Кіріспе
Рисон, ресми түрде Рисон қаласы, АҚШ-тың Арканзас штатындағы Кливленд округінің орталығы болып табылатын қала. 2010 жылғы АҚШ халық санауы бойынша халқы 1344 адамды құрады. Бұл қала Пайн-Блафф, Арканзас қалалық статистикалық аймағының құрамына кіреді. Рисон – Пайн-Блаффта (іргелес Джефферсон округінде) жұмыс істейтін адамдар үшін серпінді мекенжай. Ең ірі жұмыс берушілер – қалалық және округтік басқарулар, Кливленд округі мектеп округі, Кливленд округі зейнеткерлер үйі. Қала шегінде екі банк, сегіз шіркеу және шамамен қырық бес кәсіпорын бар. Ұлттық тарихи орындар тізіміне енген жергілікті мүліктердің арасында Рисон Cities Service станциясы және Рисон Texaco Service станциясы бар.
Rison, officially the City of Rison, is a city in and the county seat of Cleveland County, Arkansas, United States. Its population was 1,344 at the 2010 U. S. census. It is included in the Pine Bluff, Arkansas Metropolitan Statistical Area. Rison is a bedroom community for people who work in Pine Bluff (in neighboring Jefferson County). The largest employers are the city and county governments, the Cleveland County School District, the Cleveland County Nursing Home. There are two banks, eight churches, and about forty five businesses within the city limits. Among the local properties listed on the National Register of Historic Places are the Rison Cities Service Station and the Rison Texaco Service Station.
Тарих
Техас және Сент-Луис темір жолы Райсон қаласының құрылуына себеп болды. Дорси округінің (қазіргі Кливленд округінің) округ орталығы бастапқыда Толедо болған. 1882 жылы темір жол бағыты округ арқылы жүргізілген кезде Райсон қаласы болмаған. Хантсвилл (Алабама штаты) тұрғыны, бұрынғы Одақ армиясының офицері Сэмюэл Фордайс Техарканадан Бердс-Пойнтқа (Миссури штаты) дейінгі темір жол бағытын анықтауға уәкілеттік алды. Расталмаған аңыз бойынша, Толедоның белгілі азаматтары оның темір жолды сол қала арқылы жүргізу жоспарларын қабылдамағанда, Фордайс солтүстікке үш миль қашықтықта бағыт жоспарлап, кейін Райсон болып танылған жерге станция салған. Фордайс жаңа станцияны Алабамадағы банктік кәсіпте серігі болған, Азамат соғысында қарсы жақта күрескен Уильям Райсонның есімімен атады. Жаңа станцияның маңында өскен кішкентай елді мекендегі алғашқы үйді 1880 жылы заңгер және фермер Джеймс МакМюртри салған. 1883 жылы теміржол компаниясының еншілес кәсіпорны – Оңтүстік-Батыс жақсарту қауымдастығы, Райсон болып қалыптасқан аудан тұрғындарына пайдалануға жер участағын сыйлады. Елді мекен 1890 жылдың 26 тамызында қала мәртебесіне ие болды, ал қала әкімі болып Дж.Т. Ренфроу тағайындалды. 1885 жылы округ атауы Дорсиден Кливлендке өзгертілді, себебі АҚШ сенаторы Стивен Дорсидің беделі төмендеді және президент Гровер Кливлендтің есімі қойылды. Арканзас Жоғарғы соты 1891 жылы Толедо, Кингсленд және Райсон арасындағы қатыгез бәсекеден кейін округ орталығын Толедодан Райсонға көшірді. Теміржол ондаған жылдар бойы Райсон үшін маңызды нүкте болып қала берді. "Мақта белдеуіндегі Райсон" деген сөздер тұрғындардың өз қалаларын сүйіспеншілікпен атау тәсілі болды. Теміржолдың коммерциялық құндылығы бастапқыда-ақ сезілді. Экономика мақта, ағаш және, сондай-ақ, целлюлоза, үйме, паллет, сыпырғыш саптар, оқ-дәрі жәшіктері және армия шатырларының тіректері сияқты әртүрлі ағаш өнімдерін өндіруге байланысты болды. Бірнеше ондаған жылдар бойы қаланың қаржылық құрамы меншік иелері мен жалғалы шаруаларға бөлінді. Ағаш өнімдері бизнесінің дамуы экономикалық жағдайды өзгертті, сонымен қатар саудагерлердің өсуі де оған әсер етті. Дегенмен, отбасылық байлық иелері мен жалғалы шаруалар жүйесіне негізделді және қаланың қаржылық және әлеуметтік құрылымына әсер етті. Жалғалы шаруашылық – егін алмастырудың жеткіліксіздігінен жердің құнарсыздануына дейін округтегі негізгі кәсіпорынның басым құрылымы болды. Кливленд округінің соты 1911 жылы екі даулы сайлаудан кейін салынды. Екі жылдан кейін "Феникс" қонақ үйі салынды және жергілікті тұрғындардың жиналатын танымал орны болды. Райсон және оның маңында үш мақта тазарту зауыты жұмыс істеді. Ең ірі және тиімді зауыт Ира Э. Мурға тиесілі болды. Бұл зауыт 1933 жылы Мурге тиесілі болған және 1933 жылы өртенген зауыттың орнына салынды. 1933 жылы салынған, қазіргі заманғы және тиімді электрлік зауыт сол аймақтағы алғашқысы болды. Райсон тұрғындары оннан астам ағаш кесу зауытына ие болды. Ең ірі ағаш фабрикалары J.I. Porter Lumber Company және Clio Lumber Company болды. Клио зауыты 1887 жылы Райсоннан солтүстікке қарай бес миль жерде салынды. 1909 жылы шыққан "Lumberman's Magazine" журналында Клио зауыты бірнеше мың акр ағаш өсіретін жерге ие болды және ара зауытында 432 қызметкер, орман шаруашылығында 130 адам және логтарды зауытқа тасымалдайтын трамвай желілерін басқаратын сексен адам жұмыс істеді. Экономикаға елеулі үлес қосқан басқа да зауыттар J.L. Sadler Lumber Company, C.L. Garner & Sons Lumber Company және Elrod Lumber Company болды. 1950 жылдары Эльродта Райсон халқының үштен бірінен астамы, яғни 300-ден астам адам жұмыс істеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Райсон тұрғындарының көптегені жақын маңдағы қалаларда соғысқа байланысты жұмыс орындарын тапты. Олардың ішінде Пайн-Блаф арсеналы (Джефферсон округі) және Камдендегі (Оуачита округі) әскери-теңіз оқ-дәрілер қоймасы болды. Кейбіреулері Калифорнияға барып, кеме жасау саласында жұмыс істеді. Райсон орта мектебінің футбол бағдарламасы ойыншылар мен жаттықтырушылардың жетіспеушілігіне және қаржылық шектеулерге байланысты соғыстың соңына дейін тоқтатылды. Райсон азаматы, әуеші Рой Мартин Францияда атып түсірілді және жоғалып кеткен деп жарияланды. Француз астыртын қозғалысы оны неміс оккупациялық күштеріне белгісіз жерлерге, үйдің шатырларына, қораларға және басқа да жерлерге жасырып, бостандыққа шығарды. Мартиннің аман қалғаны туралы хабар Райсонға жеткенде, көшелер мен үйлерде үлкен той өтті.
2020 жылғы халық санағы
+Rison нәсілдік құрамы Раса саны Пайыздық үлесі Ақ (испан тілді емес) 540 55.84% Қара немесе африкалық америкалық (испан тілді емес) 332 34.33% Жергілікті американдықтар 4 0.41% Басқа / Аралас 42 4.34% Испандық немесе латиноамерикандықтар 49 5.07% 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша қалада 967 адам, 498 үй шаруашылығы және 297 отбасы тұрады.
As of the 2020 United States census, there were 967 people, 498 households, and 297 families residing in the city.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 1271 адам, 471 шаруашылық және 324 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 532 тұрғын үй бірлігі, орташа тығыздық көрсеткіші – (мәлімет жоқ). Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 62,23% ақ нәсілді, 33,36% қара немесе афроамерикалық, 0,31% американдық үндістер, 0,24% азиялық, 1,73% басқа нәсілдерден және 2,12% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 2,20% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 471 шаруашылықтың 36,3%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 45,0%-ы некеде тұрған жұбайлар, 19,1%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 31,2%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 30,1%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 15,3%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мүше саны 2,55 адамды, ал отбасының орташа мүше саны 3,16 адамды құрайды. Қала халқының жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 29,3%, 18-24 жас аралығындағылар – 6,8%, 25-44 жас аралығындағылар – 25,3%, 45-64 жас аралығындағылар – 19,6%, ал 65 жастан асқандар – 19,0%. Орташа жас – 36 жас. Әр 100 әйелге 79,8 еркек шақтандырылған. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 75,2 еркек шақтандырылған. Шаруашылықтың орташа жылдық табысы 20 865 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 30 833 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 26 500 доллар болса, әйелдердің орташа табысы 18 229 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 13 106 доллар. Отбасылардың 25,6%-ы және халықтың 32,9%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 46,0%-ы және 65 жастан асқандардың 30,5%-ы.
Білім
Рисон қаласының шегіндегі балалар бағы, бастауыш және орта мектеп оқушыларына мемлекеттік білім Кливленд округінің мектеп округі арқылы беріледі, оның бас кеңсесі Рисонда орналасқан. Оқушылар Рисон орта мектебін бітіреді. Округ 2004 жылдың 1 шілдесі күні Рисон және Кингсленд мектеп округтерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.