Кіріспе

Lengede – Германияның Төменгі Саксониясындағы Пайн ауданындағы муниципалитет, Брауншвейгтен оңтүстік-батысқа қарай 18 шақырым және Ганноверден оңтүстік-шығысқа қарай 40 шақырым жерде орналасқан. 1963 жылы болған кен апаты мен одан кейін аман қалған он бір кеншінің құтқарылу операциясы осы елді әлемге таныстырды, бұл оқиға "Lengede кереметі" ("Wunder von Lengede") деп аталды.

Ленгеде кереметі

Ленгедедегі Матильда темір кенішінің кенін жуу үшін көп су қажет болды, ал жер асты кен орнының үстіне бірнеше жасанды көлдер орналасқан еді. 1963 жылғы 24 қазан күні сағат 20:00-де осы көлдердің бірінен су мен лай кен орнына құлап кірді. Сол кезде 129 адам жер астында жұмыс істеді. 79 адам дереу қашып құтылуға үлкерді. Жеті адамнан тұратын топқа бұрғылау арқылы жетті; келесі күні су деңгейі төмендеген соң, оларды жүзу арқылы құтқару мүмкін болды. Төрт адам су деңгейінен төмен болса да, судың кіруіне кедергі келтіретін ауа қалтасы бар галереяның жоғары бөлігіне өтті. Сол жерде адамдар бар деп күткендіктен, жер астынан 79 метр тереңдікте үңгір қазу жұмыстары басталды. Осы уақыт аралығында әлемнің түкпір-түкпірінен журналистер жиналды. Ауа қалтасын сақтау өте маңызды болғандықтан, қысымды ауа соққысы жасалды. Алты күннен кейін үш адам құтқарылды, ал төртіншісі сол арада қаза тапты. Оларды Dahlbusch Bombe – кішкентай металл құбыр арқылы көтеріп шығарды, ол бір адамға ішінде тұруға мүмкіндік береді. Олар босатылар алдында бірнеше сағат бойы қысым камерасында болды. Жиырма бір адамнан тұратын топ кен орнының ескі бөлігіне, «Ескі адам» деп аталатын, енді пайдаланылмаған және жартылай қираған жерге қашып кетті. Сол жерде тас құлаудан бірнеше адам қаза тапты, желдеткіш нашар жұмыс істеді, ал кейіннен олардың шамдары сөніп қалды. Кен басшылығы құтқару жұмыстарын тоқтатып, жерлеу рәсімдерін ұйымдастыруға дайын тұрғанда, бірнеше шахтерлер кейбір адамдар «Ескі адамға» қашып кеткенін және әлі де сол жерде болуы мүмкін екенін айтты. Кен орнының осы бөлігіне ешқандай жоспар болмады, сондықтан барлау бұрғылауы басталды. Жер астынан 56 метр тереңдікте үңгірге жетілді. Құтқарушылар төмендегі адамдардан сигнал естіді, содан кейін оларға азық-түлік, су және тіпті микрофон жіберді. Бірнеше апта бұрын Бундес-канцлер болып сайланған Людвиг Эрхард Ленгедеге келіп, тұтқындалған адамдармен сөйлесті, содан кейін нақты бұрғылау жұмыстары басталды. «Ескі адамның» нашар жағдайы туралы алаңдаушылықтың салдарынан, 40 метрден төменде суды пайдалану қауіпті деп есептелді, сондықтан қысымды ауа қолданылды. 7 қараша күні таңғы сағат 6-да адамдарға жетілді. Екі шахтер Dahlbusch Bombe арқылы төмен түсіп, әріптестеріне көтерілуге көмектесті. Он бір адам құтқарылды. Барлығы апатта 29 адам қаза тапты. Кейіннен кен орны тазартылғанда, олардың кейбіреулерінің жер астында шамамен 14 күнге дейін тірі қалғаны анықталды. Бір адам табылмады. Апатқа кім кінәлі екенін анықтау үшін шамамен бес жыл бойы сот процесі жүргізілді, бірақ ақырында ешкім жауапкершілікке тартылмады.