Қытайдың коррупциялық контрабандашысы Лай Чансин тағдыры
Lai Changxing
Лай Чансин – қытай бизнесмені, Yuanhua Group-тың негізін қалаушы. 1990-жылдары контрабандалық істерге қатысы бар, елдегі іздеп отырған тұлғалардың бірі болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай бизнесмені (туған 1958)
Chinese businessman (born 1958)
Лай Чансинг (15 қыркүйек 1958 жылы туған) – бұрынғы қытай бизнесмені және кәсіпкер. Ол Сямен арнайы экономикалық аймағында орналасқан Юаньхуа тобының негізін қалаушы және төрағасы болды. Ол автомобильдер, темекі сияқты шетелдік тауарларды импорттады және бір кезде ұлттық мұнай импортының алтыдан бір бөлігіне жауапты болды. 1990 жылдардың соңында ол ірі контрабандалық желіге қатысты сыбайлас жемқорлыққа байланысты дауға тартылды. 1999 жылы бірнеше бұқаралық ақпарат құралдары оны "Қытайдың ең ізделіп отырған қашқын" деп сипаттады. Лай қытай билігінен қашып, Канадаға, Ванкуверге (Британдық Колумбия) көшті. Ұзаққа созылған экстрадиция процесі мен дипломатиялық келіссөздерден кейін, Канада билігі оны 2011 жылдың 22 шілдесінде Қытайға депортациялады, оған өлім жазасы берілмейді деген уәде берілді. 2012 жылы ол өмір бойына бас бостандығынан айырылды.
Lai Changxing (born September 15, 1958) is a former Chinese businessman and entrepreneur. He was the founder and Chairman of Yuanhua Group, based in the Special Economic Zone of Xiamen. He imported foreign products like cars, cigarettes and was responsible for one sixth of the national oil imports at one time. In the late 1990s, he was implicated in corruption scandals involving a large smuggling ring. By 1999, he was described by several media organizations as "China's most wanted fugitive". Lai evaded Chinese authorities and went to Canada, where he resided in Vancouver, British Columbia. After a lengthy extradition battle and diplomatic negotiations, Canadian authorities deported him to China on July 22, 2011, upon promises that he would not be executed. He was sentenced to life imprisonment in 2012.
Аттар
Зәулім байлығына қарамастан, Лай жиі Қытайға заңсыз тауар өткізіп, көптеген сауда заңдарын бұзған. Оны "өмірлерді қиратушы" және "сыбайлас контрабандист" деп те атайды.
Despite his massive empire of wealth, Lai often smuggled goods into China and broke numerous trade laws. He has also been referred as "the one who destroys lives" and "the corrupted smuggler".
Алғашқы жылдар
Лай 1958 жылы Ұлы серпіліс басталған жылы Фуцзянь провинциясының Цзиньян қаласында Лай Ёнджэн мен Ван Жуцзи отбасында дүниеге келген ең үлкен баласы болды. Ол сегіз баланың ағасы еді. Шаокуо ауылында (烧厝村) өсті.
Lai was the eldest child born to Lai Yongdeng and Wang Zhuzhi in Jinjiang, Fujian province in 1958, the year the Great Leap Forward began. He was the first of eight children. He grew up in Shaocuo village (烧厝村).
Зауытта жұмыс істейтін жұмысшы
Лай 18 жасқа толғанда Мао Цзедун қайтыс болды және жеке кәсіпорындар Дэн Сяопин басшылығымен Қытайда қайтадан көбейе бастады. Лай фермалық техника зауытында жұмыс істей бастады, бірақ ол жабылды. Лай бас тартқан соң, екі шенеунік оның үйіне келді. Ол кезде Лай үйде болмады, бірақ оның қарындасы болды. Шенеуніктер бизнес есептерін сұрады, бірақ ол беруден бас тартты. Топ автомобильдерді, темекіні және мұнайды импорттаумен/контрабандамен күшті айналысты. Топ қаланың жылжымайтын мүлігіне, қонақүйлерге, клубтарға, жолдарға және басқа да инфрақұрылымға көп инвестиция жасады. Лайдың өзінің «Fairwell» темекісінің таңбасы бар. 1990 жылдардың ортасында Сиямэньде ғимараттардың максималды биіктігі шектеусіз болды. Көптеген бай бизнесмендер ең биік көкжайларды салуға тырысты. Лай 88 қабаттан тұратын «Юаньхуа» мұнарасын және «Юаньхуа» халықаралық орталығын салдырды, оның негіргі тасының орнына қадау рәсіміне 2000 қонақ қатысты. Әрбір қонаққа 3000 юаньдық қызыл конверт сыйланды. Лай Фуцзянь провинциясының билік элитасымен жақын байланыста болды, сондай-ақ провинциялық кеңесшілер конференциясының мүшесі болды. Лай 10 миллиард АҚШ долларына бағаланған схеманың бас ұйымдастырушысы деп есептеледі, оның аясында ол Сиямэнь арнайы экономикалық аймағының жоғары лауазымды шенеуніктеріне сәнді автомобильдерді және мұнай тасымалдайтын танкерлерді елге контрабандалық жолмен әкелу үшін пара берген. Контрабандалық топ 3,6 миллиард доллар салықтан және алымдардан жалтарып алды. 1997 жылы Сиямэнь партия комитетінің хатшысы оны құрметті азамат (厦门荣誉市民) етіп тағайындады. Ол үйіне кем дегенде 1,75 метр бойы бар және орта мектепті бітірген қыздарды айына 1000 АҚШ доллары жалақымен жұмысқа алды. Осы қыздарды мемлекеттік шенеуніктерге секс-қызмет көрсету үшін және проституция жасау үшін ұсынды. Ол көбінесе седанмен жүретін. Оның броньды «Mercedes» машинасы бұрын Партия Бас хатшысы Цзян Цзэминьге тиесілі болған.
When Lai was age 18, Mao Zedong died and private businesses began re appearing across China under Deng Xiaoping. Lai began working at a farming machinery factory before it shut down. When Lai refused, the two officials went to his house. At the time Lai was not home, but his sister was. The officials asked for business accounts, but she refused to give in. The group was heavily involved in the importing/smuggling of cars, cigarettes and oil. The group invested heavily in the city's real estate, hotels, clubs, roads and other infrastructure. Lai also has his own brand of Fairwell cigarettes. In the mid 1990s Xiamen no longer regulated maximum building heights. Many rich businessmen tried to build the tallest skyscrapers. Lai built the 88 floor Yuanhua tower and the Yuanhua International Centre with a groundbreaking ceremony attended by 2000 guests. Each guest received a 3000 yuan red envelope. Lai had prominent connections with the Fujian power elite; he was also a member of the Provincial Consultative Conference. Lai was believed to be the mastermind of a US$10 billion scheme, during which he allegedly bribed high level officials in the administration of the Xiamen Special Economic Zone in order to smuggle luxury cars and entire tanker loads of oil into the country. The smuggling ring fraudulently avoided US$3.6 billion in taxes and fees. In 1997 Xiamen's party secretary even made him an honorary citizen (厦门荣誉市民). The mansion hired girls that were at least 5 ft 6 inches tall and have a highschool diploma at a salary of US$1000 a month. The girls were offered as sex mistresses and prostitutes to government officials. He typically drove sedans. His armoured Mercedes was formerly owned by Party General Secretary Jiang Zemin.
Мемлекеттік қызметшілермен және танымал тұлғалармен қарым-қатынасы
Оливер Августтың "Қызыл сарайдың ішінде" кітабына сәйкес, Лай жоғары лауазымды қытай шенеуніктерімен және танымал тұлғалармен қаржылық байланыста екені белгілі. Олардың ішінде Халықтық азаттық армиясының әскери барлау басқармасының генерал-майоры Цзи Шэньде бар. Цзи Шэньде – Мемлекеттік кеңестің бұрынғы бас хатшысы Цзи Пэнфэйдің ұлы. Августтың айтуынша, әнші Дүн Вэньхуаға Лай мас күйде болғанда, киімін шешсе 10 миллион юань ұсынылған. Ол ақша үшін киімін шешіп, көптен жұрт көзінен жоғалды. 3 жылдан кейін мемлекеттік теледидарға қайта оралды. Басқа да сыбайлас жемқор шенеуніктердің арасында Лю Фэн (刘丰), Чжуан Рушун (庄如顺), Лан Фу (蓝甫), Ян Цяньсянь (杨前线), Ши Чжаобинь (石兆彬) бар.
According to Oliver August's book Inside the Red Mansion, Lai is known to be financially linked with high ranking Chinese officials and celebrities. Some of the people include Ji Shengde, major general of military intelligence for the People's Liberation Army. Ji Shengde is the son of former Secretary General of the State Council Ji Pengfei. August alleged that singer Dong Wenhua was offered 10 million yuan if she took her clothes off for Lai, who was drunk at the time. She purportedly did take off her clothes for the money, and disappeared from public view. She returned to state run television after 3 years. Other corrupt officials include Liu Feng (刘丰), Zhuang Rushun (庄如顺), Lan Fu (蓝甫), Yang Qianxian (杨前线), Shi Zhaobin (石兆彬),
Августтың мәліметінше, сол кездегі Қытай премьер-министрі Чжу Ронгжи, сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұруымен және Лайды өлім жазасына кесу керектігін көп рет ашық айтқандығымен белгілі, Лаймен екі рет кездескен. Лай өзі сол кездегі бас хатшы Цзян Цзэминьнің шәкірті болған делінеді.
According to August, then Chinese Premier Zhu Rongji, known for his anti corruption stand and for repeatedly saying publicly that Lai needs to be executed, met Lai twice. Lai himself was said to be an apprentice to then General secretary Jiang Zemin.
Гонконг
1991 жылы сәуірде Гонконгқа көшіп келгенге дейін Лай Фуцзянь провинциясында тұрды. Ленг Лайға иммиграциялық департамент оны тұтқындауға ордер бергені туралы құпия ескерткен. Ленг Лайға тұтқындалудан қашу үшін Канадаға көшіп кетуді ұсынды. Пекиннен келген қысымнан кейін 2002 жылы Гонконг үкіметі Лайдың Гонконгтағы тұрақты тұрғын статусын және Гонконгтың арнайы әкімшілік аймағының паспортын жоққа шығарды, оның бұл мәртебені адал жолмен алмағанын айтты. Канадада ұсталғаннан кейін Лай, босқындық өтінішінің қаралуын күтіп, үй қамауына өзін-өзі алу арқылы босатылуға қол жеткізді. Ол Ванкувердің маңындағы Бернабидегі отбасылық сәнді пәтеріне оралды және жеке күзет фирмасының күзетінде тұру үшін айына 80 000 доллар төлеуге келісті. Мұндай келісімдерге қарамастан, RCMP офицерлері Лайдың Канададағы Азиялық контрабандалық топтарының белгілі мүшелерімен араласатынын байқады. Лай қылмыстық құқық бұзғанын жоққа шығарды және бұл айыптамалардың саяси себептермен жасалғанын мәлімдеді. Пьер Лемио сияқты басқалар Лайды қорғап, оның Қытайдың коммунистік экономикалық жүйесінің салдарынан қылмыскерге айналғанын және еркін нарықта Лай сияқты контрабандистердің қажеті болмайтынын айтты. Қытай веб-сайттары Лайды жамандық бейнесінде көрсеткенше жазбалар жариялай алады. 2011 жылдың 8 шілдесінде Канаданың Сыртқы істер министрі Джон Бэрд Лайды экстрадициялау Канада заңдарына сәйкес жүргізілуі керек деді. Бастапқы кезеңде Лайдың босқындық өтініші Қытайға экстрадициялау мүмкіндігімен бірге қабылданбады.
Lai resided in Fujian province before he moved to Hong Kong in April 1991. Leung apparently secretly warned Lai about the immigration department's pending warrant for his arrest. Leung also suggested Lai move to Canada to escape arrest. Following heavy pressure from Beijing, Lai's Hong Kong permanent residency and HKSAR passport were revoked in 2002 by the Hong Kong Government, saying that he obtained the status dishonestly. Following his detention in Canada, Lai was able to obtain his release, pending the hearing into his refugee claim, by placing himself under house arrest. He returned to the family's luxury condo in Burnaby, a suburb of Vancouver, and agreed to pay $80,000 per month to live under the guard of a private security firm. Notwithstanding such arrangements, Lai was observed by RCMP officers associating with known members of Asian smuggling gangs in Canada. Lai denied criminal wrongdoing, and stated that the allegations were politically motivated. Others like Pierre Lemieux defended Lai, saying he is only a criminal because of China's communist economic system and that with a free market, there would be no need for smugglers like Lai. Chinese websites could write about Lai as long as he was depicted as evil. On July 8, 2011, John Baird, the Minister of Foreign Affairs of Canada, said that, the extradition of Lai must be conducted using Canadian laws. In early stages, Lai's Refugee Application was refused, with the possibility of extradition to China.
Ұстап беру
Лайдың жемқорлығы Қытай үкіметінің жоғары деңгейлеріне дейін жеткені мәлім. Ол бұрын Қытайға қайтса: "көптеген жоғары лауазымды шенеуніктер ұйықтамайды. Оқиғалар болады" деп ашық айтқан. Осы іске қатысты 14 адам атқыланды, шамамен 300 провинциялық шенеунік сотқа тартылды. 2002 жылдан бері Пекин оның қадамдарынан МҚҚ агенттерін жіберіп, қадағалап отыр. Қытай Сыртқы істер министрлігінің өкілі бұл шешімге ризашылық білдіріп, Лайды "Қытай Халық Республикасы тарихындағы ең ірі экономикалық қылмысқа" жауапты деп атады.
Lai's corruption is known to have reached the top levels of the Chinese government. He has publicly declared in the past that if he returned to China: "many high government officials will not be able to sleep. Incidents will happen." In relation to the case, 14 people have already been executed, about 300 provincial officials have already been put on trial. Since 2002 Beijing sent MSS agents to follow him wherever he went. Spokesman of the Chinese ministry of foreign affairs has expressed satisfaction concerning this decision, referring to Lai as responsible for the "biggest economic crime in the history of the People's Republic of China."
Үкім
2012 жылдың 18 мамырында Лай Чансинг Сіамен қалалық халық сотында контрабанда және парақорлық қылмыстары бойынша өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Сонымен қатар, оның барлық мүлігі тәркіленді.
On May 18, 2012, Lai Changxing was sentenced to life imprisonment on charges of smuggling and bribery by the Intermediate People's Court in Xiamen. In addition, all of his property was confiscated.