Кіріспе
Casa Grande (O'odham: Wainom Wo:g) – АҚШ-тың Аризона штатындағы Пинал округінде, Финикс пен Тусон қалаларының арасында шамамен ортасында орналасқан қала. АҚШ халық санағының бағалауынша, 2020 жылы қаланың халқы 55 653 адамды құрады. Қала, шындығында Кулидж қаласында орналасқан Каса-Гранде руиндары ұлттық ескерткішінің атымен аталған. "Casa Grande" испан тілінде "үлкен үй" деген мағынаны білдіреді. Ағылшын тілінде сөйлейтін тұрғындар арасында қала атауының дұрыс айтылуы туралы бір пікірге келмейді.
Casa Grande (O'odham: Wainom Wo:g) is a city in Pinal County, approximately halfway between Phoenix and Tucson in the U. S. state of Arizona. According to U. S. Census estimates, the population of the city is 55,653 as of 2020. It is named after the Casa Grande Ruins National Monument, which is actually located in Coolidge. "Casa Grande" is Spanish for "big house". Among resident English speakers, there is no consensus on how to pronounce the city's name.
Тарих
Casa Grande 1879 жылы Аризонадағы кен өндірісінің қарқынды даму кезеңінде, әсіресе Оңтүстік Тынық мұхиты темір жолының қатысымен құрылды. 1880 жылдың қаңтар айында бес тұрғыны мен үш ғимараты бар болса да, «жолдың соңы» деген мағына беретін Терминус қауымы құрылды. 1880 жылдың қыркүйегінде теміржол басшылары осы елді мекенді жақын жердегі Каса-Гранде руиндары ұлттық ескерткішіндегі Хохокам ескерткіштерінің құрметіне Каса-Гранде деп атады. Каса-Гранде баяу дамыды және 1886 және 1893 жылдары бірнеше рет қиындықтарға тап болды, осы жылдары өрт қаланы шарпып, ішіндегі барлық ағаш үйлерді жойды. Каса-Грандеде Francisco Grande Hotel & Golf Resort орналасқан, бұл Сан-Франциско Гиантс командасының бұрынғы жаттығу орталығы. 1959 жылы осы кешеннің иесі Хорас Стоунхэм оны дамытуға кірісті. Алғашқы көрсету ойыны 1961 жылы Каса-Грандеде өтті, онда Вилли Мейс 114 метрлік (375 фут) хоум-ран соқты. Сан-Франциско Гиантс енді Франциско Грандеде ойнамайды, бірақ өткен ойындарды еске түсіретін бейсбол таяқшасы мен доп пішіндес бассейн сақталған. Суық соғыс кезінде Каса-Грандеде фотограмметриялық сынақ полигоны орналасқан. Бұл полигон қаланың оңтүстігінде және айналасында орналасқан бетон жебелерден тұрды, олар әуедегі картаграфиялық камераларды калибрлеуге қолданылды. Каса-Гранде жартылай кәсіби және студенттік бейсболда да маңызды рөл атқарды. 1948 жылы құрылған Каса-Гранде Коттон Кингс командасы 1940 және 1950 жылдардағы Аризона штатының чемпионаттарында жеңіске жетіп, Ұлттық бейсбол конгресінің әлем чемпионатына қатарынан он рет қатысуға лайық болды және 2000 жылдары қайта құрылды. Қазіргі таңда олар Тынық мұхитының оңтүстік-батыс бейсбол лигасының мүшелері.
География
АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, Каса-Гранде қаласының жалпы ауданы 112,01 шаршы миль (290 км²) құрайды, барлығы құрлық.
Климат
Каса-Грандеде Сонора шөліне тән ыстық шөлдік климат (Кёппен климаттық жіктелімі BWh) басылады. Қала ұзақ, тым ыстық жаз мезгілін және жұмсақ түстен кейінгі және суық кештерден тұратын қысқа қыс мезгілін бастан кешіреді. Оңтүстік Аризонаның қалған бөлігі сияқты, қалаша шаңды дауылдарға ұшырайды және жаз айларында Солтүстік Америка муссонының әсеріне іштейді, ол күшті желдер мен мол жаңбыр әкеледі.
Демография
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 48 571 адам, 22 400 үй шаруашылығы және 6 547 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 11 041 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздық – [мәлімет жоқ]. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 49,9% – испаниялық емес ақ нәсілділер, 4,27% – қара немесе афроамерикалықтар, 4,91% – американдық индейлер, 1,17% – азиялықтар, 0,10% – Тынық мұхиты аралдарынан келгендер, 21,09% – басқа нәсілдер және 3,56% – екі немесе одан көп нәсілділер. Халықтың 39,13% – испаниялық немесе латын американдықтары. 8 920 үй шаруашылығының 37,1% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 52,3% – бірге тұратын жұбайлар, 15,1% – күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 26,6% – отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 21,7% жеке адамдардан тұрады, ал 8,9% – 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,80 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,24 адамды құрайды. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 30,9% – 18 жасқа дейінгілер, 9,3% – 18-24 жас аралығындағылар, 26,4% – 25-44 жас аралығындағылар, 19,6% – 45-64 жас аралығындағылар және 13,8% – 65 жастан асқандар. Орташа жас – 32 жас. Әр 100 әйелге 97,1 еркек келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 91,5 еркек келеді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 36 212 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 40 827 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 34 858 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 23 533 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 15 917 доллар. Отбасылардың 12,4% және халықтың 16,0% кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 21,2% және 65 жастан асқандардың 12,3% кедейлікте.
Экономика
Каса-Гранде экономикасы тарихи тұрғыдан ауыл шаруашылығы салаларына, мысалы, мақта және сүт шаруашылықтарына негізделген. Уақыт өте келе, қалада Финикс немесе Тусон қалаларының көптеген тұрғындары үй сатып алып қоныстанды. Көптеген тұрғындар жұмыс үшін солтүстікке, Финикс қалалық аймағына немесе оңтүстікке, Тусонға қатынайды. Бұл тенденция Каса-Грандеде қызмет көрсету саласының дамуына әсер етті. Қаланың өсіп келе жатқан халқының сұранысын қанағаттандыру мақсатында, мейрамханалар, жанармай құю станциялары және бөлшек сауда орындары сияқты көптеген жаңа кәсіпорындар ашылуда. Каса-Грандедің оңтүстігінде сауда орталығы жұмыс істейді. "The Promenade at Casa Grande" сауда орталығының бірінші кезеңі 2007 жылдың 16 қарашасында ашылды. Westcor және Pederson Group компаниялары салған бұл орталық, солтүстік-шығыстағы Финикстегі Desert Ridge Marketplace (ашық сауда орталығы) сияқты. "The Promenade at Casa Grande" – шөл даланың бір бөлігінде салынған ашық сауда орталығы және шамамен миллион шаршы фут алаңды құрайды. Флоренция бульвары / I 10 тас жолының эстакадасын қайта жаңартуға қала қосымша 11 миллион доллар жұмсады. Ehrmann Commonwealth Dairy компаниясы 2013 жылы ашылған және шамамен 110 адамды жұмысқа орналастырған ірі сүт өңдеу зауытын иеленеді.
Электрлік көліктер
2016 жылдың 29 қарашасында мемлекеттік шенеуніктер мен Lucid Motors компаниясының өкілдері Каса-Грандеде 700 миллион долларлық өндіріс орны салынатынын хабарлады, ол 2022 жылға дейін 2000-ға дейін жұмысшыны жұмыспен қамтиды. Lucid автокөліктерінің өндіріс орны 2020 жылдың қараша айында ашылды.
Жаңалықтар
Каса Гранде аймағы газеттері Inc.
Өрт сөндіру бөлімі
Каса-Гранде қаласының өрт сөндіру бөлімі (CGFD), ISO 2-сынып, Каса-Гранде қаласына өрттен қорғау және шұғыл медициналық көмек көрсетеді. Каса-Гранде қаласының өрт сөндіру бөлімі 4 өрт сөндіру стансасынан және Қоғамдық қауіпсіздік ғимаратындағы әкімшілік бас кеңсесінен жұмыс істейді. CGFD 109,65 шаршы миль аумақты және 60 000-нан астам тұрғынды қамтиды. Дейв Кин – Каса-Гранде қаласының өрт сөндіру басшысы. 2021 жылы басшы Кин қала үшін жедел жәрдем қызметін құру және Аризона штатының Денсаулық сақтау департаментінен "Қажеттілік туралы сертификат" алу үшін күресті жетектеді. Бұл CGFD-ге 26 жаңа қызметкер қабылдауға мүмкіндік берді. Осыған дейін ол департаментке толық штатты баспалдақ ротасын (12 жаңа өрт сөндіруші) қосты. 2023 жылы басшы Кин 13,4 миллион доллардан астам құны бар 503-ші өрт сөндіру стансасын салуға қаржыландыру алды. Бұл соңғы 14 жылда салынған алғашқы жаңа өрт сөндіру нысаны.
Кітапхана
Casa Grande Public Library оқу материалдарына қол жеткізудің стандартты қызметтерін, сондай-ақ кейбір арнайы қызметтерді ұсынады, оның ішінде бастауыш мектеп оқушылары үшін ерікті оқу клубы, интернетке қол жеткізу және аудиокітаптар бағдарламасы бар. Басты кітапханада 75 000 томдық кітап қоры бар, сонымен қатар интернетке қол жеткізімі бар 38 компьютер орналасқан. Каса-Гранде кітапхана жүйесінің филиалы – Виста-Гранде қоғамдық кітапханасы 2009 жылдың жазында ашылды.
Қалалық сот
Каса-Гранде қалалық соты – Каса-Гранде қалалық әкімдігінің сот жүйесінің бөлімі. 2006-2007 қаржы жылында 6 609 іс қабылдалып, 2 486 алғашқы сот отырысы өтті және 156 азаматтық, қылмыстық істер мен қазылар алқасымен қаралатын сот отырыстары өткізілді.