Кіріспе
Деректер жазбалар жиынтығы ретінде сақталанатын файлдық жүйе. Компьютер ғылымында жазбаға бағытталған файлдық жүйе – деректер жазбалар жиынтығы ретінде сақталанатын файлдық жүйе. Бұл байтқа бағытталған файлдық жүйеден өзгеше, онда деректер пішімделмеген байттар ағыны ретінде қарастырылады. Әртүрлі жазба форматтары болуы мүмкін; нақты мәліметтер нақты жүйеге байланысты өзгереді. Жалпы, форматтар тұрақты немесе өзгермелі ұзындықта болуы мүмкін, сондай-ақ әртүрлі физикалық құрылымдары немесе толтыру механизмдері болуы мүмкін; метадеректер жазба ұзындығын анықтау үшін файл жазбаларымен байланыстырылуы немесе деректер жазбаның бір бөлігі болуы мүмкін. Жазбаларға қол жеткізудің әртүрлі тәсілдері қарастырылуы мүмкін, мысалы, жазбаларды реттілікпен, кілт арқылы немесе жазба нөмірі бойынша алуға болады.
In computer science, a record oriented filesystem is a file system where data is stored as collections of records. This is in contrast to a byte oriented filesystem, where the data is treated as an unformatted stream of bytes. There are several different possible record formats; the details vary depending on the particular system. In general the formats can be fixed length or variable length, with different physical organizations or padding mechanisms; metadata may be associated with the file records to define the record length, or the data may be part of the record. Different access methods for records may be provided, for example records may be retrieved in sequential order, by key, or by record number.
Шығу тегі және сипаттамалары
Жазбаларға бағдарланған файлдық жүйелер көбінесе операциялық жүйелермен байланысты, мысалы OS/360 және оның ізбасарлары, сондай-ақ DOS/360 және оның ізбасарлары, және RSX 11 және VMS сияқты орташа деңгейдегі операциялық жүйелер. Дегенмен, олар Input/Output Control System (IOCS) сияқты бағдарламалық құралдарда ертерек пайда болды. Жазбалар, кейде логикалық жазбалар деп аталады, көбінесе блоктарда, кейде физикалық жазбалар деп аталады, біріктіріледі; бұл тікелей қол жеткізілетін және магниттік таспа құрылғылары үшін қалыпты жағдай, бірақ бірлік жазба құрылғыларындағы файлдар әдетте блокталмайды, яғни бір блокқа бір ғана жазба жазылады. Жазбаларға бағдарланған файлдық жүйелер тікелей қол жеткізілетін құрылғылардан басқа құрылғыларда да қолдауға болады. Пункциялық карталар жинағын жазбаларға бағдарланған файл деп қарастыруға болады. Магниттік таспа – біркелкі немесе өзгермелі ұзындығы бар жазбаларды сақтауға болатын ортаның мысалы. Жазбалық файлдық жүйеде бағдарламашы файлда қолданылатын жазбалардың құрылымын жобалайды. Файлға қол жеткізетін барлық қолданбалық бағдарламалар, жазбаларды қосу, оқу немесе жаңарту болсын, жазбалардың құрылымын білуі керек. DOS/360, OS/360 және олардың ізбасарларында дерек жазбасын құрайтын бит үлгілеріне ешқандай шектеу қойылмайды, яғни бөліштердің таңбасы болмайды; бұл басқа бағдарламалық құралдарда әрқашан дұрыс болмайды, мысалы, 301, 501, 601 және 3301 RCA файлдық басқару процессоры (FCP) үшін кейбір жазба түрлері. Файл, файлдық жүйеге файл жасау туралы сұрау жіберілген кезде құрылады. Файл туралы ақпараттың бір бөлігі жасау сұрауымен бірге берілуі мүмкін. Бұл ақпарат файлдағы жазбалардың барлық жазбалары бірдей өлшемде болса, олардың өлшемін көрсетуі мүмкін. Сонымен қатар, спецификация жазбалардың өзгермелі ұзындығы бар екенін және олардың максималды ұзындығын көрсетуі мүмкін. Блоктау коэффициенті, екілік немесе мәтіндік формат және жазбалардың максималды саны сияқты қосымша ақпаратты да көрсетуге болады. Жазбаның тек басын оқуға рұқсат етуге болады; келесі оқу операциясы жазушының бірге топтауды көздеген келесі деректер жинағын (жазбаны) қайтарады. Сондай-ақ, жазбаның тек басына ғана жазуға рұқсат етуге болады. Мұндай жағдайларда жазба екілік нөлдермен немесе бос орындармен толтырылады, файл екілік файл немесе мәтіндік файл ретінде танылғандығына байланысты. Кейбір операциялық жүйелер бағдарламаға жазба форматына тән кітапханалық процедураларды қосуды талап етеді. Бұл бастапқыда өзгермелі ұзындығы бар жазба файлдарын оқитын бағдарлама тұрақты ұзындығы бар файлды оқи алмайды дегенді білдіреді. Мұндай операциялық жүйелер файлдарды бір форматтан екінші форматқа түрлендіруге арналған файлдық жүйе құралдарын ұсынуы керек. Бұл файлды көшіруді қажет етуі мүмкін (қосымша сақтау кеңістігі, уақыт және үйлестіруді талап етеді). Басқа операциялық жүйелер әртүрлі процедураларды қамтиды және файлдың ұйымдастырылуына байланысты орындалу уақытында тиісті процедураны тағайындайды. Екі жағдайда да файлдың тұтастығын қамтамасыз ету үшін деректерді басқаруға арналған кодтың көп бөлігі қорғалған процедураларда ұсынылуы керек. Жазбаларға бағдарланған файлға балама ретінде ағын файлдары бар, онда файлдық жүйе файлды байттардың құрылымдалмаған тізбегі ретінде қарастырады. Қолданбалар жазба құрылымын қолдануы мүмкін, бірақ олар міндетті емес. Бұл тәсіл кітапхананың көлемін және күрделілігін едәуір азайтады және файлдарды сақтау үшін қажетті құралдардың санын азайтады. Ағын ретінде ұсынылған мәтіндік файлдар үшін кең таралған конвенция – жазбаларды бөлу немесе аяқтау үшін жаңа жол бөлігішін пайдалану, әдетте CR, CRLF немесе LF. Алайда, жазба бөлігішін табу үшін процессор уақытының көп жұмсалуы және деректерден жазба бөлігішін алып тастау жиі қажет болмайды. Балама конвенция – әр жазбаға ұзындық өрісін қосу. Жазушы қолданба кез келген жазба құрылымын орнатуға жауапты, ал оқушы қолданба жазбаларды бөліп алуға жауапты.
Артықшылықтар мен шығындар
Жазуға бағдарланған файлдың бірнеше артықшылығы бар. Бағдарлама деректерді жиын түрінде жазғаннан кейін, сол деректерді жиын түрінде оқитын бағдарлама оларды түсінеді. Көбінесе файлда бірнеше байланысты жазбалар тізбекпен орналасады; бағдарлама тізбектің басын оқығаннан кейін, келесі оқылымда жазушының біріктіруді көздеген келесі деректер жиыны (жазба) қайтарылады. Тағы бір артықшылығы – жазбаның ұзындығы болады және әдетте дерек жазбасын құрайтын бит үлгілеріне шектеу қойылмайды, яғни, шектеуші белгі болмайды. Әдетте жазбаға бағдарланған файлдармен байланысты белгілі бір шығындар туындайды. Белгілі бір ұзындығы бар жазбаларда кейбір жазбалар бос орынмен толмауы мүмкін, ал өзгермелі ұзындығы бар жазбаларда шекаралағыш немесе ұзындық өрісі орын алады. Өзгермелі ұзындығы бар блоктарда шекаралағыш немесе ұзындық өрісіне байланысты қосымша шығындар болуы мүмкін. Сонымен қатар, құрылғының өзі де қосымша шығындарды тудырады. Магниттік таспада бұл әдетте жазбалар арасындағы бос орын түрінде көрінеді. Белгілі бір ұзындығы бар секторлармен тікелей қолжетімділік құрылғысында блоктың соңғы секторында пайдаланылмаған орын болуы мүмкін. Өзгермелі ұзындығы бар физикалық жазбалары бар тікелей қолжетімділік құрылғысында бұл қосымша шығын әдетте метадеректер және жазбалар арасындағы бос орын түрінде көрінеді. Әр түрлі ұзындықтағы жазбалардан тұратын файлда әр жазбаға байланысты ұзындық метадеректерiнiң көлемiн анықтау үшiн ең үлкен жазба ұзындығы белгіленеді. Жазбаға бағдарланған файл жүйелерiнiң басты артықшылығы – олар бұрынғы уақытта қағазға жазылған файлдарды абстракциялайды. Жазбада белгілі бір объектіге қатысты деректер болуы мүмкін, мысалы, ғимарат, байланыс, қызметкер, бөлшек, орын. Жазбаларды бағдарлау идеясының екінші себебі – бұл мәні бойынша тұрақты сақтау үшін табиғи бағдарлау болып табылады. Көптеген физикалық сақтау құрылғылары тек блоктармен ғана байланыса алады. Қазіргі заманғы операциялық жүйе ядроларының және оған байланысты құрылғы драйверлерінің үлкен бөлігі физикалық сақтау құрылғыларының табиғи түрде құрылымдалған және шектелген (және белгілі бір мағынада блок – бұл жай ғана физикалық жазба) табиғатын жасыруға арналған. Бұл кездейсоқ емес, жазуға бағдарланған файл жүйелерi есептеу тарихында байт ағынына бағдарланған файл жүйелерiнен бұрын пайда болды, ол кезде абстракциялау мүмкiндiктерi әлдеқайда шектеулі болды.