Кіріспе
Американдық актриса Джеральдин Энн "Гери" Жьюэлл (13 қыркүйек 1956 жылы туған) – американдық актриса, стендап комедияшысы, әртүрлілік кеңесшісі және мотивациялық спикер. Ол 1980-жылдардағы "Тәуелсіздік туралы фактілер" ситкомындағы және 2000-жылдардың ортасындағы "Deadwood" батыс сериалындағы рөлдерімен танымал. Ол церебралды параличі бар адамдардың телеситкомда алғашқылардың бірі ретінде белгілі және мансабы бойы мүгедектердің құқықтарын қорғауға үлес қосты. 2011 жылы жариялаған автобиографиясында өзін лесбиянка ретінде ашық айтқаннан бері ЛГБТ+ қауымдастығын қолдаушысы болып табылады.
Geraldine Ann "Geri" Jewell (born September 13, 1956) is an American actress, stand up comedian, diversity consultant, and motivational speaker, noted for roles on the 1980s sitcom The Facts of Life and the mid 2000s western Deadwood. She is known as being one of the first people on a TV sitcom with cerebral palsy, and she has helped advocate for people with disabilities throughout her career. She has also been an advocate for the LGBTQ community since publicly coming out as lesbian in her 2011 autobiography.
Ерте өмір
Нью-Йорк штатының Буффало қаласында Ольга мен Джек Жьюэллдің қызы Жьюэлл дүниеге келді. Оның екі ағасы бар, Дэвид пен Фред; ал әпкесі Глория 2016 жылы қайтыс болды. Жүкті кезінде анасының автокөлік апатына ұшырауы салдарынан Жьюэлл үш ай бұрын дүниеге келді. Оған 18 айлық шағында церебральды парез диагнозы қойылды. Өсіп келе жатып, Жьюэллдің ата-анасы оны қалған балаларынан ерекше тәрбиелемеуге бекінді, оның бауырларындай қабілетті емес деп ойламауы үшін. Церебральды парез диагнозынан кейін, Жьюэлл мен оның отбасы Калифорния штатының Оранж округіне көшіп, оның қажеттіліктерін қанағаттандыратын жақсы медициналық көмек пен білім беру мүмкіндіктеріне қол жеткізуді көздеді. Жьюэлл Кэрол Бернетттен шабыттанып, 13 жасында оған хат жазып, комедиялық актриса болғысы келгендігіне байланысты кеңес сұрады. Бернетт оған «қайда жеткің келсе, соңғы нәтижеге дейін бір қадамды екіншісінен кейін қоя бер» деп жауап берді, және Жьюэлл солай жасады. Кейін Жьюэлл досымен бірге Кэрол Бернетттің қойылымын тамашалады. Колледжді бітірмей қалғаннан кейін, Жьюэлл 1978 жылы The Comedy Store-де стендап комик ретінде жұмыс істеуге кірісті.
Өмірдегі шындықтар
1980 жылы Желлге "Тәуелсіздік туралы фактілер" сериалында рөл ұсынылды. Бұл шоу 1980-ші жылдардағы ең ұзақ көрсетілген телекомедиялардың біріне айналды. "Тәуелсіздік туралы фактілер" сериалы "Диф'рент Строкс" сериалының жекеленген түрі болды, онда Драммондтар үйінің үй шаруашылығын жүргізетін Эдна Гаррет есімді әйел болған. Гаррет жаңа шоуға үй шаруашылығын басқарушы, ал кейіннен фиктивті Истленд жеке мектебінде диетолог ретінде енгізілді. Желл алғаш рет шоудың екінші маусымында пайда болды. Оның Блэрдің туысы Джери Тайлер рөлінде ойнауы жаңалық болды. Ол телесериалда қайта-қайта ойнаған алғашқы мүгедек актер болды. Желл "Тәуелсіздік туралы фактілер" сериалында он екі эпизодқа қатысты және оның шарты 1984 жылы аяқталды. Желл "Тәуелсіздік туралы фактілер" сериалынан ғана емес, сонымен қатар оның сол кездегі менеджері де пара алу және бағалы қағаздармен алаяқтық жасағаны үшін тұтқындалды. Желл мүлдесіз қалды және кәсіби өкілдігі болмады.
Өмірден кейінгі оқиғалар
Шоудан кейінгі жылдар Жьюэлл үшін қиын болды, соның ішінде ұйқы таблеткаларына тәуелділік те болды. Стюарт Вайнердің «Гери» деп аталатын өмірбаяны оның рұқсатысыз жарияланды. Ол бұл кітап өзінің өмірін автобиографиясымен салыстырғанда толыққанды көрсете алмайды деп ойлады. 1985 жылы Жьюэллді Ақ үйге мүгедектігі туралы сөйлеуге шақырды. Ол сөзін былай бастады: «Махаббат пен қорқыныш бір уақытта қатар жүре алмайды. Бір нәрсе екіншісінің қасында болуы мүмкін емес. Адамдар әлемге ғарыздықпен келмейді, ғарыздық – үйренілген мінез-құлық. Қорқыныш – бізді шынайы махаббатқа толығудан тоқтатады». Жьюэлл Ақ үй тыңдаушыларына басқаларды сүю үшін алдымен өздерінің қорқыныштарымен және күмәндерімен бетпе-бет келу керектігін айтты. Бұл сөйлеу оның мотивациялық спикер ретіндегі келесі қадамына бастап әкелді. 1986 жылы Жьюэлл мүгедектердің құқықтарын қорғаушы ретіндегі жаңа рөлінің өмірінің бөлшектерін жинап, мақсат табуға көмектескенін айтты. Ол сондай-ақ Fortune 500 компанияларына мүгедектер үшін жақсы жағдайлар мен инклюзивті мәдениет құру бойынша кеңесші ретінде табысқа жетті. 2011 жылы Жьюэлл өзінің автобиографиясын «Мен мүмкіндігімше тура жүрмін: Голливудта және одан тыс жерлерде мүгедектікті жеңіп өту» деген атпен жариялады, ол кейіннен 2013 жылғы «Алтын Гало» сыйлығы мен 2013 жылғы UCP «Шексіз өмір» сыйлығын жеңіп алды. Ол өзінің мүгедектігі үшін ғана рөлдерге тартылып жүргеніне наразылық білдірді. Оның айтуынша, өкілдік маңызды болғанымен, Голливуд оны церебральды сал ауруымен ауыратын адамдарға арналған рөлдерден басқа рөлдерде де актер ретінде көруіне болар еді.
Марапаттар
Жюэлл көптеген марапаттарға ие болды, оның ішінде 1992 жылғы Құрылтайшылар сыйлығы, 2005 жылғы Тәуелсіз өмір салтының мұрасы сыйлығы және 2006 жылғы Ұлттық реабилитациялық ауруханасының Жеңіс сыйлығы. Жюэллдің соңғы автобиографиясы – «Мен көлімімше тура басып жүріп жатырмын» – 2012 жылы тәуелсіз баспагерлерден Алтын сыйлықты алды. Бұдан бөлек, Жюэлл 2013 жылғы «Алтын Гало» сыйлығы мен 2013 жылғы «UCP Life Without Limits» сыйлығына да ие болды.
Фильм
Жыл Атауы Рөл Ескермелер 1981 Жақсы түстер Психикалық науқас Аталмаған 1991 Ұшқынды әңгімелер Өзі Документалды фильм 2006 Ақ шалбар түні Лолли тәте 2012 Пирог басы: Шамалы шындық оқиға Фильм Мисс Фанкер 2019 Қоңыраулар әні Глория
Теледидар
Жыл Атауы Рөл Ескермелер 1980 Әділ алмалар Терри Эпизод: "Сүйіспеншіліктің екі сол аяғы бар" 1980–1984 Өмір фактілері Гери Тайлер 12 эпизод 1982 Мен бостандықты жақсы көремін Өзі Телеарналық арнайы бағдарлама 1982 Екі түрлі Ирэн Телефильм 1985 Сезам көшесі Өзі Эпизод 2065 1989 Жаңа Лэсси Доктор Рита Фрэнсис Эпизод: "Түндеу кеші" 1990 21 Жүгіруші көше офицері Ребекка Скэнлон Эпизод: "Аяқталмаған іс" 2004 Жас және тыныштанбайтын Роза 9 эпизод 2004–2006 Deadwood Jewel 23 эпизод 2005 Strong Medicine Холли Эпизод: "Үміт беретін ем" 2012 Alcatraz Гери Тиллер Эпизод: "Кэл Суини" 2014 Glee Телешоу продюсері Эпизод: "Қорлық жоспары" 2019 Deadwood: Фильм Jewel Телефильм