Кіріспе

Сент-Чарльз – АҚШ-тың Арканзас штатындағы Арканзас округіне қарасты қала. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 230 адамды құрайды. Бұл шағын қала Арканзас тарихындағы түрлі оқиғалардың орталығы болған. Сент-Чарльз ең көп танымалдығы Сент-Чарльз шайқасымен байланысты, ол қаланың шекарасындағы Ақ өзенде болған. Сент-Чарльз сондай-ақ Уайт-Ривер ұлттық жануарлар қорығында орналасқандығымен де белгілі.

Ерте тарих

Сент-Чарльз деп аталатын аймақ Американың түпкілікті тарихының орман кезеңінде Орта Миссисипи мәдениетінің аумағында болды. Жаңа заманның басында, мүмкін Эрнандо Де Сотоның Американың оңтүстік-шығысын алғашқы зерттеуінен кейін, Арканзас округінің бүкіл аумағы мен Шығыс Арканзастың көп бөлігі Куапау тайпасының жеріне айналды және 17 ғасырда француз зерттеушілері келгенге дейін солай болды. Арканзас аумағына американдық қоныс аударушылар көшуді бастағаннан кейін, 1818 жылы жасалған келісім-шарт бойынша Куапау тайпасының көпшілігі қазіргі Арканзас округінен штатының орталық бөлігіне көшірілді. 1833 жылға қарай, Арканзаста Куапау тайпасы қалмады. Қазіргі Сент-Чарльзға аяқ басқан алғашқы адам француз Пьер Пертуис болды, ол 1797 жылы испан жерінен жер сатып алғаннан кейін осы аймаққа көшіп келді. 1839 жылы Чарльз В. Белкнап бұл жердің иесі болды, ол қысқа мерзімге Белкнап Блюф деп аталды. Ол Арканзас шекарасында салынған санаулы үйлердің бірі – саз үй салды. Бұл үй Азамат соғысында екі тарапқа да госпиталь ретінде қызмет етті және ұзақ жылдар бойы маңызды орын болды. Сент-Чарльз атауы алғаш рет 1850 жылы Белкнаптың пошта шебері болып тағайындалғанда пайда болды. Ол қаланы жоспарлап, жер участаларын сата бастады. Сент-Чарльз 1850 жылдары өзен арқылы түрлі тауарларды тасымалдау арқасында гүлденді. Арканзас аймақтық кезеңінде округ орталығы Арканзас Посттан Девиттке көшірілді, себебі Арканзас Посттан билікті алуды қалаған көптеген ірі елді мекендер, соның ішінде Сент-Чарльз, аумақтық астана Литтл-Рокқа көшірілген соң, осылай істеді.

Азамат соғысы мен алтын ғасыр

Сент-Чарльз – Америка Азамат соғысының ең көп өлім-жұлым болған оқиғасының орын алған жері. 1862 жылдың 17 маусымында Сент-Чарльз шайқасында, Белі өзенінің жағасында Конфедерацияның жағалау артиллериясын өтпек болған сегіз федералдық кеме, оның ішінде USS Mound City темір бронелике канонерлік кемесі, шабуылға ұшырады. Конфедерация артиллериясынан жасалған бір ғана оқ Моунд-Сити кемесіне түсіп, оның бу қазандығын тесіп өтті. Нәтижесінде болған жарылыс пен қайнап тұрған будың шығуынан экипаждың көп бөлігі, шамамен 129 адам қаза тапты. Сент-Чарльз, басқа оңтүстік қалалары сияқты, Азамат соғысынан кейін қиындықтарды бастан өткерді. Қала 1880 жылы ресми түрде құрылды. Темір жол келгенге дейін, бұл маңызды порты болды. Барлық ішкі аймақтардың саудасы осы қала арқылы жүзеге асырылды, бірақ темір жол Девиттке (Арканзас округі) жеткеннен кейін Сент-Чарльз маңызын жоғалта бастады. Көп жылдар бойы қаланың экономикасы ағаш өңдеу, балық аулау, аң аулау, құлTrapтарға түсіру, түйме жасау үшін мидиялар және ауыл шаруашылығы дақылдарына негізделді. 1891 жылы мектеп округі ашылды, ал Арканзас округіндегі алғашқы бітіру рәсімі 1892 жылы өтті.

1904 жылғы Сент-Чарльз линчтеуі

1904 жылдың көктемінде Сент-Чарльз қаласы 1904 жылғы «Сент-Чарльз линчін» деп танылатын оқиғаның ортасы болды. Төрт күн бойы ақ нәсілділердің топтары аймақтағы қара нәсілді отбасыларды қорқытып, он үш қара нәсілді адамды дарға асты немесе басқаша өлтірді. Қылмыскерлер мен топ мүшелері ешқашан анықталған жоқ. Оқиға 1904 жылдың 21 наурызында ақ нәсілді Джим Сирсинің Гриффин есімді қара нәсілді адаммен ойын кезінде дауласуынан басталды. Екеуі төбелес бастады, сосын жергілікті полицей Гриффинді шабуыл жасады деп ұстап алып, оны асып тастайтынын айтты. Полицей қорқыту үшін айтқан, әлде оның нағыз ниеті сондай болған, бізге белгілі емес. Дегенмен, Гриффинге асылып өлуге болатыны айтылған соң, ол полицейге шабуыл жасап, оның тапаншасын тартып алып, қашып кетті. Гриффин жасырынды, бірақ ашулы ақ нәсілділер оны табуға бекінді. 1904 жылдың 23 наурызына қарай, ақ нәсілділер ат үстінде қара нәсілді азаматтарды тоқтатып, қарсылық көрсеткендерін атып өлтірді. 60-70 қара нәсілді ер адамдар, әйелдер мен балалар үйлерінен қуылды да, бір қоймаға қамалды. Сол түні топ мүшелері қойманы ішіндегілермен бірге өртеп жіберуге ниеттенді. Кейбір топ мүшелері жеке танысқан қара нәсілді адамдардың өмірін сақтап қалуға шақырып, дауласа бастады, ал басқалары жағдай тым қиынға барып кеткенін айтып, сақ болуға кеңес берді. 1904 жылдың 24 наурызында таңғы сағат 3-те ашулы ақ нәсілділер қоймаға шабуыл жасап, алты қара адамды сыртқа сүйреп шығарды. Оларды Сент-Чарльз бен Де-Витт арасындағы жолдың ең биік жеріне алып барып, қатар тізіп, сосын барлығын атып өлтірді. 1904 жылдың 27 наурызында «Арканзас газетінде» жарияланған өлтірілгендер туралы ең толық мәліметтер келтірілді. Олар: Эйб Бейли, Мак Болдуин, Уилл Болдуин, Гаррет Флуд, Рэндалл Флуд, Аарон Хинтон, Уилл Мэдисон, Чарли Смит, Джим Смит, Перри Картер, Келлис Джонсон, Генри Гриффин және Уокер Гриффин. Соңғы екеуі – ағайынды, ал бастапқыда тұтқынға алынған адам – Уокер Гриффин еді. Олардың қазасы салдарынан өлгендердің саны он үшке жетті. Осы қылмыстарды тергеуге ешқандай тырысқандық болмады, ешкім тұтқындалмады, сотталмады немесе сұраққа алынбады. Бүгінгі күнге дейін бұл оқиға көпшілікке жақсы белгілі емес, бірақ сол кездегі қала халқының санына қарағанда, Арканзас тарихындағы ең ірі қырғынның бірі болды.

Қазіргі күн

1935 жылы Ақ өзен жабайы табиғат қорығы болып белгіленді және White River National Wildlife Refuge деп аталды, ол төменгі Ақ өзенді мекендейтін көптеген ылғалды жерлерде тіршілік ететін жануарларды қорғайды. Бірақ бұл қорық су құстарын, атап айтқанда, итектерді, бөденелерді және фазандарды аулауға рұқсат береді. Чарльз қаласы көптеген Дельта қалаларымен бірге ірі масштабты индустриалды шаруашылықтың кеңеюінен кейін құлдырады, бірақ Ақ өзеннің Ұлттық жабайы табиғат қорығына ағылып келетін аңшылардың, табиғат зерттеушілерінің және құс бақылаушылардың арқасында шағын қала ретінде сақталды. 2013 жылы бұл қорыққа Балық және жабайы табиғат қызметі Ұлттық су жолы мәртебесі берілді. Жыл соңында 100 000 акрдан астам аумақты кеңейту туралы ұсыныс жасалды, ол ерікті сатушылардан жер сатып алу арқылы іске асырылатын болды. Бұл кеңейтудің мақсаты төменгі өзенде тіршілік ететін жануарларды қорғау, сондай-ақ Арканзас штатының "Үлкен ормандарының" қалған 10 пайызын сақтау болып табылады. 2014 жылы қорық ресми түрде "Дейл Бамперс Уайт Ривер Ұлттық жабайы табиғат қорығы" деп қайта аталды, бұл Арканзас штатының бұрынғы губернаторы Дейл Бамперстің құрметіне жасалды.

Климат

Бұл аймақтың климаты ыстық, ылғалды жаздармен және көбінесе жұмсақ немесе салқын қыстармен сипатталады. Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша, Сент-Чарльсте ылғалды субтропиктік климат орналасқан, климат карталарында "Cfa" деп белгіленеді. [8]

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы , оның ішінде , немесе 1,04%-ы су құрайды. 2000 жылы қалада 261 адам, 113 шаруашылық және 81 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 117,2 адам/км² (303,8 адам/миль²) болды. Тұрғын үйлердің орташа тығыздығы 67,3/км² (174,6/миль²) құрады, барлығы 150 тұрғын үй болды. Қаланың этникалық құрамы: 98,08% ақ нәсілді, 1,75% қара немесе африкалық-американдықтар және 1,15% американдық индейлер. Халықтың 0,77%-ы кез келген нәсілге жататын испаниялық немесе латын американдықтары. 113 шаруашылықтың ішінде 23,9%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 56,6%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 6,2%-ында күйеуі жоқ әйелдер, ал 28,3%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 25,7%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 14,2%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мүше саны 2,31 адам, ал отбасының орташа мүше саны 2,69 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 17,6%-ы 18 жасқа дейінгілер, 8,0%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 24,5%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 29,1%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 20,7%-ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 45 жасқа тең. Әр 100 әйелге 112,2 еркек шамасында келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 112,9 еркек шамасында келді. Шаруашылықтың орташа жылдық табысы 24 375 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 29 167 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 25 417 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 13 125 долларды құрады. Жан басына шаққандағы орташа табыс 13 481 доллар болды. Отбасылардың 18,8%-ы және халықтың 22,7%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 21,4%-ы және 65 жастан асқандардың 19,1%-ы.

Білім

Тұрғындар ДеУит мектеп округіне, оның ішінде ДеУит жоғары мектебіне қарасты. 1985 жылдың 1 шілдесінде Сент-Чарльз мектеп округі ДеУит округімен біріктірілді.