Кіріспе

Жойылған Сингапур-Малайзия конгломераты (1821–2007)

Guthrie Group Limited – негізгі қызметі плантациялар болған Сингапур-Малайзия компаниясы. Ол тағы үш плантация тобымен бірігіп, Sime Darby Berhad деп аталған әлемдегі ең ірі плантация компаниясын құрды. Гутри компаниясы 1821 жылы Александр Гутри тарапынан Сингапурда Оңтүстік-Шығыс Азиядағы алғашқы британдық сауда компаниясы ретінде құрылған. Гутри 1896 және 1924 жылдары Малайзияға резеңке және пальма майын енгізді.

Ерте тарих

Александр Гатри 1796 жылы Шотландияның Ангус аймағындағы Менмуир приходтық округінде, Бернсайдтен шыққан Дэвид Гатри мен оның әйелі Маргарет Гатринің (құрметті қызы) ұлы болып дүниеге келді. Ол 1821 жылы Томас Талбот Харрингтон мен Компанияның сауда бөлімшесін ашу үшін Сингапурға барды. Гатри 1823 жылы Харрингтонмен байланысын үзді, ал оның компаниясы 1833 жылы «Гатри және Компания» деп қайта аталды. Ол 1847 жылы зейнеткерлікке шығып, фирманы жүрегіндегі інісі Джеймс Гатриге тапсырды және Лондонға зейнеткерлікке кетіп, 1865 жылы отбасы құрмай қайтыс болды. Джеймс Гатри 1814 жылы Ангустағы Таннадис қаласында Александрдың ағасы Дэвид пен оның әйелі Кэтрин Гранттың ұлы болып дүниеге келді. 1829 жылы Сингапурға келген Джеймс 1837 жылы серіктес атанды. 1846 жылы ол алыс туысы Сьюзан Скоттқа үйленді және Сьюзан 1853 жылы Сингапурда қайтыс болғанға дейін екі қызы мен бір ұлы болды. 1856 жылы Джеймс Сингапурдан Ұлыбританияға оралды. 1876 жылы фирмадан зейнеткерлікке шығып, 1900 жылы қайтыс болды. Басқа серіктестердің қатарында Джеймстің немере інісі Джон Джеймс Гриншилдс болды, оның анасы Маргарет Лайл Скотт Сьюзан Скотттың қарындасы еді. Гриншилдс 1823 жылы Ливерпульде дүниеге келді және 1873 жылы сол жерде қайтыс болды. Тағы біреуі – Джеймс Гатридің қайын інісі Томас Скотт, 1832 жылы Ангустағы Дан қаласында туып, 1902 жылы Ангуста қайтыс болды, ол 1857 жылы серіктес, ал 1867 жылы аға серіктес атанды.

Малайзияның сатып алуы

1981 жылы Исмаил Мохамед Али, Халид Ибрагим, Тенгку Разалейх Хамза және Раджа Мохар Лондон қор биржасында компанияны басып алу үшін рейд ұйымдастырғаннан кейін, компания толығымен Малайзияға тиесілі болды. Бұл сатып алу Малайзияға шамамен 800 км² ауыл шаруашылығы жерін қайтаруға мүмкіндік берді. Пермодалан Насиональ Берхадтың бас директоры болған Халид Ибрагим кейін 1995 жылдан 2003 жылға дейін Гутри компаниясының, кейін Гутри БХД деп аталған, бас директоры болды. Гутри тобы 1987 жылы акционерлік қоғамға айналды және 1989 жылы Куала-Лумпур қор биржасында (KLSE) тіркелді, бұл Малайзиядағы ең ірі акциялық ұсыныс болды. 1993 жылғы мәліметтер бойынша, Гутридің 110 398 гектар жері болды, оның ішінде 19 500 гектары каучук плантацияларына, ал 1481 гектары дамытуға арналған. Компанияның жер қоры Малайзиядағы ең ірісі болды. Гутри Селангор штатындағы 4 706 гектарлық жерді "Гутри дәлізі" деп атады. Бұл дәліз Шах Аламдағы Букит Джелутонгтан Равангтағы Лагонгқа дейін созылған төрт иеліктерді қамтыды. Сондай-ақ, компания Клангтағы Харон иелігіне және Кедах штатындағы Гурун қаласындағы жер учаскесіне ие болды. 1996 жылы Гутри мүлікті дамытуды өзінің негізгі қызметі ретінде белгіледі. Компанияның кейбір иеліктері тұрғын үйлерге айналды, Букит Джелутонг толыққанды қалашыққа, ал Лагонг спутниктік қалаға айналды. Гутри дәлізі бойында 30 шақырымдық тас жол салуды да жоспарлады, ол Гутри дәлізі тас жолы деп аталды. 1997 жылы Гутри үйлері мен коммерциялық ғимараттарында, соның ішінде Гутри дәлізіндегі үйлерді полиция бөлімшелерімен байланыстыратын электрондық дабыл жүйесін қамтитын орталық бақылау жүйесін орнатуды бастады.

Симе Дарбимен бірігу

Мемлекеттік инвестициялық компания Pemodalan Nasional Berhad ең ірі жеке акционері болғандықтан, үкімет Гутриді Sime Darby және Golden Hope плантацияларымен біріктіріп, Синергия Драйв деп аталатын жаңа ұйым құрды, кейін ол Sime Darby деп аталды. Гутридің барлық акциялары 1 қараша 2007 жылы листингтен алынып тасталды және 30 қараша 2007 жылы қайта листингке қойылды.

Кейінгі қызметі

Топтың негізгі қызметтері – плантация шаруашылығы және жылжымайтын мүлікті басқару. Гутридің ресми саудалық атауы – Kumpulan Guthrie Berhad. Гутри тобы Малайзия түбегі мен Сабахта, сондай-ақ Индонезиядағы Солтүстік Суматра және Батыс Калимантан (Борнео) аймақтарында плантациялық шаруашылықтарға ие. Топ жылжымайтын мүлікпен (1994 жылы Guthrie Properties құрылған) және өндіріспен де айналысады.