Кіріспе

Явапай округіне жататын қала, Аризона

Кларкдейл (явапай: Saupkasuiva) – АҚШ-тың Аризона штатындағы Явапай округіне жататын қала. Верде өзені және оның аралық саласы Биттер Крик қала арқылы ағады. 2021 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 4419 адамды құрайды. Кларкдейл бұрынғы кеншілер қаласы болған, қазір көбінесе зейнеткерлер мен өнер қауымдастығының орталығына айналған.

Тарих

Кларкдейл 1912 жылы Уильям А. Кларк компаниясының мыс қорыту қалашығы ретінде, жақын орналасқан Джеромдағы мыс кені үшін құрылды. Кларкдейл әлемдегі ең заманауи кеншілер қалаларының бірі болды, телефон, телеграф, электр қуаты, кәріз жүйесі және табиғи бұлақ суы сияқты инфрақұрылымдармен жабдықталған, сондай-ақ жоспарланған қауымдастықтың ерте мысалы еді. Жергілікті маңызды орын саналатын Кларк сарайы 1920 жылдардың соңында Уильям Кларк III, Кларктің немересі және United Verde Copper Company компаниясының мұрагері салған. Қаланың шығысында, Пекс көлінің жанында орналасқан бұл ғимарат 2010 жылы "күмәнді" себептермен болған өрттен қирады. Қаланың орталық бөлігі мен бизнес ауданы испандық колониялық стильде салынған, және Кларк ескерткіш клубы мен ескерткіш кітапханасы бар, екеуі де қазірге дейін пайдаланылуда. Клуб үйі Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. Қаланың бастапқы орнының барлығы да Ұлттық тізілімде Кларкдейл тарихи ауданы ретінде тіркелген. Явапай апачи тайпасының бір бөлігі Кларкдейлдің шекараларында орналасқан. Тузигут ұлттық ескерткіші, Синагуа тайпасының пуэбло қираған орындары, Кларкдейл мен Аризона штатындағы Котонвуд қалаларының арасында, 1938 жылы Фелпс Додж компаниясы Ұлттық саябақтар қызметіне сыйға берген жерде орналасқан. Сикамор каньоны даласы қаладан бірнеше шақырым солтүстікке қарай жатыр. Сикамор сағасы осы дала арқылы ағып, Кларкдейлдің солтүстік-батысына қарай 10 шақырымдай жерде орналасқан Верде өзенінің шатқалына құяды. Кларкдейлде қаңтар айындағы орташа температура , ал шілде айындағы орташа температура . Қала тарихындағы ең жоғары температура 1994 жылы тіркелді, ал ең төменгі температура 1990 жылы тіркелді. Ең жаңбырлы ай – тамыз, орташа жауын-шашын мөлшері шамамен . Кларкдейлде көбінесе аздаған қар жауады. 1949 мен 1977 жылдар аралығында Кларкдейлдің жақын маңдағы Котонвуд қаласы жылына орташа есеппен шамамен қар алатын, оның жартысы желтоқсан айына толады. Котонвудтағы қардың орташа қалыңдығы осы кезеңде нөлдік деңгейде болды.

Сауда

Солтүстік Ривер Материалдар Тобы (бұрынғы Феникс Цемент Компаниясы) – Кларкдейлдің жалғыз ірі өнеркәсібі. Цемент зауыты 1959 жылы Глен-Каньон тоғанының құрылысына Портленд цементін жеткізу үшін салынған және Солтүстік Ривер Пима Марикопа үнді қауымдастығына тиесілі. Кларкдейлде Верде каньоны темір жолы орналасқан, бұл көркем саяхаттық пойыз 1911-12 жылдары Кларк кеніші мен қорыту зауытына қызмет ету үшін салынған Верде аңғары темір жолының бір бөлігімен Дрейк пен Перкинсвиллге дейін, қазіргі таңдағы көшпенді елді мекендерге дейін жүреді. Явапай колледжінің де Кларкдейлде кампусы бар. Кларкдейлде бірнеше фильм түсірілді, олардың ішінде Desert Fury, Midnight Run, Universal Soldier, Benefit of the Doubt және Brothel фильмдері бар.

Өнер

"Made in Clarkdale" ұйымы әр жылдың желтоқсан айында Кларк мемориалдық клуб үйінде жыл сайын шақыру арқылы өнер көрмесін өткізеді. Жаз айларында Кларкдейл саябағында тегін концерттер ұйымдастырылады. Аризона мыс өнері мұражайы қалада орналасқан.

Демография

2000 жылғы санақ бойынша қалада 3422 адам, 1433 үй шаруашылығы және 994 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 1546 тұрғын үй бар, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 84,5% ақ нәсілді, 0,3% қара немесе афроамерикалық, 6,8% американдық индейлер, 0,4% азиялық, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 5,4% басқа нәсілдер және 2,6% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 11,8% испаниялық немесе латын американдықтар. 1433 үй шаруашылығының 22,7%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 58,2%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 7,1%-ы күйеуі жоқ әйелдер, ал 30,6%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 25,3%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 14,0%-ында 65 жастан асқан жалғыз адам тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,39 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,82 адам. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 21,5% - 18 жасқа дейінгілер, 6,2% - 18-24 жас аралығындағылар, 20,4% - 25-44 жас аралығындағылар, 26,0% - 45-64 жас аралығындағылар және 25,9% - 65 жастан асқандар. Орташа жас 46 жас. Әр 100 әйелге 93,1 еркек келеді. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 89,6 еркек келеді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 34 911 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 41 250 доллар. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 28 824 доллар, ал әйелдердің орташа жылдық табысы 21 811 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа жылдық табысы 18 441 доллар. Отбасылардың 7,4%-ы және халықтың 10,3%-ы кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 10,9%-ы және 65 жастан асқандардың 7,0%-ы. Кларкдейл Аризона штатындағы бірнеше муниципалитеттердің бірі болып, әртүрлі формада тануды іздейтін, бір жынысты және қарама-қарсы жынысты серіктестер үшін азаматтық одақтарды мойындады.