Кіріспе
Мохаве округіне жататын қала, Аризона штаты.
Буллхед Сити – АҚШ, Аризона штаты, Мохаве округіндегі Колорадо өзенінің жағасында орналасқан қала. Лас-Вегас, Невада қаласынан оңтүстікке қарай 97 миль (156 км) қашықтықта және Лафлин, Невада қаласының қарсы жағында орналасқан. Лафлиннің казинолары мен қосалқы қызметтері Буллхед Ситидің көптеген тұрғындарына жұмыспен қамтамасыз етеді. Буллхед Сити Мохаве көлінің оңтүстік жағында жатыр. 2020 жылғы халық санауы бойынша, Буллхед Ситидің халқы 41 348 адамды құрады. Жалпы жер ауданы 60 шаршы мильден (155 км²) асатын Буллхед Сити – Мохаве округінің ең ірі қаласы. Еуропалықтардың алғашқы байланысы 1540 жылы испандық саяхатшы Мелхор Диаспен болды, ол қазіргі Мохаве округінің солтүстік-батыс бөлігіндегі саяхатын жазды. Ол өзін "Пипа Аха Макав" деп атаған үлкен тайпамен кездескенін айтады, бұл "Өзен жанындағы халық" деген мағынаны білдіреді. "Аха Макав" атауынан "Мохаве" (кейде "Мохаве" деп те жазылады) деген қысқартылған атау пайда болды. Мохаве округі қазіргі ағылшын тіліндегі жазуын қолданса, тайпа дәстүрлі испан тіліндегі "Мохаве" жазуын сақтап келеді. Екеуі де дұрыс, және екеуі де "Мо ха ви" деп айтылады. Францискан миссионері және саяхатшы Франциско Гарсес 1774 жылы Буллхед Сити аймағында Колорадо өзенін кесіп өтті.
Бульхед қаласы
Онжылдар өткен соң, Хардивилл 1942 және 1953 жылдар аралығында Дэвис бөгетінің салынуымен Бульхед Сити ретінде қайта жанданды. Бөгет бастапқыда Колорадо өзені бойындағы әйгілі тас "Буллхед Рок" атымен "Буллхед Дам" деп аталды. Өзендегі бу кемелер осы тасты бағыт белгісі ретінде пайдаланды. Дэвис бөгеті салынғаннан кейін су деңгейі көтеріліп, қазір бұл тас жартылай көмілген. Буллхед Дамының құрылысы кезінде пайда болған қауым Буллхед деп аталды. Бульхед Сити бұл құрылыс жобасының штаб-пәтеріне айналды, ол 1953 жылы аяқталды. Осылайша Бульхед Сити деген ат туды. Жақын орналасқан Мохаве көлі маңызды туристік орынға айналғанда, ал Лафлин, Невада қаласы өзен арғы бетінде дамығанда, Бульхед Сити тез өсті. Бульхед Сити және көршілес Лафлин, Невада қалалары туристер арасында танымал болды, сонымен қатар халық саны да артты. Бүгінде туризм Бульхед Ситидегі басты экономикалық қызмет болып табылады. Жаз айларында Мохаве көлі мен Колорадо өзенінде су спортымен айналысу үшін туристер әр жерден келеді. Күзден бастап, суық штаттардан мыңдаған туристер мотор үйлерінде жеңіл қысқы климаттан пайдалану үшін келіп толады. Бульхед Ситиде халықаралық әуежай, екі толық қызмет көрсететін аурухана және колледж бар. Қаладағы тұрғын үй нарығы тұрақталды. Сонымен қатар, ол үш штаттық аймақтың сауда орталығы болып табылады.
География
Буллхед Сити – Аризона-Невада штатының шекарасын құрайтын Колорадо өзенінің шығыс жағында орналасқан. Мохаве округінің орталығы Кингманнан батысқа қарай 34 миль (55 км), Калифорния штатының Нидлс қаласынан солтүстікке қарай 22 миль (35 км), Невада штатының Лас-Вегастан оңтүстікке қарай 97 миль (156 км) және Феникс қаласынан солтүстік-батысқа қарай 216 миль (348 км) қашықтықта жатыр. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, Буллхед Ситидің жалпы ауданы 60.2 шаршы миль (156 км²), оның ішінде 59.4 шаршы миль (154 км²) құрлық және 0.8 шаршы миль (2 км²), немесе 1.30%, су алабын құрайды. Буллхед Сити алғаш рет 1980 жылғы АҚШ халық санағында Буллхед Сити Ривьерасының халық санағына жататын аймақ (CDP) ретінде тіркелді. 1984 жылы Буллхед Сити қаласы ресми құрылды және барлық кезекті халық санақтарында көрсетілді. Буллхед Сити және көршілес Лафлин (Невада), Форт Мохаве, Мохаве Долы (Аризона) және Нидлс (Калифорния) қауымдастықтары "Три-штат аймағы" деп аталады. Бұл – экономикалық жағынан бір-біріне тәуелді қауымдастықтардың тобы, олардың барлығы географиялық тұрғыдан 10 миль (16 км) радиуста байланысқан. Три-штат аймағының халқы, Буллхед Ситиді қоса алғанда, шамамен 100 000 адамды құрайды. Лафлин/Буллхед халықаралық әуежайының қамту аймағында, оның өзінің статистикалық мәліметтеріне сәйкес, 110 000 тұрғын тұрады.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 33 769 адам, 13 909 шаруашылық және 9 110 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 18 430 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 85,6% ақ нәсілді, 1,0% қара нәсілді, 1,3% американдық индейлер, 1,0% азиялықтар, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан, 8,3% басқа нәсілдерден және 2,8% екі немесе одан көп нәсілділерден тұрды. Халықтың 20,2% испан тілділерді құрады. 13 909 шаруашылықтың ішінде 24,7% 18 жасқа дейінгі балалары бар, 49,1% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 11,1% күйеуі жоқ әйелдер басқаратын, ал 34,5% отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 25,3% жеке адамдардан тұрды, ал 11,2% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,42 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,86 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 22,5% 18 жасқа дейінгілер, 7,3% 18-24 жас аралығындағылар, 24,5% 25-44 жас аралығындағылар, 26,6% 45-64 жас аралығындағылар және 19,2% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 42 жас болды. Әр 100 әйелге 98,6 еркек шамасында келді. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 96,2 еркек шамасында келді. Шаруашылықтың орташа табысы 30 221 доллар, ал отбасының орташа табысы 33 914 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 23 617 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 19 564 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 250 доллар болды. Отбасылардың 11,3% және халықтың 15,1% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 23,2% және 65 жастан асқандардың 6,9% кедейлікте өмір сүрді.
2010 жылғы халық санағы
2010 жылғы санақ бойынша 39 540 адам, 16 761 үй шаруашылығы және 7 472 отбасы болды. Аризона штатының Жұмыспен қамту және халықты есепке алу басқармасы 2016 жылдың наурызында Буллхед қаласының халқын 40 088 адамға түзетті. Халық тығыздығы көрсетілмеген, және 50,9% ер адамдар мен 49,1% әйелдерден тұрды. Барлығы 23 464 тұрғын үй болды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 81,9% ақ нәсілді, 1,3% қара нәсілді, 1,1% американдық индейлер, 1,4% азиялықтар, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 11,2% басқа нәсілдерден және 3,0% екі немесе одан көп нәсілдердің өкілдері. Халықтың 23,7% испан тілділерді құрады. Қаладағы үй шаруашылығының орташа кірісі 37 492 доллар, ал отбасының орташа кірісі 45 269 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа кірісі 21 366 долларға тең. Отбасылардың 14,1%-ы және халықтың 20,5%-ы кедейлік шегінен төмен өмір сүрді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 40,2%-ы және 65 жастан асқандардың 5,4%-ы. (Барлық көрсеткіштер 2013 жылғы инфляцияға сәйкес түзетілген доллармен берілген.)
Климат
Буллхед Ситиде шөлдік климат (Кёппен климаттық жіктелуі BWh) басым, жыл бойы бірнеше дюйм жауын-шашын жауады. Соңғы рет 2014 жылы қар жауған, бірақ қар қалыңдығы тіркелмеген. Жазда температура шілде мен тамыз айларында жиі жоғарылайды, ал қысы мұңды, қаңтар мен ақпан айларында күндізгі температура әдетте градус аралығында болады. Бұл қала жаз айларында елдегі ең ыстық қалалардың бірі. Күннің максималды температурасы күніне орташа 185 күнге жетеді, ал температурасы күніне 135 күн байқалады. Градусқа жететін ыстық толқындары да жиі кездеседі.
Саябақтар мен демалыс
Бұллхед Ситиде жүздеген акр жерді қала басқаратын саябақтар бар. Кен Фоварг паркінде жарықтандырылған баскетбол алаңдары, велосипед жолы, доп алаңдары, ойын алаңы және су сырғанағы бар жалпыға қолжетімді бассейн орналасқан. Ротари паркі, қаланың ең үлкен паркі, өзен жағалауының кең аумағын қамтиды. Онда рамадалар мен барбекюлермен жабдықталған күтілген жағажайлар, үлкен скейт-парк, балық аулау орындары, балық тазалау станциясы, қайық түсіру пандустары, иттер паркі, диск-гольф ойын алаңы және аймақтық турнирлер мен жергілікті жарыстарды өткізетін толық жарықтандырылған спорт кешені бар. Аризонаның Бейбітшілік жолы Бұллхед Сити қаласынан өтеді.
Дау
Бұқабас қаласында үйсіздерді саябақтарда тамақтандыруға тыйым салынған. 2022 жылдың наурыз айында, халықаралық жариялылыққа ие болған "мейірімділікті қылмыстау" деп сипатталған жағдайда, 78 жастағы жергілікті тұрғын Норма Торнтон тұтқындалып, қоғамдық саябақтарда "әлеуметтік мақсатта" тамақ таратуға қарсы қағиданы бұзды деген айып тағылды. Шілде айында айыптар алынып тасталды, бірақ Аризона штатының әжесі, егер ол қайтадан саябақта тамақ таратуды бастаса, түрмеге отыруы мүмкін екені туралы ескертілгенін мәлімдеді.
Арнайы іс-шаралар мен спорттық турнирлер
Бульхед Ситиде жыл сайын көптеген іс-шаралар өтеді, олардың ең танымалсы – өзен регатасы. 2016 жылдың 13 тамызындағы демалыс күндері «Колорадоның пираттары» тақырыбында өткен 10-шы жылдық Бульхед Сити өзен регатасына 30 158 тіркелген қатысушы келді. 2015 жылы осы іс-шараның жергілікті экономикаға тигізген әсері 20 миллион долларға бағаланды, бірақ қала кірісі тек 208 000 долларды құрады. Басқа іс-шаралар көктем және қыс айларында Бульхед Ситидің қолайлы климатын пайдаланады, әсіресе спорттық турнирлер. Әр ақпан айында А.Y.S.O. 397-ші аймағы Ротари паркінде жылдық Колорадо өзенінің шақыру турнирін өткізеді. Жыл сайынғы жастар футбол турнирі мыңдаған жас футболшы мен олардың жақтастарын қызықтырады. Бульхед Сити сондай-ақ әр жылы екі қарттар софтбол турнирін де ұйымдастырады, біреуі көктемде, екіншісі күзде. Қатысушылар Канададан да келеді. Қаладан бірнеше шақырым оңтүстікке қарай Форт Мохаведе Мохаве Кроссинг іс-шаралар орталығы орналасқан, бұл 5000 орындық арена. Мохаве окруғындағы ең ірі стадион/арена ретінде ол бітіру салтанаты, цирк, жабық мотокросс, монстр жүк көліктері митингілері және концерттер сияқты ірі шаралар үшін жиі пайдаланылады.
Білім беру және мәдениет
Буллхед қаласында бірнеше білім беру мекемесі бар, олардың ең ірісі – Мохаве қоғамдық колледжінің Буллхед-Сити кампусы. Кампуста Солтүстік Аризона университетінің Буллхед-Сити кампусы да орналасқан, ол төрт жылдық білім беру бағдарламаларын ұсынады. Жақында МҚК Буллхед-Сити БХХС Legacy Foundation-нан 1,8 миллион доллар көмек алды, бұл ақша 14 000 шаршы фут (шамамен 1300 шаршы метр) көлемдегі Денсаулық сақтау ғылымдары ғимаратын салуға жұмсалды. 2012 жылдың қаңтар айында Аризона штатының губернаторы Ян Брюэр ғимараттың іргетасын салу рәсіміне қатысты. Денсаулық сақтау ғылымдары ғимаратының құрылысы 2012 жылдың тамызында аяқталды.
К-12 мектептері
Буллхед қаласының бастауыш және негізгі мектептері Буллхед қаласының бастауыш мектептер округінің басқаруында. Бұл мектептерге Sunrise бастауыш мектебі, Coyote Canyon бастауыш мектебі, Desert Valley бастауыш мектебі, Diamondback бастауыш мектебі, Bullhead City негізгі мектебі және Fox Creek негізгі мектебі кіреді. Буллхед қаласының жоғары мектептері, Мохаве жоғары мектебі және Ривер Вэлли жоғары мектебі, Колорадо Ривер Юнион жоғары мектептер округімен басқарылады. Жақын жердегі басқа жоғары мектептер – Лафлин жоғары мектебі және Нидлс жоғары мектебі. Сонымен қатар, Мохаве үдемелі бастауыш мектебі және Мохаве үдемелі оқу орталығы – Буллхед қаласында және оның төңірегіндегі K-12 сыныптарында оқитын оқушыларға қызмет ететін мемлекеттік чартерлік мектептер. Форт Мохаведегі Құрылыс салалары академиясы (AOBI) жоғары мектебі – негізгі академиялық сабақтармен қатар құрылыс салаларының мамандықтарын үйрететін мемлекеттік кәсіптік чартерлік мектеп. Жақын маңдағы елді мекендердегі басқа мектептерге Жас ғалымдар академиясы, Мохаве аңғарының негізгі мектебі, Кемп Мохаве бастауыш мектебі және Форт Мохаве бастауыш мектебі кіреді. Лафлин мен Нидлсте де мемлекеттік бастауыш мектептер бар.
Кітапханалар
Буллхед Сити аймағында төрт қоғамдық кітапхана бар: екі Мохаве округі кітапханасы (Буллхед Сити және Форт Мохаве), бір Кларк округі кітапханасы (Лафлин) және бір Сан-Бернардино округі кітапханасы (Нидлс). Буллхед Сити кітапханасы жақында жаңа жасөспірімдер бөлімі, балалар бөлімі, 11 000 шаршы фут (шамамен 1022 шаршы метр) ересектер бөлімі, қоғамдық компьютерлер, дыбыс өткізбейтін бөлмелер және қауымдастық үшін конференц-залдармен кеңейтіліп, қайта ашылды. Жаңа "жасыл" ғимараттың құнының бір бөлігі экологиялық грант есебінен төленді. Оның инновациялық дизайнын сәулетші Уилл Брудер жасаған, ол энергияны үнемдейтін технологияларды және шөлдің күн сәулесін тиімді пайдаланатын арнайы люктерді қамтиды.
Колорадо өзенінің концерттік қауымдастығы
Жергілікті деңгейде ұйымдастырылған Колорадо өзенінің концерттік қауымдастығы – қауымдастыққа өнер шеберлерін тартуға мүдделі жергілікті азаматтардың тобы. Олардың мақсаты – қоғамға ойын-сауық ұсыну, сонымен қатар сахналық өнерге қызығушылық танытқан жергілікті студенттерге мүмкіндік беру. Қауымдастық әдетте жылына үш-бес өнерпазды жергілікті орта мектептердің акт залында өнер көрсетуге шақырады. Бұған дейін қауымдастыққа Джон Дэвидсон, The Celtic Tenors, Presidio Brass, Alpin Hong, Montana Mandolin Society және QuatroCelli сияқты артистер келген.
Колорадо өзені мұражайы және тарихи қоғамы
Бұл музей Лафлин көпірінің солтүстігінде, Бульхед қаласында орналасқан. Мұражайда аймақтың танымал орындарының көшірмелері, американдық түпкіліктілердің артефакттары және алғашқы қоныс салушылардан бастап алғашқы слот машиналарын қоса алғандағы тарихи заттар қойылған. Мұражайды коммерциялық емес "Колорадо өзені тарихи қоғамы" басқарады. Ол қыркүйек айынан мамыр айына дейін ашық болады. Қалада сондай-ақ бірнеше такси компаниясы бар.
Әуежайлар
Лафлин/Буллхед халықаралық әуежайы Мохаве округінің ең үлкен әуежайы болып табылады, бірақ қазіргі уақытта онда жоспарланған коммерциялық рейстер жоқ. Бұрын American Airlines компаниясы күн сайын Финикске және одан рейстер жасаған. Жақында әуежайдың ұшу-қону жолағы үлкен ұшақтарды қабылдау үшін 8500 футқа (2591 метрге) дейін ұзартылды. 2011 жылы Аризона штатының Көлік департаменті оны «Жыл әуежайы» деп таныды. «2010 жылы казинолар ұйымдастырған чартерлік рейстер арқылы 115 000-нан астам адам Лафлин/Буллхед халықаралық әуежайына келді». 1980-ші жылдары бұл әуежай Airwolf телесериалының тікұшақтарына үй болды. Буллхед Сити аймағында тағы екі кішкентай әуежай бар. Eagle Airpark қала шекарасының оңтүстігіндегі ауылдық әуежай. Sun Valley әуежайы – тұрғын үйлермен бірге пайдалануға берілген әуежай. Бұл әуежайлардың ешқайсысы коммерциялық әуе тасымалдау қызметін ұсынбайды.
Діни, әлеуметтік және ерекше қызығушылықтар топтары
Бұл аймақта ондаған діни ұйымдар бар. Олардың арасында екі Мәсіх шіркеуі (аспаптық емес), үш Рим-католик шіркеуі, төрт лютеран шіркеуі, үш методист шіркеуі, оннан астам баптист шіркеуі, екі LDS шіркеуі, Буллхед ислам орталығы, екі Ехоба куәгерлерінің Патшалық залы, екі епископальдық шіркеуі, екі жетінші күн адвентистері шіркеуі, Мохаве аңғарының Бірлік шіркеуі, екі Құдайдың жиналысы, Foursquare (Рухани өмір шіркеуі), Майланған Сөз шіркеуі, Кальвари шатыры, түрлі Эвангелист шіркеулері (соның ішінде «Поттер үйі») және Мохаве аңғарындағы Жаттығу Киелі кітап шіркеуі (конфессиялық емес). Лафлиндегі еврей қызметтерін ұсынатын Израиль Ба Мидбор ғибадатханасы, сондай-ақ белсенді неопагандық (Каньон мен өзеннің ковені) және буддалық қауымдастықтар (Колорадо өзенінің Сока Гаккай ауданы) бар. Буллхед қаласы көптеген арнайы қызығушылық топтары мен әлеуметтік клубтарға да үй болып табылады. Олардың арасында «Боллхед 4 Wheelers», «Киуанис», «River Cities Players and Community Theater», «Lions Clubs International», «Shriners», «Colorado River Historical Society» және «Moose International» сияқты ұйымдар бар.
Форт-Мохаве индей тайпасы
Форт-Мохаве үнді резервациясы үш штат аймағында орналасқан және жергілікті тарих американдықтардың мәдениетімен толы. Қазіргі уақытта тайпа екі казино, бір толық қызмет көрсететін қонақ үй және Мохаве курорты PGA Чемпионаты гольф алаңын басқарады. 2005 жылы ауаның ластануын және артық өзен суын пайдалануды азайту мақсатында ондаған жылдар бойы жұмыс істеген Мохаве электр станциясы – көмір шайындысымен жұмыс істейтін электр станциясы жабылды. Буллхед қалалық бастауыш мектеп округі электр энергиясының бір бөлігін күн энергиясына түрлендіру үшін федералдық грантты қабылдады.
Ақ судағы рафтинг, байдаркамен және су астында секіру
Ховер бөгеті мен Мохаве көлі арасындағы Колорадо өзенінің бөлігі көбінесе тыныш, бірақ бірнеше ақ су рафтинг мүмкіндіктерін ұсынады. Егер сіз жетекші жалдамауға шешім қабылдасаңыз, Ховер бөгетінен түсіру үшін рұқсат алу қажет, оларды АҚШ-тың қайта құру бюросы арқылы алуға болады. Рафтинг жабдықтары, каноэ, каяктерді жалға алу және жетекшілікпен каяк саяхаттары Bullhead City қаласында қолжетімді. Мохаве көлінде су астында жүзушілер тамаша жағдайлары бар Блэк каньонын зерттей алады. Кәсіби су астында жүзушілер жылдам ағыс қосымша қиындық тудыратын Рингболт Рапидс-ты (Ringbolt Rapids) тексеріп қарауы мүмкін. Аризона жағындағы Work Barge 1946 жылы батқан 12 метрлік сүйрегіш баржаға ие. Cabinsite Point-те қарауға екі кеме құлауы бар.
Балық аулау
Мохаве көлі мен Колорадо өзенінде балық аулау танымал, және оларда көлбалық, ірі ауызды басс, жолақты басс, крэппи, күнбалық, каналды сома және сазан сияқты көптеген балық түрлері кездеседі. Балық аулауды жақсы көретін адамдарға ондаған шағын шығанақтар мен құймалар белгілі.
Кемпинг, велосипед және жаяу жүру
Мохаве көлі маңындағы демалыс аймағында ондаған белгіленген жаяу жолдар, кемпингтер және велосипед жолдары бар.
Көл курорттары
Мохаве көлінде екі курорт бар: Коттонвуд Коув және Мохаве көлі курорты. Екі курортта да тұруға орын, кемпингтер, мейрамхана, дүкен және жанармай құю станциясы бар марина бар. Мохаве көлінің төңірегінде жолдан тыс көлік жүруге арналған жолдар мен жаяу серуендеуге арналған жолдар бар. Жолдан тыс көлік құралдарымен, жаяу жүрумен, қайықпен жүзумен, су астында жүзумен және балық аулаумен айналысу үшін қажетті жабдықтар мен құралдар жергілікті жерде қолжетімді. Бульхед қаласының барлық аймақтарында спорттық тауарлар дүкендері, су астында жүзу нұсқаушылары, экскурсиялық каяк турлары және су кемелерін жалға алу қызметтері бар.