Кіріспе
Қытайдағы тарихи кен орны – Бэнсиху (Хонкэйко) кені, Қытайдың Ляонин провинциясы, Бэнси қаласында орналасқан. 1905 жылы алғаш рет қазыла бастады. Бастапқыда темір мен көмірді бірлесіп өндіру жобасы ретінде жапон және қытай тараптарының ортақ басқаруында болған, бірақ кейін негізінен жапондықтардың бақылауына көшті. 1930 жылдардың басында Жапония Қытайдың солтүстік-шығысын басып алды, ал Ляонин провинциясы Жапония бақылауындағы Маньчжурия қуыршақ мемлекетінің құрамына енді. Екінші Қытай-Жапон соғысы кезінде жапондықтар жергілікті әскери ұйымдардан ұсталғандардың арасында болған қытай жұмысшыларын шахтада өте қиын жағдайда жұмыс істеуге мәжбүр етті. Тамақ жетіспеді, жұмысшылардың киім-кешектері де толық болмады. Жұмыс жағдайлары ауыр болды, нашар санитария мен сумен қамтамасыз етудің нашарлығынан тиф пен холера сияқты аурулар кең тарады. Кеншілер әдетте 12 сағаттық немесе одан да ұзақ сменаларда жұмыс істеді. Жапондық басшылар жұмысшыларды шұңғыма ұстағыштарымен ұрып-соғумен белгілі болды, ал кен орнының айналасы қоршалған және күзетілген. Көптеген адамдар бұл жағдайды құл еңбегі деп сипаттайды.
Benxihu (Honkeiko) Colliery , located in Benxi, Liaoning, China, was first mined in 1905. Originally an iron and coal mining project under joint Japanese and Chinese control, the mine came under predominantly Japanese control. In the early 1930s, Japan invaded the northeast of China, and Liaoning province became part of the Japanese controlled puppet state of Manchukuo. During the Second Sino Japanese War, the Japanese forced Chinese labourers—some of whom had been captured from local military organizations—to work the colliery under very poor conditions. Food was scarce and workers did not have sufficient clothing. Working conditions were harsh, and diseases such as typhoid and cholera flourished due to poor sanitation and water supplies. Typically miners worked 12 hour shifts or longer. The Japanese controllers were known to beat workers with pick handles, and the perimeter of the mine was fenced and guarded. Many describe the conditions as slave labour.
Көмір шаңы жарылуы
1942 жылдың 26 сәуірінде шахтада газ бен көмір шаңы жарылысы болды, нәтижесінде шахта шахтасының кіреберісінен алау шулап шықты. Шахташылардың туыстары оқиға орнына асығып келді, бірақ жапон күзетшілерінің құрсауында қалды, олар электр тоғымен қоршалды және кіргізбеді. Шахтадан барлық мәйіттер мен қирандыларды шығаруға жұмысшыларға он күн уақыт кетті. Қаза тапқандар жақын жердегі жаппай қабірге жерленді. Көптеген құрбандардың денесі күйік шалыққандықтан тану мүмкін болмады. Жапондықтар бастапқыда қаза болғандардың саны 34 екенін хабарлады – сол күні жұмыс істеген кеншілердің 34 пайызы. Бұл көмір өндіру тарихындағы ең ірі апат және тіркелген ең ірі өндірістік апаттың екіншісі. Осы санда 31 қаза тапқан жапондық, ал қалған 1518-і – қытайлықтар еді. Жапондықтар 1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін шахтада жұмысын жалғастырды, содан кейін жеңіліп, Қытайдан шығып кетті. Жапондықтардың кетуінен кейін, қытай жұмысшылары оқиға орнына бақылауды алды. Соғыстан кейінгі азаттықпен бірге Кеңес Одағы осы апатты тергеді. Тергеу көрсетті, газ бен көмір шаңы жарылысынан тек бір бөлігі ғана қаза тапқан, ал көптеген өлімдер жапондықтар алғашқы жарылыстан кейін желдетуді жауып, шахтаның аузын бітеп тастағаннан пайда болған көмірқышқыл газынан уланудан туындаған.