінде алтыншы орынды иеленді. Бірақ маусым басында команда алғашқы алты ойында жеңіске жетіп, лигада көшбасшылықты қамтамасыз еткен еді. 1995 жылғы жазда менеджер Кевин Киган Дэвид Джинола мен Лес Фердинандқа 9 миллион фунт жұмсады, сондай-ақ Лиге шабуылдық рөл беруге мүмкіндік берді. 1995 жылдың қараша айында Ли Премьер-лиганың үздік ойыншысы атанды, себебі «Ньюкасл» лигада үлкен артықшылыққа ие болды және 1927 жылдан бері алғашқы жоғары дивизион титулын жеңіп алуға қабілетті көрінді. «Ньюкасл» маусымды екінші орында аяқтады, Рождествоға дейін 10 ұпаймен көшбасшылықты сақтап, наурыз айына дейін жетекшілік етті. Алайда, Ли 1995-96 маусымында PFA жыл командасының құрамына енді. 1997 жылдың қаңтарында Киганның кенеттен кеткенінен кейін Кенни Далглиш менеджер болып тағайындалды және Лиді капитан етіп қойды. «Ньюкасл» тағы да Премьер-лигада «Манчестер Юнайтедтен» кейін екінші орынды иеленді. 1998-99 маусымының басында Далглиштің жұмыстан босатылуынан кейін Руд Гуллит «Ньюкаслдың» жаңа бапкері болды. Гуллит жақсы старт бергеннен кейін Лиді, Стюарт Пирсті және Джон Барнсты резервтік құраммен жаттығуға мәжбүр етіп, клубтан шығаруға тырысты. 1999-2000 маусымының басында Гуллит Лиге команда нөмірін бермеді. Содан кейін Гуллит Алан Ширерді «Сандерлендке» қарсы «Тайн Уэр» дербиінде алаңға шығармағаннан кейін отставкаға кетті, ал оның орнына бұрынғы Англия бапкері Бобби Робсон келді. Робсон Лиді және ортаңғы алаңдағы әріптесі Гэри Спидті (1998 жылдың ақпанында келісім шарт жасаған) «Ньюкаслдың» ортаңғы алаңына қайтарды. Ли «Челсиге» қарсы ФА кубогының жартылай финалында гол соқты, бірақ «Ньюкасл» 2:1 есебімен жеңілді. Ли 2001 жылы, клубқа қосылғаннан кейін тоғыз жыл өткен соң, құрметті матч өткізді. «Ньюкаслдың» «Сент-Джеймс Парк» стадионында өткен ойында испандық «Атлетик Бильбао» командасы 1:0 есебімен жеңіске жетті. Лидің «Ньюкасл» сапындағы соңғы голы 2001 жылы «Манчестер Юнайтедке» қарсы өткен матчта 4:3 есебімен жеңіске жеткен кезде соғылды. 2002 жылдың 7 ақпанында «Ньюкасл» бес маусымнан кейін бірінші рет титул үшін жарысқа қатысқан кезде Ли Тинесайдтағы 10 жылдық карьерасын аяқтап, 250 000 фунт стерлингтік трансферлік ақыға күресіп жүрген «Дерби Каунтиге» қосылды. Ол Джон Грегори бапкер болып тағайындалғаннан кейін сегіз күн өткен соң клубқа келісім шарт жасады.

Lee who also has ancestral ties to the North East, having relatives who marched in the Jarrow March, signed for Newcastle in 1992. Despite his North East connections, Lee noted it was his childhood footballing hero Kevin Keegan who influenced him to move to Newcastle United. Keegan also promised Lee that if he moved to Newcastle United he would play for England. Newcastle player Gavin Peacock had first alerted Keegan to the ability of Lee. In passing a comment, Peacock stated to Keegan that there is a player from Charlton who could play at the highest level. Lee made his Newcastle début as a substitute in a 1–0 win over Peterborough United. Newcastle were promoted to the Premier League at the end of the season, with Lee scoring 10 goals from 36 matches. Newcastle's first season back in the top division for four years ended well, as they finished third and qualified for the UEFA Cup, although it was top scorer Andy Cole rather than Lee who made the most headlines at the club during this campaign. In the first round against Royal Antwerp Lee scored a hat trick as Newcastle won 5–0 in Belgium in their first European game for 17 years. Lee finished the 1994–95 season with nine goals from 35 matches as Newcastle finished sixth in the table, although they had topped the league early in the season after winning their first six games. Manager Kevin Keegan refreshed the side over the summer of 1995, shelling out nearly £9million on David Ginola and Les Ferdinand, and allowing Lee a more attacking role. He won the Premier League player of the month for November 1995 as Newcastle built up a wide lead at the top of the league and looked increasingly capable of winning their first top division title since 1927. Newcastle finished the season in second place, after being 10 points ahead of Christmas and remaining top until March, but Lee was named in the PFA Team of the Year for the 1995–96 season. After Keegan's shock resignation in January 1997, Kenny Dalglish was named manager, and he made Lee captain as Newcastle again finished runners up to Manchester United in the Premier League. After Dalglish's sacking early in the 1998–99 season, Ruud Gullit was named Newcastle manager. After a good start, Gullit tried to quickly discard Lee, as well as Stuart Pearce and John Barnes, forcing them to train with the reserves For the start of the 1999–2000 season, Lee was not given a squad number by Gullit, and after Gullit had dropped Alan Shearer for the Tyne Wear derby defeat against Sunderland, he resigned and was succeeded by the former England manager Bobby Robson. Robson put Lee and fellow midfielder Gary Speed (signed in February 1998) back in the heart of Newcastle's midfield. Lee scored in the FA Cup semi final against Chelsea, but Newcastle lost 2–1. Lee was awarded a testimonial in 2001, nine years after joining the club, and a crowd of 18,189 turned out as Spanish side Athletic Bilbao won 1–0 at St James' Park. Lee's last goal for Newcastle came in a 4–3 win over Manchester United in 2001. On 7 February 2002, with Newcastle outsiders in the title race for the first time in five seasons, Lee called time on almost 10 years on Tyneside to join struggling Derby County for a transfer fee of £250,000, signing for the club just eight days after John Gregory was appointed as manager.

Кейінгі мансап

Дербимен қысқа, сәтсіз өнер көрсеткеннен кейін, Ли 2003 жылы «Рединг» және «Ипсвич Таун» командаларына қарсы өткен ойындарда екі гол соққаннан кейін «Вест Хэм Юнайтед» клубына сатылды. Дегенмен, ол 2003-04 маусымында «Хаммерс» сапында тек бірнеше ойынға қатысты. Содан кейін ол тегін трансфер бойынша «Олдхэм Атлетик» клубымен келісімшарт жасады, тек бір ойын ойнап, бір ай ішінде клубтан кетіп қалды. Осыдан кейін, «Арсенал» және Англия құрамасының бұрынғы капитаны Тони Адамс оны жаңа аталған Екінші лигадан шығуға көмектесу үшін «Уайкомб Уондерерс» клубына шақырды. Ол «Шеарбойз» клубы сапында Екінші лигада екі маусым ойнады, ал 2006 жылдың маусымында Джон Горман клубтың бас жаттықтырушысы лауазымынан босатылғаннан кейін клубтан кетті. Ол осы кезде 40 жасқа толды және соңғы ойынында Англияда кәсіби футбол ойнап жүрген ең егде жастағы футболшылардың бірі болды.

Халықаралық мансап

Ли 1994 және 1998 жылдар аралығында Англия құрамасы үшін 21 ойында ойнап, екі гол соқты. 1994 жылдың қыркүйегінде АҚШ-қа қарсы жолдастық матчқа алғаш рет шақырылды және келесі айда Румынияға қарсы өткен ойынында дебюттік голын соқты. 1998 жылғы әлем чемпионатына Гленн Ходдл басқаратын құрамаға шақырылып, Колумбияға қарсы бір рет қосалқы ойыншы ретінде алаңға түсті. 1996 жылы, екі жылдан кейінгіден де жақсы формада болғанына қарамастан, Терри Венаблз басшылығымен УЕФА Еуро-1996 құрамасына күтпегендей ілікпеді.

Ойын-сауық мансабынан кейін

2006 жылдың қазан айында Ли «AFC Bournemouth» клубының менеджері лауазымына сұхбат берді, бірақ жұмыс Кевин Бондқа тиесілі болды. 2007 жылдың шілдесінде Ли, бұрынғы командаласы Уоррен Бартонмен бірге лимузин ұрлығы үшін ұсталды, бірақ оған ешқандай айып тағылмады. Сондай-ақ, ол 2007 жылдың қыркүйегінде «Premier League All Stars» қайырымдылық телешоуында «Ньюкасл» командасынан өнер көрсетті. 2008 жылдың мамырында ол «Legal & General» командасын жеңіске жеткізді, Сент-Олбанста өткен қайырымдылық бес кісілік турнирде £15,000 көмек көрсетіп, «Anthony Nolan Trust» лейкемия қорына үлесті. 2008 жылы Сингапурдың «Football Channel» арнасында тұрақты сарапшы ретінде жұмыс істеді. 2010 жылы Джон Бурриджбен бірге «TEN Sports» телеарнасының «UEFA Champions League» ойындарына қосымша комментатор болды. 2019 жылдың 5 қарашасында Ли «Newcastle United» клубының Даңқ залына енгізілді. 2019 және 2020 жылдары Ли «ITV» телеарнасының «Harry's Heroes» шоуының екі маусымында қатысты, онда бұрынғы футбол менеджері Гарри Реднапп Англияның бұрынғы футболшыларынан құралған команданы Германия құрамасына қарсы матчқа дайындауға тырысты.

Жеке өмір

Ли әйелі Аннамен үйленген. Олардың Оли және Эллиот есімді екі ұлы бар, екеуі де футболшы.