Кіріспе

223-ші теңіз шабуыл эскадрильясы (VMA 223) – АҚШ Теңіз жаяу әскерінің McDonnell Douglas AV 8B Harrier II (V/STOL) истребитель-штурмовиктерінен құралған, қанатты шабуыл эскадрильясы. Эскадрилья Солтүстік Каролина штатындағы Теңіз жаяу әскерінің Черри-Пойнт әуе станциясында орналасқан және 14-ші Теңіз жаяу әскері ұшақ тобының (MAG 14) және 2-ші Теңіз жаяу әскері ұшақ қанатының (2-ші MAW) құрамында болады. Эскадрилья радио байланысында "Stone" шақыру белгісін пайдаланады.

Миссия

223-ші теңіз шабуыл эскадрильясы – 2-ші теңіз әскери қанатының 14-ші теңіз әскери тобына қарасты төрт AV-8B Harrier эскадрильясының бірі. Оның міндеті – теңіз экспедициялық күштеріне шабуылдық әуе қолдауы, қаруланған барлау және әуе қорғанысын ұсыну.

Екінші дүниежүзілік соғыс

223-ші теңіз әскери ұшқыштар эскадрильясы (VMF 223) 1942 жылдың 1 мамырында Гавайи штатының Оаху штатындағы Эва теңіз әскери базасында құрылды. "Булдогтардың" алғашқы жедел ұшағы Brewster F2A Buffalo болды. Олар Гавайиден Grumman F4F Wildcat ұшақтарымен жауынгерлік тапсырмаларға аттанды. VMA 223 Гуадалканал шайқасында 1942 жылдың 20 тамызында Хендерсон аэродромына қонған алғашқы ұрыс эскадрильясы болды. Қонақ үйге келгеннен кейін эскадрилья Кактус әуе күштерінің құрамына кірді және келесі екі ай бойы Гуадалканал аспаны үшін Рабаулдан келген жапон ұшқыштарымен күресті. 223-ші ВМФ 1942 жылдың 13 қазанында аралдан 83 жау ұшағын жойды, оның ішінде жапон эйсі Юничи Сасаидің ұшағы да болды. Эскадрильяның ең табысты екі ұшқышы – командир майор Джон Л. Смит (он тоғыз ұшақты құлатқан) және Марион Э. Карл (он алты ұшақты құлатқан) болды. Смит ерлігі үшін Құрмет медалімен марапатталатын болды, ал капитан Карл осы іс-қимылдары үшін екі Әскери-теңіз кресінің біріншесіне ие болды. Бұл жеңістерге алты ұшқышы қаза болып, алты жараланған, және тек сегіз Wildcat ұшағы ғана жұмыс істеп тұрды деген құн төленді. Жаңа Vought F4U Corsair ұшақтарымен жабдықталғаннан кейін "Булдогтар" Филиппин және Окинава сияқты жерлерде де шайқасты. Соғыс кезінде эскадрильяның шайқас туларына екі Президенттік бірлік мақтау белгілері бекітілді. 1948 жылы Эль-Торо теңіз әскери базасынан Черри-Пойнт теңіз әскери базасына ауысқаннан кейін VMA 223 авианосец эскадрильясы болды. 1949 жылы эскадрилья Лейте кемесімен Жерорта теңізіне жөнелді. "Булдогтар" 1950 жылдың шілдесінде реактивтік ұшақ дәуіріне енді, алғашқы реактивтік ұшағы Grumman F9F Panther болды. 1957 жылдың тамызында эскадрилья North American FJ 4B Fury ұшақтарымен жабдықталды. Біраз уақыттан кейін, 1961 жылдың қаңтарында Fury ұшағы Douglas A 4 Skyhawk ұшағымен ауыстырылды.

Вьетнам соғысы

1965 жылдың желтоқсан айында "Булдогтар" Қиыр Шығыста, бұл жолы Оңтүстік Вьетнамның Чу Лай қаласында, қайтадан жауынгерлік міндеттерге шақырылды. Олар одақтас құрлық әскерлерін қолдап, 32 000-нан астам ұшу сағатын орындады. 1967 жылдың мамыр айында эскадрилья рекордтық 1234 жауынгерлік ұшу миссиясын орындады, Вьетнамдағы кез келген шабуыл эскадрильясының ай сайынғы ең жоғары көрсеткіші. 1970 жылдың ақпан айында, Қиыр Шығыста шамамен 5,5 жыл қызметтен кейін "Булдогтар" 3-ші теңіз авиациялық қанатына қайта бағытталды және MCAS El Toro-ға оралды.

Вьетнамнан кейінгі және 1990-шы жылдар

1975 жылдың мамыр айында эскадрилья жаңа A-4M Skyhawk ұшақтарын алды. 1976 жылдың шілдесінде VMA 223 MCAS Yuma-дан MCAS Iwakuni-ге (Жапония) дислокацияланды. 1977 жылдың тамызында VMA 223 Жапониядан оралып, Солтүстік Каролина штатындағы Черри-Пойнтке орналасқан 2-ші теңіз авиациялық қанатқа қосылды. 1970 жылдардың соңынан бастап 1987 жылға дейінгі жаңартуға дейін VMA 223 A-4M Skyhawk ұшақтарын пайдаланды. VMA 223 A-4M Skyhawk ұшағының соңғы сериялық нұсқасын, ұшақ корпусының екі жағына A-4 Skyhawk ұшағын пайдаланған барлық елдердің туларын бейнелейтін арнайы мерейтойлық бояу схемасымен қолданды. 1987 жылдың қазан айында VMA 223 McDonnell Douglas AV-8B Harrier II ұшағына көшті. VMA 223 Harrier ұшақтары екінші дүниежүзілік соғыстағы эскадрилья тарихына құрмет ретінде ерекше «көтерілетін күн» рульдік пішінімен ұшып жүреді. 1989 жылы эскадрильяның бір бөлігі 6 айлық миссияға HMM 264-ке қосылып, Nassau кемесімен теңізге шықты. Олар Италия, Испания, Португалия, Монако, Франция, Израиль және басқа да елдерді аралады. 1990 жылдың наурызында «Булдогтар» Сайпан кемесімен 22-ші экспедициялық күштерді қолдау үшін екінші рет Алтыншы флотқа дислокацияланды. Бұл бөлімше Либериядағы бейбіт азаматтарды эвакуациялау операциясын (NEO) қолдау үшін «Sharp Edge» операциясына қатысып, қарулы әуе патрулін ұшырды. 1991 жылдың қаңтарында «Булдогтар» алты ұшақты бөлімшемен Испанияның Рота теңіз базасына «Desert Shield» және «Desert Storm» операцияларын қолдау үшін дислокацияланды. «Булдогтар» USS Nassau және Iwo Jima кемелерінің палубаларын қысқа мерзімге басып алды. Бөлімше ақпан айына дейін Ротада тұрып, испандық әскерлермен бірлесіп оқу-жаттығулар өткізді.

Терроризмге қарсы жаһандық соғыс

VMA 223 2001–2002 жылдары «Тұрақты бостандық» операциясының бастапқы кезеңінде Ауғанстан үстінен жауынгерлік миссияларды орындады. 2003 жылдың қаңтар айында эскадрилья «Керсардж» кемесіне 2-ші теңіз экспедициялық бригадасының (2-ші МЭБ) құрамында орналасты. Солтүстік Парсы шығанағына жеткен соң, «Батанға» көшіп, 2003 жылғы Иракқа басып кіруді қолдау үшін жауынгерлік миссияларды бастады. Осы кезеңде эскадрилья апатсыз 50 000-нан астам ұшу сағатын өткізді. VMA 223 2005 жылдың соңында «Ирак бостандығы» операциясын қолдау үшін Иракқа жөнелтілді. 2006 жылдың 10 ақпанында Ирак үстіндегі жауынгерлік миссия кезінде эскадрилья А класы бойынша апатсыз 60 000 сағатты басып өтті. AV 8B ұшағына байланысты техникалық қызмет көрсету және қауіпсіздік мәселелерін ескере отырып, бұл жетістік одан да маңызды. 2011 жылдың қазанынан 2012 жылдың сәуіріне дейін VMA 223 «Тұрақты бостандық» операциясын қолдау үшін жөнелтілді.

Болашақ жоспарлар және қазіргі ұшулар

VMA 223 әлі де AV 8B Harrier II ұшағын пайдалануда, оны 2027 жылы қызметтен шығарып, Lockheed Martin F 35 Lightning II ұшағымен алмастыру жоспарлануда.

Әскер тобының асалары

USN және USMC авиациялық эскадрильяларында ұшқыш аса немесе ұрыс аса – әуе шайқасы кезінде бес немесе одан көп жау ұшағын түсірген әскери-теңіз авиаторы немесе әскери-теңіз ұшу офицері. VMA-223 эскадрильясынан шыққан келесі теңізшілер бестен астам жеңіске ие болды:

Джон Люсиан Смит – 19.0
Марион Юджин Карл – 18.5
Кеннет Д. Фрейзер – 12.5
Лорен Д. Эвертон – 12.0
Юджин А. Троубридж – 12.0
Фред Э. Гатт – 8.0
Фредерик Р. Пэйн – 7.5
Зеннет А. Понд – 6.0
Чарльз Кендрик – 5.0
Хайд Филлипс – 5.0
Орвин Х. Рамло – 5.0

БАҚ-та

VMA 223 эскадрильясынан екі Harrier және олардың ұшқыштары 1994 жылғы "True Lies" фильмінде пайдаланылды. 2010 жылдың 21 тамызында Теннесси штатының Бристоль қаласында өткен NASCAR жарысының үстінен ұшып өту үшін VMA 223 эскадрильясының екі AV-8B Harrier ұшағы қолданылды.