Кіріспе

Англиядағы бәсекелестік футболдың 122-ші маусымы

2001–02 маусымы Англиядағы бәсекелестік футболдың 122-ші маусымы болды.

Арсенал чемпиондық атаққа жетеді

Бұл бұрынғы жылдардағы ең тартысты Премьерлига титулы үшін күрестің бірі болған маусымда, «Арсенал» чемпионатты жеті ұпаймен жеңіп алды. Олардың жеңісі маусымның шешуші ойынында, «Олд Траффордта» қолданыстағы чемпион «Манчестер Юнайтедті» 1:0 есебімен жеңген кезде тіркелді. Төрт күн бұрын, олар Кардиффтегі «Милениум» стадионында «Челсиді» 2:0 есебімен жеңіп, ФА кубогын да жеңіп алды. Команданың үздік мергені Тьерри Генри лигада ғана 24 гол соқты. Маусымның бір қиындығы – «Арсеналдың» УЕФА Чемпиондар лигасының ширек финалына өте алмауы болды.

Сэр Алекс зейнетке шығуды кейінге қалдырады

Сер Алекс Фергюсон ақпан айында «Манчестер Юнайтед» клубының бас бапкері ретінде жаңа келісімшартқа қол қойғаннан кейін, зейнетке шығуын кем дегенде үш маусымға кейінге шегеріп отырғанын хабарлады. Бұл жаңалық, «Юнайтед» командасы Премьер-лигада екі айдың ішінде тоғызыншы орыннан бірінші орынға көтерілгеннен кейін жарияланды. 8 желтоқсанда «Юнайтед» Премьер-лигада тоғызыншы орында тұрды, «Ливерпульден» 11 ұпайға қалып қойды (ал «Ливерпуль» бір ойын аз ойнаған еді) және үйінде «Вест Хэм Юнайтедке» 1:0 есебімен жеңілгеннен кейін өткен жеті ойының бесеуінде жеңіліске ұшырады. Тіпті УЕФА кубогына ілігу де қиын болатын. Алайда, сегіз ойынның қатарынан жеңілісі «Юнайтедті» Премьер-лиганың көшбасшысы етіп, оларды «Ливерпуль» және «Арсеналмен» үштік бәсекеге түсірді. Олар маусымның соңғы алдындағы ойынына дейін титул үшін күресті, бірақ «Арсеналға» өз алаңында 1:0 есебімен жеңіліп, қарсыластарына чемпиондық атаққа ие болуға мүмкіндік берді. «Юнайтедтің» сәтсіздігінің басты себебі, маусымның басында 16,25 миллион фунт стерлингке «Лациоға» сатылған голландиялық орталық қорғаушы Жап Стамның орнын таба алмауы болды. Тағы бір көңіл көншітпеген жайт, 28,1 миллион фунтқа сатып алынған ең қымбат ойыншы Хуан Себастьян Верон, өзінің құнына сай бола алмады. Жақсы жаңалық – голландиялық шабуылшы Рууд ван Нистелрой «Олд Траффордтағы» алғашқы маусымында барлық турнирлерде 34 гол соғып, 40 маусым бұрын Денис Вайолеттің орнатқан клубтық рекордын жаңартты. Маусым аяқталғаннан кейін, Фергюсон тағы да ағылшын трансферлік рекордын жаңартады және «Лидс Юнайтедтің» орталық қорғаушысы Рио Фердинандты 2002-03 маусымында жеңіске қайта оралу үшін трансферлеуі мүмкін деген қауесет тарады.

Ипсвичтің құлдырауы

УЕФА кубогына іріктеуден өткен және Джордж Берлидің "Жыл жаттықтырушысы" сыйлығын алғаннан кейін бір жыл өткен соң, «Ипсвич Таун» бірінші дивизионға қайта түсті. Суффолк командасы премьер-лигадағы алғашқы 18 ойынының тек біреуінде ғана жеңіске жеткеннен кейін Рождествоға дейін құлдырағандай болды. Бірақ содан кейін олардың формасы жақсарып, сегіз ойынның жетісінде жеңіске жетіп, 12-орынға көтерілді, бұл олардың құтылып кеткенін көрсетеді. Алайда, тағы бір құлдырау басталды, және бұл жолы «Ипсвич» оны тоқтатуға шамасы келмеді. Олардың дивизион төмендеуі маусымның соңғы күнінде «Ливерпульден» 5:0 есебімен жеңілген кезде расталды. «Ипсвичпен» бірге бірінші дивизионға «Дерби Каунти» және «Лестер Сити» да түсті, екеуі де премьер-лигада алты маусым өткеннен кейін құлады, соңғы маусымда команданы үш түрлі жаттықтырушы басқарды.

Вест Бром мен Бирмингем үлкен уақытта

1985-86 жылдары соңғы рет жоғары лигада ойнаған «Вест-Бромвич Альбион» және «Бирмингем Сити» командалары ақыры жоғары дивизионға қайта оралды. «Альбион» бірінші дивизионда екінші орын алды, ал «Бирмингем» плей-офф жеңімпазы атанды. «Альбион» соңғы тоғыз лигалық ойынының жетісінде жеңіске жетіп, екінші орын үшін күресте ұзақ уақыт бойы жоғары лигадан тыс қалған «Волвергемптон Уондерерс» командасын озып кетті. «Бирмингемнің» жеңісі «Миллениум» стадионында «Норвич» командасымен өткен пенальти сериясінде тікелей шешілді. Олар Кевин Киган басқарған чемпион «Манчестер Ситиден» кейін Премьер-лигаға жолдама алды.

Брайтон үшін екі жақтан

Брайтон & Хов Альбион қатарынан екі мәрте чемпиондыққа өрледі. Бұл клубтың 1996-1998 жылдар аралығында футбол лигасының соңғы екінші орындарында қалған және банкроттыққа бара жаздаған тағдыры үшін үлкен өзгеріс болды.

Брамлл-лейн шайқасы

Албионның жеті командасының бірі 2002 жылғы 16 наурызда «Шеффилд Юнайтед» клубына қарсы өткен ойында жеңіске жетті. Бұл матч ағылшын футболы тарихында маңызды оқиғаға айналды.

ITV Digital дағдарысы лига клубтарын алауыздыққа ұшырады

2002 жылдың мамыр айында қарыздармен жүктелген ITV Digital компаниясының банкротқа ірілуі көптеген Футбол лигасы клубтарын дағдарысқа ұшыратты. Брэдфорд Сити, Бьюри, Ноттингем Форест, Уотфорд, Барнсли, Линкольн Сити және Порт Вейл секілді клубтар кірістерінің күрт азаюы салдарынан бизнесін тоқтатуға ұшырайтынынан қорқып, әкімшілікке өтініш берді. Қиын жағдайдағы клубтардың арасында Брэдфорд Ситидің жағдайы ең қиын болды. Батыс Йоркшир клубының 36 миллион фунт стерлинг қарызы болды және сатып алу келісімінің мерзімі бұзылды. 1983 жылы таратылған "Бантамдар" толығымен құлдырап, Футбол лигасынан шығып қалуы мүмкін болды. Олардың жалғыз үміті – Футбол лигасының қаржылық қиындықтарына немқұрайлы қарап, 2002-2003 маусымда Бірінші дивизионда орын беруіне мүмкіндік беру болды.

Дарионың жетекшілік жолындағы жетістігі

2001 жылдың 20 қарашасында Дарио Гради «Крю Александра» командасының бірінші дивизиондағы 1000-шы ресми ойынын өткізді. Гради 1983 жылдың маусым айында «Крюге» келді, ал ол осы көрсеткішке маусым басталғалы төрт ай ішінде жетті. Бұл маусымда Премьер-лига, бірінші, екінші және үшінші дивизиондарда 20-дан астам жаттықтырушылар ауыстырылды. «Крю» маусымды екінші дивизионға түсумен аяқтады, бірақ клуб басшылығы Футбол лигасының кез келген клубындағы ең ұзақ қызмет еткен жаттықтырушымен ажырасуға ниет білдірмеді.

Уимблдонға Милтон Кейнске өту үшін рұқсат берілді

Бірінші дивизион маусымы аяқталысымен бірге, Англия Футбол қауымдастығының (ФА) үш мүшеден тұратын комиссиясы Уимблдон ФК-ге олардың тарихи Оңтүстік Лондон жерінен Милтон-Кейнске көшуге рұқсат берді. Бұл көшу Уимблдон жанкүйерлерінің наразылығын тудырды, олар төраға Чарльз Коппелдің даулы жоспарларына қарсылық ретінде өздерінің AFC Wimbledon клубын құрды.

Танымал дебютанттар

Болашақ Англия шабуылшысы Даррен Бент, 17 жаста, 2001 жылғы қарашада УЕФА кубогының 2-шы турында Хельсингборгс ИФ командасына қарсы 3–1 есебімен жеңіске жеткен «Ипсвич Таун» құрамында ойнады. Болашақ Англия қанатты ойыншысы Стюарт Даунинг, 17 жаста, 2002 жылғы сәуірде «Ипсвич Тауннан» 1–0 есебімен жеңілген «Миддлсброу» командасының құрамында өнер көрсетті.

Қалпына келтіру

2001 жылдың 9 қарашасы: 42 жастағы жартылай қорғаушы Тони Форд Рочдейлден кетіп, менеджері Стив Паркинді Барнслиге көмекшісі ретінде ертіп, екінші лигада ойнауға өзінің қабілеті жетпейтініне көз жеткізген соң, футболдан кетуге бел буады. 2002 жылдың 19 ақпаны: 1996 жылы Челсидің рекордтық 4,9 миллион фунт стерлингке сатып алынған, 1997 және 2000 жылдары Англия кубогының финалында гол соққан 31 жастағы жартылай қорғаушы Роберто Ди Маттео, 2000 жылдың қыркүйегінде УЕФА кубогында сынған аяғынан толыққан тоқ еңбектеп қайта құлпыта алмағандықтан, 17 айдан кейін футболдан кетеді. 2002 жылдың 21 сәуірі: 1983 жылдан бері лига футболында ойнап келе жатқан, 2000 жылға дейін Англия құрамасының құрамында он жылдан астам уақыт доп қуырған 40 жастағы сол қаптаған қорғаушы Стюарт Пирс, сәтті аяқталған мансабын аяқтайды. Ол «Манчестер Ситидің» Премьер-лигаға бірінші дивизион чемпионы ретінде көтерілуіне көмектесті. Оның соңғы ойыны «Мейн Роудта» «Портсмутқа» қарсы өтті, онда ол соқса, кәсіби мансабындағы 100-ші гол болатын пенальтиді мүлт жіберді. Ол бұрын «Ковентри Сити», «Ноттингем Форест», «Ньюкасл Юнайтед» және «Вест Хэм Юнайтед» клубтарында да ойнаған. 2002 жылдың 10 мамыры: 1988 жылдың қаңтарында «Арсеналға» қосылып, олар үшін 600-дан астам ойын өткізген 38 жастағы оң қаптаған қорғаушы Ли Диксон, Солтүстік Лондон клубы үшін бес маусымдағы екінші «дубль» жеңісін (және төртінші лига титулын) жеңіп, футболдан кетеді. 2002 жылдың 11 мамыры: 1986 жылдан бері барлық кәсіби мансабын «Саутгемптонда» өткізген, олар үшін 162 гол соққан 33 жастағы шабуылшы Матью Ле Тиссиер, ешқашан маңызды кубок жеңіп немесе еуропалық жарыстарда ойнамағанмен, 1990 жылдары бірнеше рет Англия құрамасына шақырылғаннан кейін футболдан кетеді.

Өлімдер

3 шілде 2001: Билли Лидделл, 79 жаста, «Ливерпульдің» легендарлық қанаты, 1938 және 1961 жылдар аралығында клубтың барлық жарыстарында 228 гол соққан, бірақ ол олармен жеңген жалғыз маңызды кубок – 1947 жылғы лига титулы. Шотландия құрамасы сапында 28 рет ойнаған. Өмірінің соңғы жылдары Паркинсон және Альцгеймер ауруларымен ауырады. 5 тамыз 2001: «Портсмут» қақпашысы Аарон Флахаван, 25 жас, 1996 жылдан бері бірінші командада 93 ойын өткізді, маусым басталар алдында Батыс Гэмпширде автокөлік апатынан қайтыс болды. 8 тамыз 2001: Пол Вессен, 39 жас, «Арсеналдың» бұрынғы шабуылшысы, оның мансабы жарақаттан кейін қысқарды. Ең әйгілісі – 1980 жылы «Арсенал» командасының Кубок иелерінің кубогының финалына жол ашқан голды соққандығы. 19 тамыз 2001: 43 жастағы Лес Сили, 1990 жылғы ФА кубогы мен 1991 жылғы Кубок иелерінің кубогында «Манчестер Юнайтед» үшін қақпа сақтаған, Солтүстік Лондонда жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол сондай-ақ «Ковентри Сити», «Лютон Таун», «Астон Вилла», «Бирмингем Сити» (жалға алу шартымен), «Блэкпул» және «Вест Хэм Юнайтед» клубтарында ойнаған, ал қайтыс болған кезде «Вест Хэм Юнайтед» клубында қақпашыларды баптайтын болған. 20 тамыз 2001: Том Станифорт, 20 жастағы «Шеффилд Уэнсдей» қорғаушысы, Йорк қаласында түнде құлап, қайтыс болды. Ол клубтың болашаққа үміт беретін жас қорғаушысы және бұрынғы футболшы Гордон Станифорттың ұлы болды. 1 қыркүйек 2001: Брайан Мур, 69 жас, бұрынғы BBC радиосы және ITV комментаторы, футболға комментарий айтудан зейнетке шыққаннан кейін үш жыл өткен соң қатерлі ісіктен қайтыс болды. 13 қыркүйек 2001: 63 жастағы Алекс Скотт 1963 жылғы ақпанда «Рейнджерс» клубынан келгеннен кейін оң жақ қанатты ретінде «Эвертон» үшін 149 лига ойындарында ойнады, оларға сол жылы көктемде лига чемпионы атағын және үш жылдан кейін ФА кубогын жеңуге көмектесті. 1967 жылы туған жеріне Шотландияға оралды және ұлттық құрама сапында 16 рет ойнап, бес гол соқты. 17 қыркүйек 2001: Рей Гилл, 76 жаста, Футбол лигасының рекордтық ойыншысы «Честер Сити» клубынан. 22 қазан 2001: Берти Ми, 80 жас, 1970–71 жылдары «Арсенал» клубының екі мәрте жеңімпазы болған жаттықтырушысы, ұзақ ауырып қайтыс болды. Сондай-ақ, ол «Арсенал» командасын Еуропалық жәрмеңке кубогының жеңімпазы атанды, бұл жеңіс екі мәрте жеңіске жеткеннен бір жыл бұрын болған. 1976 жылдан 1986 жылға дейін «Уотфордта» Грэм Тейлордың көмекшісі болды және 1991 жылы зейнетке шыққанға дейін клубта директор болып қалды. 23 қазан 2001: Кен Астон, 86 жас, Әлем чемпионатының төрешісі, қызыл және сары карточкалар жүйесін жасаған. 2 қаңтар 2002: 80 жастағы Чарли Миттен 1948 жылы «Манчестер Юнайтедтің» ФА кубогын жеңген командасында сол жақ қанатты ойыншы болды, 1951 жылы Колумбияның «Санта-Фе» клубына ауысып, 1956 жылы футболшы ретінде зейнетке шыққанға дейін Англияға оралып, «Фулхэм» клубында ойнады. Кейін ол «Мансфилд Таун» және лигадан тыс «Альтринчем» командаларын басқарды. 19 қаңтар 2002: Джефф Астл, 59 жаста, «Вест-Бромвич Альбион» және Англияның шабуылшысы, Бёртон-апон-Трентте кенеттен қайтыс болды. Ол «Fantasy Football» телехикаясында және 1968 жылғы ФА кубогының финалында «Эвертонға» қарсы «Альбионның» жеңіс голын соққандығы үшін есінде қалды. 4 ақпан 2002: Джон Бромли, 68 жаста, журналист және ITV телеарнасының жетекшісі, BBC спорттық бағдарламаларының монополиясын тоқтатты. Ол «World of Sport» телеарнасымен бірге Ian St. John & Jimmy Greaves телеарнасымен бірге «Saint and Greavsie» футбол бағдарламасын шығарды. 16 ақпан 2002: сэр Уолтер Винтерботтом, 88 жаста, Англияның алғашқы бас бапкері. 1946 жылдан 1962 жылға дейін Англияны басқарды, содан кейін ол Альф Рамзиге жол ашты. 26 наурыз 2002: Кеннет Вольстенхолм, 81, BBC теледидар тілшісі, Англияның 1966 жылғы әлем чемпионатында жеңіске жеткенін және Джефф Херст Англияның соңғы минуттағы жеңімпазын ұтып алған кезде «Бәрі бітті деп санайды» деген сөздерімен есінде қалды. 9 сәуір 2002: Рой Дуайт, 69 жаста, 1959 жылғы ФА кубогының жеңімпазы «Ноттингем Форест» командасының оң жақ қанатында ойнады, бірақ «Льютон Таунға» қарсы финалда аяғы сынғандықтан, аяқпен ойнауға мәжбүр болды. Сондай-ақ, ол «Фулхэм», кейіннен «Ковентри Сити» және «Миллуолл» клубтарында ойнады, оның мансабында 154 ойында 85 лигалық гол соқты. Ол поп-легендасы және «Уотфордтың» төрағасы Элтон Джонның ағасы болды. 16 сәуір 2002: Билли Айр, 49 жаста, «Halifax», «Blackpool», «Scarborough», «Southport» және «Cardiff City» командаларының бұрынғы менеджері, лимфа түйіндерінің қатерлі ісігімен ұзақ күрестен кейін қайтыс болды. Ол «Блэкпулді» екі рет, 1990–91 және 1991–92 жылдары, «Уэмблидің» плей-офф финалына жеткізді. 21 мамыр 2002: Рой Пол, 82 жаста, Суонсиден келгеннен кейін 1950 жылдары «Манчестер Сити» үшін 270 лигалық ойын ойнады және 1956 жылы ФА кубогының жеңімпазы болды. Ол Уэльс құрамасы сапында 33 рет ойнады. 28 мамыр 2002: «Wimbledon FC», 114 жаста, 1977 жылдан 2002 жылға дейін Футбол лигасының 1052 ойынында ойнады және 1988 жылы ФА кубогын жеңді.