Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Cray Time Sharing System, Cray пайдаланушылар қауымдастығында CTSS деп те белгілі, 1978 жылы Cray 1 немесе Cray X MP суперкомпьютерлері үшін операциялық жүйе ретінде әзірленді. CTSS Лос-Аламос ғылыми зертханасы (LASL, қазір LANL) Лоренс Ливермор зертханасымен (LLL, қазір LLNL) бірлесіп жасады. CTSS АҚШ Энергетика департаментінің (DOE) Cray орталықтарында кеңінен таралды, сонымен қатар Сан-Диего суперкомпьютерлік орталығы сияқты басқа да бірнеше Cray орталықтарында қолданылды.
The Cray Time Sharing System, also known in the Cray user community as CTSS, was developed as an operating system for the Cray 1 or Cray X MP line of supercomputers in 1978. CTSS was developed by the Los Alamos Scientific Laboratory (LASL now LANL) in conjunction with the Lawrence Livermore Laboratory (LLL now LLNL). CTSS was popular with Cray sites in the United States Department of Energy (DOE), but was used by several other Cray sites, such as the San Diego Supercomputing Center.
Шолу
CTSS-тің алдыңғы түрі – Livermore Time Sharing System (LTSS), Control Data CDC 7600 суперкомпьютерлер желісінде жұмыс істеді. Алғашқы компилятор LRLTRAN деп аталды, ол Lawrence Radiation Laboratory FORTRAN-ы, яғни FORTRAN 66 бағдарламалау тілі, бірақ динамикалық жад және басқа да мүмкіндіктерімен бірге келді. Cray нұсқасы, автоматты векторлауды қоса алғанда, CVC деп аталды, ол кезеңдегі Honda машинасы сияқты "Civic" деп айтылды, және Cray Vector Compiler деген мағынаны білдірді. LASL-де Cray 1 үшін операциялық жүйені жасауға жасалған алғашқы әрекетке байланысты дау туды, бұл Forrest Basket жасаған DEIMOS деп аталды, Unix сияқты хабар алмасатын операциялық жүйе. DEIMOS бастапқыда барлық ерте операциялық жүйелерге тән "кіріспе" қиындықтарын бастан өткерді. Бұл Ұлттық зертханаларда және аппараттық өндіруші Cray Research, Inc. компаниясында Unix сияқты жүйелерге жағымсыз әсер қалдырды, олар өздерінің пакеттік өңдеуге бағытталған операциялық жүйесін COS (Cray Operating System) және өздерінің векторлық Fortran компиляторын "CFT" (Cray ForTran) деп атады, екеуі де Cray Assembly Language (CAL) тілінде жазылған. CTSS-тің кейбір тұрақтылары, құрылымдары және TCP/IP сияқты желілік мүмкіндіктерінің болмауы Cray 1 архитектурасына тәуелді болды, ал Cray 2 және Cray Y MP сияқты үлкен жадты суперкомпьютерлер пайдаланыла бастағанда кең ауқымды қайта өңдеусіз оңтайландырылмады. CTSS Scientific Computer Systems (SCS 40 және SCS 30) және Supertek S 1 компаниялары жасаған Cray командалық жиынтығымен үйлесімді аппараттық құралдарда соңғы тынысын берді, бірақ бұл бағдарламалық жасақтаманы сақтап қалмады. CTSS жұмыс процестеріне нарықтық басымдықтарды қоса алғанда, ерекше идеяларды қамтыды. CTSS-тің ізбасары болуға тырысқан LLNL NLTSS (New Livermore Time Sharing System) жобасы басталды, ол LINCS деп аталатын жаңа желілік протокол арқылы байланысты жақсарту үшін операциялық жүйелер үшін жетілдірілген тұжырымдамаларды қамтиды, сонымен қатар CTSS-тің ең жақсы мүмкіндіктерін сақтап қалды. NLTSS көптеген операциялық жүйелердің даму тағдырына ілесіп, 1980 жылдардың соңындағы Cray аппараттық құралдарында қысқа ғана уақыт жұмыс істеді. 1982 жылғы пайдаланушы деңгейіндегі CTSS шолуының 2-тарауы CTSS мүмкіндіктерінің қысқаша тізімін ұсынады. Cray пайдаланушылар тобының (CUG) және ACM SOSP (Операциялық жүйелер симпозиумының материалдары) материалдарында да қосымша сілтемелерді табуға болады. Алайда, LANL және LLNL ядролық қаруды жасаумен айналысқандықтан, осы бағдарламалық жасақтаманың көптеген егжей-тегжейлі ақпаратын табуға қауіпсіздік аспектілері кедергі келтіруі мүмкін.
The predecessor of CTSS was the Livermore Time Sharing System (LTSS) which ran on Control Data CDC 7600 line of supercomputers. The first compiler was known as LRLTRAN, for Lawrence Radiation Laboratory forTRAN, a FORTRAN 66 programming language but with dynamic memory and other features. The Cray version, including automatic vectorization, was known as CVC, pronounced "Civic" like the Honda car of the period, for Cray Vector Compiler. Some controversy existed at LASL with the first attempt to develop an operating system for the Cray 1 named DEIMOS, a message passing, Unix like operating system, by Forrest Basket. DEIMOS had initial "teething" problems common to the performance of all early operating systems. This left a bad taste for Unix like systems at the National Laboratories and with the manufacturer, Cray Research, Inc., of the hardware who went on to develop their own batch oriented operating system, COS (Cray Operating System) and their own vectorizing Fortran compiler named "CFT" (Cray ForTran) both written in the Cray Assembly Language (CAL). CTSS had the misfortune to have certain constants, structures, and lacking certain networking facilities (TCP/IP) which were optimized to be Cray 1 architecture dependent without extensive rework when larger memory supercomputers like the Cray 2 and the Cray Y MP came into use. CTSS has its final breaths running on Cray instruction set compatible hardware developed by Scientific Computer Systems (SCS 40 and SCS 30) and Supertek S 1, but this did not save the software. CTSS embodied certain unique ideas such as a market driven priorities for working/running processes. An attempt to succeed CTSS was started by LLNL named NLTSS (New Livermore Time Sharing System) to embody advanced concepts for operating systems to better integrate communication using a new network protocol named LINCS while also keeping the best features of CTSS. NLTSS followed the development fate of many operating systems and only briefly ran on period Cray hardware of the late 1980s. A user level CTSS Overview from 1982 provides, in Chapter 2, a brief list of CTSS features. Other references are likely to be found in proceedings of the Cray User Group (CUG) and the ACM SOSP (Symp. on Operating Systems Proceedings). However, owing to the fact that LANL and LLNL were nuclear weapons facilities, some aspects of security are likely to doom finding out greater detail of many of these pieces of software.