Кіріспе

Шығармадағы кейіпкер Чарльз Эдвард Эппс, Ph. D. – ойдан шығарылған тұлға және CBS телеарнасының «Numb3rs» криминалды драмасындағы басты кейіпкерлердің бірі. Оны Дэвид Крумгольц сомдайды. Эппс жас математикалық гений және ойдан шығарылған Калифорния ғылым институтының, CalSci-дың (негізінен Caltech-ке негіделген, онда кейбір түсірілімдер мен математикалық кеңес беру жүзеге асырылады) қолданбалы математика профессоры ретінде бейнеленеді. Әлемдік деңгейдегі математик ретінде Чарли ағасы Дон Эппске көптеген күрделі ФБР істерін шешуге көмектеседі, кейде ең жақсы досы, ұстазы және әріптесі Ларри Флейнхардт, сондай-ақ бұрынғы студенті, кейін әйелі болған Амита Раманужанның көмегімен, ол Чарлидің тәсілдерін одан әрі жетілдіріп, оның назарын сақтап тұруға көмектеседі. Чарли шамамен бес жыл бойы Ұлттық қауіпсіздік агенттігіне (NSA) кеңесші болды, оның ішінде криптоаналитик ретінде, TS/SCI қауіпсіздік рұқсатына ие болды. Төртінші маусымның соңында ол Пакистанға ақпарат жібергендігі үшін рұқсаты алынып тасталды, бірақ кейін қайта жаңартылды.

Тарих

Эппестің әкесі айтқандай, ол үш жасында төрт таңбалы сандарды санаусыз көбейтуге қол жеткізген, ал төрт жасында оған арнайы оқытушылар қажет болған. Екінші сыныпта ол 12-ге негізделген 70 таңбалы нарциссикалық санды табуға тырысты. Эппес өзін бастауыш мектепте «қиялкеш» деп сипаттады. Ол өзінің бес жыл үлкен ағасымен бірдей уақытта жоғары мектепті бітіргеннен кейін 13 жасында Принстон университетіне қабылданды («Жұмсақ нысана») және бірінші курста профессор Лоуренс Флейнхардтың кванттық физика курсын тыңдады. Олар тез дос болып, Флейнхардт академиялық байланыстарын нығайтты. Эппес 14 жасында (Американдық математика журналында) өзінің алғашқы математикалық еңбегін жариялады және 16 жасында бітірді. Шындығында, ол маңызды зерттеме жазған ең жас адам болды. Оның Гермиттік кездейсоқ матрицалардың асимптотикасын зерттеген «Эппес конвергенциясы» туралы еңбегі оны өз саласындағы жұлдызға айналдырды. Бұл маңызды еңбек жарияланғаннан кейін көп жылдар өткен соң өткізілген семинарда қатты сынға ұшырағаннан кейін Чарли ФБР-мен жұмыс істегенінің нәтижесінде басқа математиктерге пайдалы зерттеулер жүргізу мүмкіндігінен айырылғанын түсінді. Енді ол осы теңсіздікті түзету үшін «мидың математикасы» деп аталатын когнитивтік пайда болу теориясын зерттеуге ондаған жыл жұмсауды үміттенеді, бұл Флейнхардты қуантты. Бала кезінде дарынды болғанына қарамастан, Чарли зерттеудегі ең жақсы жылдары енді жоспардан бұрын келмейтініне қайғырады. Эппес бірнеше докторлық диссертацияның авторы («Алдау әсері»), Милтон сыйлығының иегері және Филдс медаліне үміткер. Кездейсоқ матрицалар бойынша бес жылдық зерттеуден кейін Чарли ортогональды симметриялы тізбектерді зерттеді. Ол сондай-ақ P және NP мәселесін шешу мүмкіндігін қарастырды және сызықтық емес жүйелердің H-шексіздік басқаруы және есептеу сұйықтық динамикасы туралы еңбектер жариялады, ал қазіргі зерттеулері когнитивтік пайда болу теориясына арналған. Ол гармониялық талдау және кездейсоқ ортогональды полиномдардың нөлдері туралы семинарлар өткізді, сондай-ақ топтар теориясы және Кац-Муди алгебралары туралы лекциялар оқыды. Эппес КалСи-де математикалық анализ, хаос теориясы, сұйықтық динамикасы, ойын теориясы және ықтималдық бойынша курстар оқытты, сонымен қатар қолданбалы ықтималдық бойынша қосымша лекциялар берді. Ол сыныпты ықтималдықтарды талдау үшін шағын казиноға айналдырған лекциясы «Эппестің классикасы» деп есептеледі. Сонымен қатар, Эппес Флейнхардттың есептеу физикасы сабағын оның өтініші бойынша қабылдады және онымен бірге айналмалы қозғалыс және Кориолис эффектісі туралы бірлескен лекция берді. Профессор Отто Банофф Эппестің математикалық физика бойынша дипломдық семинарын үйленген күні өз алдына алды.

Қасиеттері

Чарлидің шашы құлпылы, адамдарға күдікпен қарайды және көбінесе заттар мен үлгілерге қызығады. Крумгольцтің айтуынша, Чарли әлемнің қалай жұмыс істейтінін түсінуге тырысады. Оның әкесі Чарлидің оңай қызығушылығын оятатынын, мейірімді және ұқыпты екенін, бірақ кейбір нәрселерді мүлдем қабылдамайтынын айтады. Ал Ларри оны "эгосы бар талантты теоретик" деп сипаттады, ал бір студент оның тілділігімен және ұйымдаспағандығымен Ларри келіседі. Флейнхардт та әріптесінің өте кінәлі екенін және прагматик екенін дәл байқады. Чарли шамадан тыс түсіндірулер беруге (мысалы, Окамның қырғыш пышағы туралы әңгімесі) және күрделі құбылыстарды Ларридің метафизикалық ойлары мен ғарыштық метафораларынан мүлдем өзгеше практикалық салыстырулар арқылы интуитивті түсінікті жағдайларға дейін азайтуға бейім. (Бұл салыстырулар "көрнеушілердің көріністері" деп аталады немесе, досы Меган Ривз оларды "сүйкімді кішкентай салыстырулар" дейді.) Оның қимылдары мен мінез-құлқы консервативті ойлаушыларды алаңдатуы мүмкін. Құлаққап кигенде, доктор Эппс теңдеулерді ашкөздікпен жазады, көбінесе бірнеше тақталарды кескіндемемен және қызыл мел ұстағышымен жабады. Дегенмен, оның ойы бір сәтте үзілсе, ол қатты ренжіп қалуы мүмкін. Сонымен қатар, Чарли белгілі бір мәселеге терең бойлағанда, басқа тақырыптарға жауап беруге шамасы келмейді, себебі олар қажет немесе сұралғандықтан емес – ол өзінің ойындағыны жазуы керек. Ағасы Дон сияқты, ол да қасарысқа және мінезділікке бейім ("бір бөлігі құштарлық, екі бөлігі мінезділік"), әсіресе жұмыс істегенде, бірақ адамдардың мінез-құлқына келгенде ол өте наив. Соңғысы оның ФБР жұмысына жиі кедергі келтіреді және осылайша, кейде оған көп қиындық тудырады. Ол шахматта өте талантты, себебі оған қарсы ойнау үшін әкесі мен ағасы да, оны жеңу үшін алаңдату қажет. Чарлидің теориялық физика туралы терең білімі бар, ол Ларриге көп өлшемді супергравитация теориясы және гравитациялық толқындар туралы мақалалармен көмектеседі, сондай-ақ биология, тіпті кірпікшелі протозоалар және жұқпалы аурулардың таралуы туралы білімге дейін жетеді. Кейбір салаларда ол өте жақсы болса, басқаларында кемшіліктері бар. Доктор Флейнхардт оның инженерлік емес, қолданбалы математикаға түскені дұрыс екенін айтты, өйткені машиналар оның қасында бұзылады, бірақ ол әкесінің ұялы телефонын бөлшектеп, GPS қабылдағышын талдау үшін қайта құрастыра алды. Ол жаман орфографиялық қателер жасайды (мысалы, "аномалия" және "мақтаншылдық" сөздерін дұрыс жазбайды) және "дефенестрация" сөзінің мағынасын білмейді (содан кейін Ларри оны Ренессанс адамы болуға шақырып, тіпті математика мен физика мамандықтарының ағылшын тілінен де курсы болуы керек дейді). Сондықтан әкесі онымен Скраббл ойнағанды ұнатады. Чарли рационалист. Ол НЛО-ға, паранормальды қабілеттерге және гематрияға күмәнмен қарайды – олардың барлығы жалған ғылымдар саналады. Ол сондай-ақ, иллюзияларды ұнатпайды. Алайда ол сенім мен дін тұрғысынан да ашық. Чарлидің кейіпкерін жасауға Ричард Файнманның өмірі себеп болды. Чарли рөліне лайықты актерді табу қиын болды. Чарли Эппс рөліне жүзден астам актер кастингтен өтті. Актерлердің бірі Дэвид Крумгольц болды, ол кейін TVGuide-ге берген сұхбатында және USA Weekend журналының журналисі Лори Линчпен сұхбаттасып, мектепте математикадан сүрінгенін мойындады. Крумгольц математиканы табиғи етіп көрсете білгендіктен Чарли рөліне таңдалды. Чарли Эппс рөліне дайындалу үшін Крумгольц Калтехта профессорлармен сөйлесіп, Калтех кампусында серуендеп, математиканың негіздерін және математиктің ойлау жолын түсінуге тырысты. Математикалық консультанттар Крумгольцке шоудағы теңдеулердің негіздерін түсінуге көмектесті. Басында профессор Рик Уилсонның аспиранты Дэвид Гринкевич Крумгольцке өзінің теңдеулерін қалай жазуды көрсетті және тіпті бірнеше эпизодта оның қолын ауыстырды. Көрнеушілердің көріністері бар сахналарды түсіргенде Крумгольц камералар жұмыс істеп тұрғанда өз сөздерін айтуды жөн көреді; продюсерлер бұған келісті, өйткені егер камералар жұмыс істемесе, сөздер шоуға кірмейді деп ойлады.

Қабылдау

Чарлидің алғашқы қабылдануы көрермендерге байланысты әртүрлі болды. Телевизиялық өндірістің фильм түсіру үшін тек екі ортаны пайдаланудың дәстүрлі тәсіліне байланысты, өндіріс қызметкерлері бастапқыда Чарлидің колледж профессоры болу идеясына қарсылық білдірді. Кейбіреулері Хьютон мен Фалачиге Чарлидің ФБР-де толық уақыт жұмыс істеуін ұсынды. Пилоттық серия көрсетілгеннен кейін, қабылдау жақсарды. CBS басшысы Нина Таслер Чарлиді ұнатып қалды. Numb3rs телекритиктерге көрсетілгенде, пікірлер бөлінді. Сиэтл Пост-Интеллигенсер газетінің телекритігі Мелани Макфарланд Чарлидің пилоттық серияда жаңалыққа толы емес екенін айтты. Popular Science журналының Лорен Арсонсоны Чарлидің білімі кейде сенімсіз көрінеді деп мәлімдеді. Алайда, USA Today газетінің Роберт Бьянко Крумгольцты Чарли рөлінде "тартымды" деп сипаттады. Media Life Magazine журналының Тони Фицджеральді Крумгольцтың Чарли рөлінде "ерекше көзге түсетінін" атап өтті. Сериалдың басында Чарли Эппестің кейіпкеріне көбірек мән берілді. Крумгольц 2005 жылы Анахаймде өткен Ұлттық математика мұғалімдері кеңесінің (NCTM) конференциясына қатысты. Содан бері ол математикалық конгрестерге барғанда қолдау алады. Чарли – прайм-тайм телеарналарындағы алғашқы "гиктердің" бірі болды және "Сүйектер", "Чак" және "Үлкен жарылыс теориясы" сияқты басқа да шоуларға жол ашты. 2007 жылы "TV Guide" журналының өткізген сауалнамасында Чарли "Ең секси мағзұлақ" номинациясында екінші орынды иеленді.

CharlieVision (ТарлиВизион)

CharlieVision (шоу авторлары атағандай) – Чарлидің ойлары экранда бейнеленетін тәсіл. Ол көбінесе жалған түстермен сипатталатын, оның аналогиялары мен математикалық үлгілерін біріктіретін жылдам бейнелерден немесе монтаждардан тұрады, содан кейін ол Донға жаңа ойларымен бөлісу үшін асығады. "CharlieVision" – "көрермендердің көруінен" (audience visions) жаңсақ емес, онда Чарлидің дауысы математикалық түсініктерді түсіндіру үшін аналогия қолданады, ал экранға осыған сәйкес келетін суреттер шағылысады. Numb3rs атқарушы өндірушілері Ридли Скотт пен Тони Скотт Чарлидің көріністерінің ерекшеліктерін, мысалы Чарлиге кенеттен шабыт келгенде экранда пайда болатын күл сары түсті жасады.